Miloš Zeman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Miloš Zeman
Zeman M 1.JPG
Data i miejsce urodzenia 28 września 1944
Kolín
Prezydent Republiki Czeskiej
Okres od 8 marca 2013
Przynależność polityczna Partia Praw Obywateli
Pierwsza dama Ivana Zemanová
Poprzednik Václav Klaus
Premier Republiki Czeskiej
Okres od 17 lipca 1998
do 15 lipca 2002
Przynależność polityczna Czeska Partia Socjaldemokratyczna
Poprzednik Josef Tošovský
Następca Vladimír Špidla
Przewodniczący Izby Poselskiej Republiki Czeskiej
Okres od 27 lipca 1996
do 17 lipca 1998
Przynależność polityczna Czeska Partia Socjaldemokratyczna
Poprzednik Milan Uhde
Następca Václav Klaus
Przewodniczący Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej
Okres od 28 lutego 1993
do 7 kwietnia 2001
Przynależność polityczna Czeska Partia Socjaldemokratyczna
Poprzednik Jiří Horák
Następca Vladimír Špidla
Miloš Zeman Signature black.png
Odznaczenia
Order Lwa Białego I Klasy (Czechy) Order Tomáša Garrigue Masaryka I Klasy Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Zasługi RFN Order Podwójnego Białego Krzyża I Klasy (Słowacja) Order Al-Husajna Ibn Alego (Jordania) Order Orła Białego Order za Wybitne Zasługi (Słowenia) Order „8 września” (Macedonia)

Miloš Zeman (ur. 28 września 1944 w Kolínie) – czeski polityk, w latach 1993–2001 przewodniczący Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej, od 1996 do 1998 przewodniczący Izby Poselskiej, premier Czech w latach 1998–2002, od 8 marca 2013 prezydent Republiki Czeskiej.

Życiorys[edytuj]

W 1963 ukończył szkołę średnią, po czym do 1967 pracował w zakładach Tatry w Kolínie. Od 1965 studiował w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Pradze; dyplom inżyniera planowania gospodarki narodowej uzyskał w 1969, po czym do 1970 pracował jako nauczyciel akademicki na macierzystej uczelni. W 1968, w okresie Praskiej Wiosny, wstąpił do Komunistycznej Partii Czechosłowacji, z której po dwóch latach został wykluczony za swoje poglądy w okresie tzw. normalizacji. Przez pewien czas pozostawał bez stałego zatrudnienia. Od 1971 do 1984 pracował w przedsiębiorstwie sportowym Sportpropag, skąd został zwolniony z przyczyn politycznych. Podjął następnie pracę w kombinacie rolnym Agrodat, którą utracił w 1989.

Podczas aksamitnej rewolucji w 1989 dołączył do Forum Obywatelskiego. W 1990 został pracownikiem jednego z instytutów Czechosłowackiej Akademii Nauk. W tym samym roku uzyskał mandat posła do jednej z izb Zgromadzenia Federalnego. W 1992 przystąpił do Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej, z ramienia której uzyskał poselską reelekcję. W 1993 został nowyn przewodniczącym ugrupowania (ponownie wybierany na tę funkcję w 1995 i 1997). W 1996 został wybrany do Izby Poselskiej w kraju północnomorawskim. Na skutek porozumienia między socjaldemokracją a ODS, zakładającego poparcie przez lewicę gabinetu Václava Klausa, 27 czerwca 1996 objął funkcję przewodniczącego Izby Poselskiej. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 1998 po raz kolejny wywalczył mandat w tym samym okręgu, wykonując go do 2002.

