Marian Strzelbicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marian Strzelbicki
Ilustracja
Marian Strzelbicki w okresie nauki szkolnej
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 3 stycznia 1908
Kamionka Strumiłowa
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby 1926-1940
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Jednostki 20 Pułk Ułanów im. Króla Jana III Sobieskiego
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (kampania wrześniowa)

Marian Tadeusz Józef Strzelbicki (ur. 3 stycznia 1908 w Kamionce Strumiłowej, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – polski inżynier, podporucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj]

Urodził się 3 stycznia 1908 Kamionce Strumiłowej[1]. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Bratem jego prababki był Stefan Florian Garczyński. Jego rodzicami byli Mieczysław (1857-1922) i Maria, z domu Ścibor-Rylska[a]. Ojciec był urzędnikiem i pracował na stanowisku starosty. Rodzina zamieszkiwała w różnych miejscowościach w zależności od miejsca pracy urzędniczej ojca. Marian Strzelbicki urodził się w Kamionce Strumiłowej, gdzie rodzina posiadała gospodarstwo, a w tym czasie ojciec był tamtejszym starostą. Miał siostry Stefanię, po mężu Skwarczyńska (1902-1988, późniejsza teoretyk i historyk literatury, teatrolog, profesor zwyczajny), Janinę (1904-1927) oraz brata ppor. Stanisława (1906-1938, oficer 9 Pułku Strzelców Konnych, zginął podczas manewrów wojskowych w Ceranowie[2]). Marian Strzelbicki był najmłodszym z rodzeństwa. Matka zmarła w 1908 po jego urodzeniu, a po jej śmierci rodzeństwo wychowywała Maria Parczewska (1869-1939), siostra cioteczna Marii Ścibor-Rylskiej. Wówczas rodzina przeniosła się z Kamionki do Nowego Sączu. Po wybuchu I wojny światowej od 1914 do 1915 rodzeństwo zostało ewakuowane przez ojca na teren Austrii, wpierw do Bad Ischl, a wiosną 1915 do Gmunden. Później w trakcie wojny rodzina powróciła do Nowego Sącza, a po przejściu Mieczysława Strzelbickiego na emeryturę osiadła w Dąbrówce Polskiej pod Sanokiem; obecnie miejska dzielnica Dąbrówka (tam znajdował się majątek z dworem, który pierwotnie Maria Ścibor-Rylska odziedziczyła po swojej krewnej, Zygmuncie).

Marian Strzelbicki uczył się w Państwowym Gimnazjum Męskim im. Królowej Zofii w Sanoku, w którym zdał egzamin dojrzałości 20 maja 1926 w trakcie przewrotu majowego (w jego klasie byli m.in. Ludwik Bar, Stanisław Buczek, Bronisław Kocyłowski)[1][3]. Po maturze został powołany do służby wojskowej, w lipcu trafił do 20 Pułku Ułanów w garnizonie Rzeszów. W połowie sierpnia 1926 rozpoczął naukę w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu, którą ukończył 13 kwietnia 1927 z bardzo dobrym wynikiem. Później otrzymał przeszkolenie w plutonie łączności w wymiarze trzech miesięcy, po czym został zwolniony do rezerwy.

Następnie studiował na Politechnice Lwowskiej i został absolwentem Wydziału Elektrycznego z tytułem inżyniera[4]. Podczas studiów należał do Akademickiego Koła Sanoczan we Lwowie (należeli do niego także m. in. Józef Stachowicz, Walerian Bętkowski, Maria Myćka, Stanisław Hroboni, Józef Kucharski, Julian Puzdrowski)[5]. Został pracownikiem Państwowych Zakładów Tele- i Radiotechnicznych w Warszawie. Zamieszkiwał przy ulicy Grochowskiej 322 w Warszawie. Był żonaty.

Został mianowany do stopnia podporucznika w Korpusie Oficerów Kawalerii ze starszeństwem z 1 stycznia 1930 (w 1934 był zweryfikowany z lokatą 42). Odbywał ćwiczenia wojskowe w 1929, 1936, 1938 w macierzystym 20 Pułku Ułanów im. Króla Jana III Sobieskiego w Rzeszowie. W 1933 przebywał w Przemyślu[6].

Po wybuchu II wojny światowej brał udział w kampanii wrześniowej. Po agresji ZSRR na Polskę w dniu 17 września, został aresztowany przez Sowietów, po czym był przetrzymywany w obozie w Kozielsku. Następnie został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Jest pochowany na terenie obecnego Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu, gdzie w 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji prowadzonych przez Niemców pod numerem 3652[7]. Przy zwłokach zostały znalezione legitymacja oficerska rezerwisty, karta zwolnienia, karta mobilizacyjna, karta szczepień, książeczka oszczędnościowa PKO, metryka ślubu, adres zamieszkania, pocztówka[8].

Upamiętnienie[edytuj]

Podczas „Jubileuszowego Zjazdu Koleżeńskiego b. Wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej Matury” 21 czerwca 1958 jego nazwisko zostało wymienione w apelu poległych w obronie Ojczyzny w latach 1939–1945[9] oraz na ustanowionej w budynku gimnazjum tablicy pamiątkowej poświęconej poległym i pomordowanym absolwentom gimnazjum[10].

5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie do stopnia porucznika[11]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[12].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Grobowiec rodzinny Strzelbickich znajduje się w części „Rymanowski Stary” Cmentarza Centralnego w Sanoku. Są w nim pochowani: Mieczysław Strzelbicki, Janina Strzelbicka i Maria Parczewska.

Przypisy

  1. a b XXXIX. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1925/1926. Sanok: 1926, s. 14.
  2. Strzelbicki Stanisław Józef Franciszek (1906–1938). grajewo.pl. [dostęp 4 stycznia 2015].
  3. Absolwenci (pol.). 1losanok.pl. [dostęp 7 kwietnia 2014].
  4. Polscy oficerowie i policjanci zamordowani przez NKWD i pochowani w Katyniu, Miednoje i w Charkowie oraz obywatele RP z tzw. Ukraińskiej Listy Katyńskiej. katedrapolowa.pl. [dostęp 7 kwietnia 2014].
  5. Józef Stachowicz: Miniony czas. Kraków: Księgarnia Akademicka, 1994, s. 100, 193. ISBN 83-901827-1-8.
  6. Składki złożone w administracji. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”, s. 11, Nr 221 z 11 sierpnia 1933. 
  7. Katyń według źródeł niemieckich - 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 7 kwietnia 2014].
  8. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 157. ISBN 83-7001-294-9.
  9. Józef Stachowicz: Diariusz zjazdu. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 68.
  10. Zjazd w fotografii. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 231.
  11. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  12. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 5 sierpnia 2014].

Bibliografia[edytuj]