Marek Zaleski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marek Zaleski
Marek Zaleski, Biblioteka ŚląskaKatowice,  18 maja 2006
Marek Zaleski, Biblioteka Śląska
Katowice, 18 maja 2006
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 12 października 1952
Łomża
Profesor nauk filologicznych
Specjalność: historia literatury polskiej
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Doktorat 1983 – historia literatury
Instytut Badań Literackich PAN
Habilitacja 1996 – historia literatury
Instytut Badań Literackich PAN
Profesura 12 listopada 2013
Profesor zwyczajny
Instytut Badań Literackich PAN

Marek Zaleski (ur. 12 października 1952 w Łomży) – polski krytyk literacki, historyk literatury, eseista, publicysta, wykładowca uniwersytecki – profesor Instytutu Badań Literackich PAN oraz Uniwersytetu Warszawskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1971)[1]. Studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, jego praca magisterska (1976) dotyczyła poezji Czesława Miłosza. Doktorat i habilitację uzyskał w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Był stypendystą m.in. Funduszu Pomocy Niezależnej Literaturze i Nauce Polskiej (Paryż 1986), Towarzystwa Historyczno-Literackiego (Paryż 1987), Akademii Brytyjskiej (Londyn 1996, 2004 i 2005). W 2001 przebywał na University of Iowa w ramach programu "International Writing Program".

Prowadzi warsztaty prozatorskie w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Jest profesorem nadzwyczajnym Instytutu Badań Literackich PAN oraz Wydziału Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego. Był recenzentem dziesięciu prac doktorskich i habilitacyjnych, promotorem jednej pracy doktorskiej i kierownikiem siedmiu prac badawczo-naukowych prowadzonych w Instytucie Badań Literackich PAN[2]. Od początku 2012 roku kieruje Zespołem do Badań nad Literaturą i Kulturą Później Nowoczesności[3], pełni również funkcję opiekuna naukowego Zespołu "Geopoetyka" przygotowującego antologię tekstów dotyczących kategorii przestrzeni[4].

Od 1987 do 1992 był członkiem redakcji "Res Publiki". Do 2007 roku był zastępcą redaktora naczelnego "Res Publiki Nowej". Szkice, eseje i recenzje książek pubikował m.in. w pismach: "Res Publica Nowa" (był zastępcą redaktora naczelnego), "Teksty", "Teksty Drugie", "Gazeta Wyborcza", "Tygodnik Powszechny", "Polityka (tygodnik)"[5].

W 1990 roku m.in. wraz z Wisławą Szymborską, został laureatem Nagrody im. Kościelskich. W 2006 roku otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia w kategorii esej, a w 2009 roku za książkę Echa idylli w literaturze polskiej doby nowoczesności i późnej nowoczesności otrzymał Nagrodę im. Kazimierza Wyki[6]. Za tę książkę był nominowany do Nagrody Literackiej Gdynia 2008[7]. W latach 2005-2007 był jurorem Nagrody Literackiej Nike[8]. Jest uznawany za jednego z ważniejszych badaczy twórczości Czesława Miłosza[9][10].

Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Polskiego PEN-Clubu oraz Stowarzyszenia Przeciwko Antysemityzmowi i Rasizmowi "Otwarta Rzeczpospolita". Jest doradcą ministra przy Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Członek Organów Opiniodawczo-Doradczych Ministra, Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych oraz Komisji do spraw Grupy Nauk Humanistycznych i Społecznych w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Syn Zenona Zaleskiego i Marii z Gędzielewskich. W 1977 ożenił się z Ewą Szewczyk[11], tłumaczką literatury hiszpańskojęzycznej, z którą ma dwoje dzieci, córkę Zofię (ur. 1981) autorkę książki Przejęzyczenie. Rozmowy o przekładzie[12] oraz syna Stanisława (ur. 1986)[1]. Mieszka w Warszawie.

Marek Zaleski z pisarzem Markiem Nowakowskim, Warszawa, 17 listopada 2004

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Publikacje za granicą (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Milosz, Premio Nobel ("Revista de Occidente", Barcelona, no. 4, 1981)
  • The Place of Czesław Miłosz in Polish Poetry ("Ironwood", Tucson, vol. 18, 1981)
  • O "Miesiącach" Kazimierza Brandysa [w:] Literatura źle obecna. Rekonesans (Polonia, Londyn 1984)
  • Miłosz: Songs of Innocence and Experience, (w:) Czesław Miłosz. A Stockholm Conference (ed. by N.A.Nilsson, Kungl.Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien, 1992)
  • Borne by History: The Generation of Czesław Miłosz, (w:) Poland Between Wars, 1918-1939 (ed. by T. Wiles, Indiana University, Polish Studies Center, Bloomington, 1989)
  • Une histoire a la viennoise. SchulzSchieleHitler ("Lettre Internationale", no.29)
  • Der Unterschied, (w:) Der Process der Enttabuisierung in der Russichen und Polnischen Gegenwartsliteratur (Peter Lang Publishing House, Slavica Helvetica, 1996)
  • Between Utopy and Parody. A Home for Creative Work (The Home/less Experience, edit. by B. Shallcross, Ohio University Press)
  • Kipling and Conrad: A look from different angles of Imperium ("Nineteenth Century Literature in English", vol. 1-3/2005, Seul University)

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Marek ZALESKI – Polscy pisarze i badacze literatury przełomu XX i XXI wieku, www.ppibl.ibl.waw.pl [dostęp 2018-03-12] (pol.).
  2. Nowa Nauka Polska, nauka-polska.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  3. Dmitry Dvornikov, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk - Zespół do Badań nad Literaturą i Kulturą Późnej Nowoczesności, ibl.waw.pl [dostęp 2017-03-11].
  4. Dmitry Dvornikov, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk - Strona główna, ibl.waw.pl [dostęp 2017-03-11].
  5. Marek Zaleski - lista artykułów - Archiwum tygodnika POLITYKA, archiwum.polityka.pl [dostęp 2017-11-25].
  6. Nagroda im. Wyki dla Zaleskiego
  7. Nominowani 2008 | Nagroda Literacka Gdynia, nagrodaliterackagdynia.pl [dostęp 2015-12-02].
  8. Piotr Matywiecki, „Widownia” | Literatura | Dwutygodnik | Dwutygodnik, www.dwutygodnik.com [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  9. Transe - traumy - transgresje | Premiera drugiego tomu wywiadu-rzeki z prof. Marią Janion #KPLive. Archiwum KP 2014-12-16.
  10. Notacja 1997/016, Notacja 1997/016 [dostęp 2017-03-11].
  11. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2018-03-12].
  12. Zofia Zaleska - Wydawnictwo Czarne, czarne.com.pl [dostęp 2018-03-12] (pol.).
  13. Formy pamięci. O przedstawianiu przeszłości w polskiej literaturze współczesnej - książka - WP Książki, ksiazki.wp.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  14. Zamiast. O twórczości Czesława Miłosza - książka - WP Książki, ksiazki.wp.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]