Moszczenica (sołectwo Jastrzębia-Zdroju)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Jastrzębia-Zdroju Moszczenica
sołectwo Jastrzębia-Zdroju
Ilustracja
Widok na kościół rzymskokatolicki w Moszczenicy
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Jastrzębie-Zdrój
Data założenia XV wiek
W granicach Jastrzębia-Zdroju od 1975
Powierzchnia 8,03 km²
Populacja (2015)
• liczba ludności

3147
Kod pocztowy 44-338
Tablice rejestracyjne SJZ
Położenie na mapie Jastrzębia-Zdroju
Mapa lokalizacyjna Jastrzębia-Zdroju
Moszczenica
Moszczenica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Moszczenica
Moszczenica
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Moszczenica
Moszczenica
Ziemia49°56′41″N 18°33′00″E/49,944722 18,550000
Portal Portal Polska

Moszczenica (niem. Moschczenitz, śl. Moszczynica) – część miasta Jastrzębie-Zdrój oraz sołectwo w jego granicach[1].

W 2015 r. sołectwo miało 3147 mieszkańców i liczyło 803 ha powierzchni[2]. Moszczenica od 1975 r. jest częścią Jastrzębia Zdroju.

Z sołectwa pochodzą: filolog prof. Rudolf Ranoszek oraz ekonomista prof. Jan Pyka[3].

Od 2014 roku na terenie Moszczenicy działa Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Moszczenicy Śląskiej.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Moszczenica jest położona w południowo-zachodniej części miasta nad rzeką Szotkówką. Historycznie leży na Górnym Śląsku na ziemi wodzisławskiej[4], geograficznie zaś na Płaskowyżu Rybnickim.

Znajduje się blisko granicy z Czechami. Moszczenica bezpośrednio sąsiaduje z jednostkami: Ruptawa, Szotkowice i Zdrój oraz Mszaną w powiecie wodzisławskim.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w szeregu wsi położonych w okolicy Żor i Wodzisławia (ville circa Zary et Wladislaviam) w zlatynizownej formie Moschenicza ("Item in Moschenicza debent esse XXIII) mansi")[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 14741809 należała do Wodzisławskiego Państwa Stanowego, a po jego likwidacji znalazła się w granicach powiatu pszczyńskiego. W wyniku wojen śląskich Ruptawa znalazła się wraz z całą ziemią wodzisławską w Królestwie Pruskim[6]. Następnie po II wojnie światowej jako gmina należała do powiatu wodzisławskiego.

W latach 1954-1972 była siedzibą Gromady Moszczenica.

1 stycznia 1969 r. część gromady Moszczenica włączono do Jastrzębia-Zdroju[7]. W 1975 roku cała miejscowość stała się przemysłową dzielnicą Jastrzębia z Kopalnią Węgla Kamiennego Moszczenica. Przez Moszczenicę przebiegała linia kolejowa Jastrzębie-Zdrój - Zebrzydowice - zlikwidowana w latach 90. XX w. Zachował się budynek stacyjny.

Zabudowa[edytuj | edytuj kod]

Na moszczenickim cmentarzu parafialnym pochowany jest Rudolf Ranoszek. Na tym samym cmentarzu znajduje się pomnik poległych podczas I wojny światowej oraz dąb szypułkowy - jeden z pomników przyrody w Jastrzębiu-Zdroju.

Na terenie sołectwa znajdują się placówki oświatowe: Publiczne Przedszkole nr 26, Szkoła Podstawowa nr 16 im. prof. Rudolfa Ranoszka oraz Zespół Szkół nr 4 im. Czesława Miłosza, na który składają się Gimnazjum nr 2 i Technikum nr 6.

Funkcję kościoła parafialnego w Moszczenicy pełni kościół Matki Bożej Różańcowej, znajdujący się na ul. Kościelnej. Innym obiektem sakralnym jest kapliczka św. Jana Nepomucena leżąca przy ul. Komuny Paryskiej.

Gospodarstwa i hodowle znikają, a pola uprawne przeistaczają się w tereny pod zabudowę domów jednorodzinnych, w związku z czym Moszczenica staje się dzielnicą willowo-rekreacyjną.[potrzebny przypis] Znajduje się tutaj stadion sportowy, który z pobliskim hotelem tworzą m.in. bazą szkoleniową dla klubu GKS Jastrzębie.

W Moszczenicy znajdowała się Kopalnia Węgla Kamiennego Moszczenica, obecnie w trakcie rozbiórki. Jej dawne tereny to obecnie Specjalna Strefa Ekonomiczna. W dzielnicy działa zakład produkcji przypraw i koncentratów Prymat wraz z siedzibą firmy i serwisem konsumenta.

Organizacje religijne[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Osiedla
Przysiółki

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Moszczenica
  • Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Moszczenicy Śląskiej

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Uchwała Nr XLII/1036/2002 Rady Miasta Jastrzębie Zdrój z dnia 25 maja 2002 r. ws. utworzenia jednostek pomocniczych (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2002 r. Nr 37 poz. 1326)
  2. Sołectwa i osiedla. Urząd Miasta Jastrzębie-Zdrój. [dostęp 2016-12-07].
  3. http://media.ue.katowice.pl/uploads/media/AE_Forum07.pdf
  4. Franz Henke, "Kronika", Wodzisław Śląski 2003, s.142.
  5. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online; H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889; Janusz Lubszczyk, Pierwsze pisane wzmianki o ziemi jastrzębskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (27) z marca 2013 r., s. 8 (ISSN 2080-3737); (http://jaspedia.eu/wpis/988/moszczenica-pierwsza-wzmianka.html).
  6. Franz Henke, "Kronika", Wodzisław Śląski 2003, s.130.
  7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 1968 roku w sprawie zmian granic niektórych miast w województwie katowickim, rzeszowskim i warszawskim (Dz.U. nr 48, poz. 342); zobacz też: Janusz Lubszczyk, Włączenie części gromad Jastrzębie Górne oraz Moszczenica do miasta Jastrzębie-Zdrój (http://jaspedia.eu/wpis/184/wlaczenie-czesci-gromad-jastrzebie-gorne-oraz-moszczenica-do-miasta-jastrzebie-zdroj.html).