Mieczysław Widaj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Mieczysław Józef Widaj
Ilustracja
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia

12 września 1912
Mościska, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

11 stycznia 2008
Warszawa, Polska

Przebieg służby
Lata służby

1939–1956

Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Ludowe Wojsko Polskie

Stanowiska

zastępca przewodniczącego Najwyższego Sądu Wojskowego

Główne wojny i bitwy

kampania wrześniowa

Mieczysław Józef Widaj (ur. 12 września 1912 w Mościskach, zm. 11 stycznia 2008 w Warszawie) – pułkownik Ludowego Wojska Polskiego, zastępca przewodniczącego Najwyższego Sądu Wojskowego, w latach 1945–1953 odpowiedzialny za skazanie na śmierć ponad 100 żołnierzy podziemia niepodległościowego, zbrodniarz komunistyczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1934 ukończył prawo na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, po czym odbył obowiązkową jednoroczną służbę wojskową w Wołyńskiej Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii im. Marcina Kątskiego we Włodzimierzu Wołyńskim. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1937 i 241. lokatą w korpusie oficerów rezerwy artylerii[1]. Do 1939 odbył praktykę w sądzie grodzkim w Mościskach i sądzie okręgowym w Przemyślu.

W czasie kampanii wrześniowej dowodził plutonem w 60 dywizjonie artylerii ciężkiej. Do 1945 był oficerem Armii Krajowej Okręgu Lwowskiego.

15 marca 1945 został zmobilizowany do Ludowego Wojska Polskiego. W maju tego roku został sędzią Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie, później mianowany sędzią Wojskowego Sądu Rejonowego w Łodzi[2]. W 1948 został członkiem Polskiej Partii Robotniczej, a następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[2]. W 1949 został awansowany na zastępcę przewodniczącego Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie[2]. Od 1952 był przewodniczącym tego sądu. W okresie od sierpnia 1954 do grudnia 1956 był zastępcą przewodniczącego Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie[2]. W 1955 otrzymał awans na stopień pułkownika[2]. 18 grudnia 1956 został przeniesiony do rezerwy[2].

W latach 1945–1953 skazał na karę śmierci ponad 100 żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, w tym:

Po zwolnieniu ze służby zaczął pracę w roli radcy prawnego, którą wykonywał do emerytury[6]. Od 1958 do 1964 pracował w Centralnym Laboratorium Chemicznym. Od 1958 równocześnie był zatrudniony w Centralnym Zarządzie Konsumów Ministerstwa Handlu Wewnętrznego, a od 1964 w Komendzie Garnizonu m.st. Warszawy[2].

Mieczysław Widaj miał zostać pochowany na starym cmentarzu na Służewie w Warszawie koło kościoła św. Katarzyny, oraz na należącym do tej samej parafii pobliskim nowym cmentarzu na Służewie przy ulicy Wałbrzyskiej, na którym bezimiennie zostało pochowanych 2 tysiące osób, głównie żołnierzy podziemia, zamordowanych przez UB w latach 1945–1955. Przeciwko pochowaniu sędziego na tym cmentarzu, zaprotestowały rodziny ofiar i kilku polityków PiS, w tym wicemarszałek SenatuZbigniew Romaszewski. Żona M. Widaja wycofała się z pomysłu pogrzebania męża na służewskim cmentarzu. Został pochowany na cmentarzu w Grabowie[7]. Po aktach profanacji grobu bez pomnika, prawdopodobnie w 2009, szczątki zostały ekshumowane i przeniesione na cmentarz w okolicach Grodziska Mazowieckiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 210.
  2. a b c d e f g Michał Kamiński, Pogodzony z historią. Recepcja i adaptacja sędziego Mieczysława Widaja, [w:] „Adaptacje III Implementacje, konwergencje. dziedziczenie” (red. Wioletta Hajduk-Gawron, Karolina Pospiszil), Katowice 2018, s. 117-132
  3. Mord na oficerach 11 Grupy Operacyjnej NSZ – ŻOŁNIERZE WYKLĘCI – Zapomniani Bohaterowie [dostęp 2020-01-19] (pol.).
  4. T. Krok, Z. Łagosz, Major Andrzej Czaykowski i „Szpiegowska Siatka Teozofów” w dokumentacji Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, „Hermaion”, nr. 5, Wydawnictwo Okultura, Warszawa 2019.
  5. T. Krok, Kulisy dekonspiracji siatki wywiadowczej mjr. Andrzeja "Gardy" Czaykowskiego, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, nr. 3(281), Wojskowe Biuro Historyczne, Warszawa 2022.
  6. Piotr Gabryel, Katyń w pół drogi, DSW Omnibus, 1989 (ISBN 83-85072-24-1).
  7. Stalinowski sędzia nie spocznie wśród swych ofiar. dziennik.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-24)]..

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]