Moritz Hadda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Moritz Hadda
Data i miejsce urodzenia 16 stycznia 1887
Koźle
Data i miejsce śmierci 1941 lub 1942
Ryga (?)
Narodowość żydowska, niemiecka
Alma mater Państwowa Akademia Sztuki i Rzemiosła Artystycznego we Wrocławiu
Wpływy Hans Poelzig
Praca
Budynki Biurowiec Towarzystwa Ubezpieczeniowego z Karlsruhe we Wrocławiu

Dom nr 36 osiedla wzorcowego WuWA we Wrocławiu
1937
Dom wielorodzinny fundacji Östreicherów we Wrocławiu

Moritz Hadda (ur. 16 stycznia 1887 w Koźlu[1], zm. pod koniec 1941 lub na początku 1942 w KL Kaiserwald koło Rygi) – niemiecki architekt modernistyczny tworzący we Wrocławiu.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w żydowskiej rodzinie w Koźlu, gdzie spędził swoją młodość. Jego rodzicami byli kupiec Martin Hadda (1859-1943) i Martha z domu Juliusburger (1857-1939). Starszy brat Siegmund (1882-1977) był chirurgiem, a młodszy Albert (1892-1975) tak jak Moritz architektem. Ich kuzynem był artysta malarz i architekt wnętrz Heinrich Tischler (1892-1938). Na początku XX wieku rodzina przeniosła się do Wrocławia.

W latach 1911-1913 Hadda studiował w Państwowej Akademii Sztuki i Rzemiosła Artystycznego we Wrocławiu pod kierunkiem Hansa Poelziga. W roku 1917 założył wraz z Wilhelmem Ludwigiem Schlesingerem biuro architektoniczne Hadda & Schlesinger. Opracowali wspólnie wiele projektów domów mieszkalnych oraz wnętrz sklepów, lokali rozrywkowych i obiektów użyteczności publicznej. Biuro zakończyło działalność w roku 1928. Hadda należał od roku 1925 do grupy roboczej Das Junge Schlesien zrzeszającej awangardowych architektów i artystów. Od roku 1928 należał także do Niemieckiego Związku Architektów - Bund Deutscher Architekten. W latach 1925-30 kierował jednym z działów policji budowlanej we Wrocławiu odpowiedzialnym za kolorystykę budynków.

W roku 1929 wziął udział w zorganizowanej przez śląski oddział Werkbundu wystawie Mieszkanie i Miejsce Pracy. Zaprojektował na tą wystawę trzy zachowane do dziś domy jednorodzinne osiedla wzorcowego, dwa w zabudowie szeregowej i jeden wolno stojący. Oprócz tego opracował jeden z działów wystawy tematycznej – wzorcową ulicę handlową, która była prezentowana na terenach wystawowych wokół Hali Stulecia.

Po dojściu nazistów do władzy jego sytuacja stała się trudna, ze względu na pochodzenie tak jak inni Żydzi był dyskryminowany, a jego działalność została mocno ograniczona. Od tej pory realizował prawie wyłącznie projekty na zlecenie gminy żydowskiej lub fundacji żydowskich. Hadda został wywieziony w pierwszym transporcie Żydów z Wrocławia (min. wraz z Walterem Tauskiem) 25 listopada 1941 do obozu Kaiserwald koło Rygi, gdzie został zamordowany. Dokładna data jego śmierci nie jest znana. Na cmentarzu przy ulicy Lotniczej na grobowcu rodziny Hadda znajduje się tablica poświęcona jego pamięci.

Działalność[edytuj]

Do jego najważniejszych realizacji należą:

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Moritz Hadda (pol.). W: Galeria projektów i zdjęć budynków opracowanych przez Moritza Haddę [on-line]. fotopolska.eu. [dostęp 2013-09-12].
  • Moritz Hadda (ang.). W: Dane biograficzne w ewidencji ofiar Holocaustu prowadzonej przez Instytut Jad Waszem [on-line]. yadvashem.org. [dostęp 2014-02-24].

Literatura[edytuj]

Przypisy

  1. Według danych Instytutu Jad Waszem miejscem urodzenie było Laurahütte - Siemianowice Śląskie