Od 17 lipca 1998 do 12 lipca 2002 sprawował urząd premiera mniejszościowego rządu utworzonego przez socjaldemokrację. W 2002 wycofał się z aktywnej polityki, wyznaczając na swojego następcę Vladimíra Špidlę. Rok wcześniej na jego rzecz ustąpił z przywództwa w partii. Zamieszkał w miejscowości Nové Veselí. Został doradcą, a także częstym recenzentem partii współrządzącej Czechami do 2006, ale jego wpływ na politykę ugrupowania pozostawał niewielki. W 2003 bez powodzenia ubiegał się o urząd prezydenta, przegrywając w parlamencie z Václavem Klausem. W 2005 wydał książkę Jak jsem se mýlil v politice. W 2007 opuścił szeregi ČSSD na skutek sporu z liderem partii Jiřím Paroubkiem. W 2009 stanął na czele lewicowego ugrupowania pod nazwą Partia Praw Obywateli – Zemanowcy, które ubiegało się o mandaty w wyborach parlamentarnych 2010[1]. 29 maja 2010, po wyborczej porażce tej formacji, podał się do dymisji ze stanowiska przewodniczącego ugrupowania, zapowiadając jednocześnie, że będzie je nadal popierał[2].

W styczniu 2013 wystartował w pierwszych bezpośrednich wyborach prezydenckich. W pierwszej turze głosowania otrzymał 24,2% głosów, zajmując 1. miejsce. W drugiej z 25 i 26 stycznia poparło go 54,8% głosujących; wygrał tym samym z Karelem Schwarzenbergiem[3][4][5]. Urząd prezydenta objął 8 marca 2013.

Życie prywatne[edytuj]

Zamieszkał w miejscowości Nové Veselí, otrzymał jej honorowe obywatelstwo. Jego pierwszą żoną w latach 1971–1978 była Blanka Zemanová. Drugą żoną w 1993 została Ivana Zemanová. Ma syna Davida (z pierwszego małżeństwa) i córkę Kateřinę (z drugiego małżeństwa)[6]. Deklaruje się jako „tolerancyjny ateista[7]. Słynie z bon motów i kontrowersyjnego języka[8]. Określa się jako zwolennik federalizmu europejskiego i wprowadzenia euro w Czechach[9].

Odznaczenia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Vedení SPOZ (cz.). spoz.cz. [dostęp 2017-08-30].
  2. Zeman končí ve vedení strany, podporovat ji bude dál (cz.). novinky.cz, 29 maja 2010. [dostęp 2017-08-30].
  3. Prezident 2013: Výsledek volby (cz.). volby.cz. [dostęp 2017-04-26].
  4. Zeman i Schwarzenberg w drugiej turze wyborów prezydenckich w Czechach. rp.pl, 12 stycznia 2013. [dostęp 2013-01-12].
  5. Czechy: W wyborach prezydenckich prowadzi Milosz Zeman. rp.pl, 26 stycznia 2013. [dostęp 2013-01-28].
  6. Výběr informací o manželce a rodině Miloše Zemana (cz.). ceskenoviny.cz, 26 stycznia 2013. [dostęp 2014-02-07].
  7. Miloš Zeman: Jsem tolerantní ateista (cz.). krestandnes.cz, 13 grudnia 2012. [dostęp 2016-07-04].
  8. Faworyci bez poparcia, „Unia&Polska” z 31 stycznia 2003, s. 25.
  9. Czechy: Zeman podporządkuje się woli parlamentu i podpisze EMS. pap.pl, 10 marca 2013. [dostęp 2017-08-30].
  10. Brücken bauen für gute Nachbarschaft – Bundespräsident Gauck in Tschechien (niem.). radio.cz, 5 maja 2014. [dostęp 2016-03-16].
  11. Zeman závidí Slovákom euro, Gašparovič mu dal najvyššie vyznamenanie (słow.). pravda.sk, 27 maja 2014. [dostęp 2016-03-16].
  12. King, Czech president hold talks, discuss bilateral relations (ang.). petra.gov.jo, 11 lutego 2015. [dostęp 2016-03-15].
  13. Migrations Main Topic of Talks as President Pahor Visits Czech President Zeman (ang.). up-rs.si, 18 lutego 2016. [dostęp 2016-12-01].
  14. Drugi dzień wizyty Prezydenta RP w Czechach. prezydent.pl, 15 marca 2016. [dostęp 2016-03-15].
  15. Udělení státních vyznamenání při oficiální návštěvě polského prezidenta v ČR (cz.). hrad.cz, 15 marca 2016. [dostęp 2016-03-18].

Bibliografia[edytuj]