Mokre (powiat grudziądzki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mokre
Kościół pw. Wniebowzięcia NMP
Kościół pw. Wniebowzięcia NMP
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat grudziądzki
Gmina Grudziądz
Liczba ludności (III 2011) 935[1]
Strefa numeracyjna (+48) 56
Kod pocztowy 86-302
Tablice rejestracyjne CGR
SIMC 0844264
Położenie na mapie gminy Grudziądz
Mapa lokalizacyjna gminy Grudziądz
Mokre
Mokre
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mokre
Mokre
Ziemia 53°32′07″N 18°49′03″E/53,535278 18,817500

Mokrewieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Grudziądz.

Podział administracyjny[edytuj]

Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Mokre. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa toruńskiego.

Demografia[edytuj]

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 935 mieszkańców[1]. Jest drugą co do wielkości miejscowości gminy Grudziądz.

Położenie[edytuj]

Przez wieś przechodzi droga krajowa nr Tabliczka DK55.svg oraz Międzynarodowy Szlak rowerowy R1.

Komunikacja publiczna[edytuj]

Komunikację do wsi zapewniają linie autobusowe nr 5 i 6 organizowane przez MZK Grudziądz.

Historia[edytuj]

Odległe 4 km od Grudziądza Mokre to miejscowość znana z lokalnego kultu maryjnego. Założona w końcu XIII w. przez komtura grudziądzkiego (przywilej potwierdzony w 1324 r.), była własnością Zakonu (nazwa niem.: Mockrau), a następnie królów Polski. Krzyżacy ufundowali w niej kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, który do XVI w. należał do diecezji pomezańskiej, później do chełmińskiej, obecnie do toruńskiej.

Kościół Wniebowzięcia NMP[edytuj]

W XVI w. stał się ewangelicki, pod koniec XVI w. na fali kontrreformacji był opuszczony, katolicy objęli go ponownie w 1620 r. Po zniszczeniach dokonanych w 1628 roku przez Szwedów, został odbudowany w latach 1641-1650. Znajdował się pod patronatem rodów szlacheckich Białochowskich i Borowskich. Z posług religijnych korzystali tu również wierni z terenu niedalekich Prus Książęcych, pozbawieni opieki duszpasterskiej. Od 1. połowy XVIII w. jest sanktuarium maryjnym, obdarzonym papieskimi odpustami w latach 1759 i 1888.

Świątynia stoi przy bocznej drodze na Wielki Wełcz. Gotycka, masywna, o salowym wnętrzu, wyróżnia się oryginalną ścianą wschodnią o wpół schodkowym, wpół trójkątnym przebudowanym szczycie i niską wieżą u fasady. Ścianę wschodnią przesłania ołtarz główny z około 1641 r., w którym umieszczono barokowy obraz Koronacji Najświętszej Marii Panny, czczony jako cudowny wizerunek Matki Bożej Mokrzańskiej. Bogato zdobioną ambonę ufundowali w 1650 r. mieszkańcy Zakurzewa. XVIII-wieczny ołtarz boczny ma pochodzić z kościoła jezuitów w Grudziądzu. Organy firmy Wilhelm Sauer z Frankfurtu nad Odrą powstały z 1884 r. W 1985 r. ks. prałat Józef Sołobowski zorganizował niewielkie muzeum parafialne.

Inne obiekty zabytkowe[edytuj]

W głównym skupisku zabudowy Mokrego znajduje się neogotycki, dawny kościół ewangelicki z 1895 r., który od ostatniej wojny służył jako magazyn, ale w 1990 r. został przekazany Kościołowi rzymskokatolickiemu jako kościół filialny pw. Miłosierdzia Bożego.

Obiekty współczesne[edytuj]

W Mokrem znajduje się Szkoła Podstawowa i Gimnazjum wraz z halą sportową, pomnik 1000-lecia Państwa Polskiego, oddana do użytku w 1966 r. We wsi znajduje się też Pomnik Czynu Społecznego z czasów PRL (powstał około 1966 r. dla uczczenia czynów społecznych mieszkańców powiatu grudziądzkiego).

Galeria[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 11, Województwo bydgoskie, pod red. Tadeusza Chrzanowskiego i Mariana Korneckiego, z. 7, Powiat grudziądzki, Warszawa, Instytut Sztuki PAN, 1974
  • Jerzy Domasłowski, Sanktuarium Maryjne w Mokrem, Pelplin 1991.
  • Jerzy Domasłowski, Sanktuarium maryjne w Mokrem, "Pielgrzym", R. 2, 1991, nr 2, s. 16
  • Diecezja toruńska.Historia i teraźniejszość, praca zbior. pod red. Stanisława Kardasza, t. 12, Dekanat łasiński, Toruń, Wydaw. Diecezjalne w Toruniu, 1997

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy