Miloš Zeman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Miloš Zeman
Zeman M 1.JPG
Data i miejsce urodzenia 28 września 1944
Kolín
3. Prezydent Republiki Czeskiej
Okres od 8 marca 2013
Przynależność polityczna Partia Praw Obywateli – Zemanowcy
Pierwsza dama Ivana Zemanová
Poprzednik Václav Klaus
Przewodniczący Izby Poselskiej Republiki Czeskiej
Okres od 27 lipca 1996
do 17 lipca 1998
Przynależność polityczna Czeska Partia Socjaldemokratyczna
Poprzednik Milan Uhde
Następca Václav Klaus
Premier Republiki Czeskiej
Okres od 17 lipca 1998
do 12 lipca 2002
Przynależność polityczna Czeska Partia Socjaldemokratyczna
Poprzednik Josef Tošovský
Następca Vladimír Špidla
Przewodniczący Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej
Okres od 28 lutego 1993
do 7 kwietnia 2001
Poprzednik Jiří Horák
Następca Vladimír Špidla
Miloš Zeman Signature black.png
Odznaczenia
Order Lwa Białego I Klasy (Czechy) Order Tomáša Garrigue Masaryka I Klasy Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Zasługi RFN Order Podwójnego Białego Krzyża I Klasy (Słowacja) Order Al-Husajna Ibn Alego (Jordania) Order Orła Białego

Miloš Zeman (ur. 28 września 1944 w Kolínie) – czeski polityk socjaldemokratyczny, premier Czech (1998–2002), kandydat w wyborach prezydenckich 2003, w latach 2009–2010 przewodniczący Partii Praw Obywateli, od 8 marca 2013 prezydent Republiki Czeskiej.

Życiorys[edytuj]

W 1969 ukończył zaoczne studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Pradze. W 1968 wstąpił do Komunistycznej Partii Czechosłowacji, z której po dwóch latach został wykluczony za niezależne poglądy w okresie tzw. normalizacji. Od końca lat 60. do początku 80. pracował w organizacji sportowej, następnie zaś w organizacji rolniczej. Podczas aksamitnej rewolucji włączył się w prace Forum Obywatelskiego. W 1990 uzyskał mandat posła do Zgromadzenia Federalnego. W 1992 przystąpił do Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej, z ramienia której wywalczył reelekcję do Zgromadzenia Federalnego. W 1993 został wybrany przewodniczącym ugrupowania, które aspirowało do funkcji wiodącej siły lewicowej na czeskiej scenie politycznej (reelekcję uzyskiwał w latach 1995 i 1997). W 1996 został wybrany członkiem Izby Poselskiej w okręgu północnomorawskim. Na skutek porozumienia między socjaldemokracją a ODS zakładającego poparcie przez lewicę gabinetu Václava Klausa objął 27 czerwca 1996 funkcję przewodniczącego Izby Poselskiej. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 1998 po raz kolejny wywalczył mandat w tym samym okręgu.

Od 17 lipca 1998 do 12 lipca 2002 sprawował urząd premiera mniejszościowego rządu utworzonego przez socjaldemokrację. W 2002 wycofał się z aktywnej polityki, wyznaczając swoim następcą Vladimíra Špidlę. Zamieszkał wówczas w miejscowości Nové Veselí. Został doradcą, a także częstym recenzentem partii współrządzącej Czechami do 2006, ale jego wpływ na politykę ugrupowania pozostał niewielki. W styczniu 2003 bez powodzenia ubiegał się o urząd prezydenta republiki, przegrywając z Václavem Klausem. W 2007 opuścił szeregi ČSSD na skutek sporu z liderem partii Jiřím Paroubkiem. W 2009 stanął na czele niezależnego ugrupowania lewicowego Partia Praw Obywateli – Zemanowcy, które ubiegało się o mandaty w wyborach parlamentarnych 2010[1]. Po klęsce wyborczej w dniu 29 maja 2010 podał się do dymisji ze stanowiska przewodniczącego ugrupowania, zapowiadając jednocześnie, że będzie je nadal popierał[2].

Jest zwolennikiem federalizmu europejskiego i wprowadzenia euro w Czechach[3].

Mieszka w miejscowości Nové Veselí, której jest honorowym obywatelem. Żonaty z Ivaną Zemanovą. Ma córkę Kateřinę oraz syna Davida (z pierwszego małżeństwa)[4]. Deklaruje się jako ''tolerancyjny Ateista''[5]. Miłośnik czeskiej kuchni. Słynie z bonmotów i ostrego języka[6].

Wybory prezydenckie w 2013[edytuj]

Zeman był jednym z dziewięciu kandydatów w pierwszych powszechnych wyborach na prezydenta Republiki Czech w 2013. W pierwszej turze otrzymał największą ilość głosów (24,21%) i przeszedł do drugiej tury wyborów wraz z Karlem Schwarzenbergiem[7].

Zeman zwyciężył w drugiej turze wyborów, która odbywała się 25-26 stycznia, uzyskując 54,8% poparcia[8]. 8 marca 2013 został zaprzysiężony na Prezydenta Republiki Czeskiej.

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Władze SPOZ (cz.).
  2. Zeman končí ve vedení strany, podporovat ji bude dál, spoz.cz z 29 maja 2010 (cz.).
  3. pap.pl: Czechy: Zeman podporządkuje się woli parlamentu i podpisze EMS. [dostęp 10.03.2013].
  4. Výběr informací o manželce a rodině Miloše Zemana (cz.). ceskenoviny.cz, 2013-01-26. [dostęp 2014-02-07].
  5. Miloš Zeman: Jsem tolerantní ateista [dostęp 2016-07-04].
  6. "Faworyci bez poparcia", Unia&Polska z 31.01.2003, str. 25
  7. Zeman i Schwarzenberg w drugiej turze wyborów prezydenckich w Czechach (pol.). rzeczpospolita.pl. [dostęp 2013-01-12].
  8. Milosz Zeman prezydentem Czech (pol.). rzeczpospolita.pl. [dostęp 2013-01-28].
  9. Brücken bauen für gute Nachbarschaft – Bundespräsident Gauck in Tschechien (niem.). radio.cz, 2014-05-05. [dostęp 2016-03-16].
  10. Zeman závidí Slovákom euro, Gašparovič mu dal najvyššie vyznamenanie (słow.). pravda.sk, 2014-05-27. [dostęp 2016-03-16].
  11. King, Czech president hold talks, discuss bilateral relations. petra.gov.jo, 11 februara 2015. [dostęp 2016-03-15].
  12. Drugi dzień wizyty Prezydenta RP w Czechach. prezydent.pl, 15 marca 2016. [dostęp 2016-03-15].
  13. Udělení státních vyznamenání při oficiální návštěvě polského prezidenta v ČR (cz.). hrad.cz, 15 marca 2016. [dostęp 2016-03-18].

Bibliografia[edytuj]