Mieczysław Widaj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mieczysław Józef Widaj
Ilustracja
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia

12 września 1912
Mościska, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

11 stycznia 2008
Warszawa, Polska

Przebieg służby
Lata służby

1939–1956

Siły zbrojne

Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie

Stanowiska

zastępca przewodniczącego Najwyższego Sądu Wojskowego

Główne wojny i bitwy

kampania wrześniowa

Mieczysław Józef Widaj (ur. 12 września 1912 w Mościskach, zm. 11 stycznia 2008 w Warszawie) – pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, zastępca przewodniczącego Najwyższego Sądu Wojskowego, w latach 1945–1953 odpowiedzialny za skazanie na śmierć ponad 100 żołnierzy podziemia niepodległościowego, zbrodniarz komunistyczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny żydowskiej[1]. W 1934 ukończył prawo na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, po czym odbył obowiązkową jednoroczną służbę wojskową w Wołyńskiej Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii im. Marcina Kątskiego we Włodzimierzu Wołyńskim. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1937 i 241. lokatą w korpusie oficerów rezerwy artylerii[2]. Do 1939 odbył praktykę w sądzie grodzkim w Mościskach i sądzie okręgowym w Przemyślu.

W czasie kampanii wrześniowej dowodził plutonem w 60 dywizjonie artylerii ciężkiej. Do 1945 był oficerem Armii Krajowej Okręgu Lwowskiego.

15 marca 1945 został zmobilizowany do Ludowego Wojska Polskiego. W maju tego roku został sędzią Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie, później mianowany sędzią Wojskowego Sądu Rejonowego w Łodzi[3]. W 1948 został członkiem Polskiej Partii Robotniczej, a następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[3]. W 1949 został awansowany na zastępcę przewodniczącego Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie[3]. Od 1952 był przewodniczącym tego sądu. W okresie od sierpnia 1954 do grudnia 1956 był zastępcą przewodniczącego Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie[3]. W 1955 otrzymał awans na stopień pułkownika[3]. 18 grudnia 1956 został przeniesiony do rezerwy[3].

W latach 1945–1953 skazał na karę śmierci ponad 100 żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, w tym:

Po zwolnieniu ze służby zaczął pracę w roli radcy prawnego, którą wykonywał do emerytury[5]. Od 1958 do 1964 pracował w Centralnym Laboratorium Chemicznym. Od 1958 równocześnie był zatrudniony w Centralnym Zarządzie Konsumów Ministerstwa Handlu Wewnętrznego, a od 1964 w Komendzie Garnizonu m.st. Warszawy[3].

Mieczysław Widaj miał zostać pochowany na starym cmentarzu na Służewie koło kościoła św. Katarzyny, na którym oraz na należącym do tej samej parafii pobliskim nowym cmentarzu na Służewie przy ulicy Wałbrzyskiej, na którym bezimienne zostało pochowanych 2 tysiące osób, głównie żołnierzy podziemia, zamordowanych przez UB w latach 1945–1955. Przeciwko pochowaniu sędziego na tym cmentarzu, zaprotestowały rodziny ofiar i kilku polityków PiS, w tym wicemarszałek SenatuZbigniew Romaszewski. Żona M. Widaja wycofała się z pomysłu pogrzebania męża na służewskim cmentarzu. Został pochowany na cmentarzu w Grabowie[6]. Po aktach profanacji grobu bez pomnika, prawdopodobnie w 2009, szczątki zostały ekshumowane i przeniesione na cmentarz w okolicach Grodziska Mazowieckiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Agnieszka Rybak: Za późno na sprawiedliwość. rp.pl, 25 lutego 2017. [dostęp 2022-04-10].
  2. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 210.
  3. a b c d e f g Michał Kamiński, Pogodzony z historią. Recepcja i adaptacja sędziego Mieczysława Widaja, [w:] „Adaptacje III Implementacje, konwergencje. dziedziczenie” (red. Wioletta Hajduk-Gawron, Karolina Pospiszil), Katowice 2018, s. 117-132
  4. Mord na oficerach 11 Grupy Operacyjnej NSZ – ŻOŁNIERZE WYKLĘCI – Zapomniani Bohaterowie [dostęp 2020-01-19] (pol.).
  5. Piotr Gabryel, Katyń w pół drogi, DSW Omnibus, 1989 (ISBN 83-85072-24-1).
  6. Dziennik.pl: Stalinowski sędzia nie spocznie wśród swych ofiar. dziennik.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-24)]..

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]