Olej palmowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Olej palmowy
Olej palmowy

Olej palmowy – stały olej roślinny otrzymywany z nasion lub miąższu olejowca gwinejskiego. Surowy olej w temperaturze pokojowej ma kolor żółtobrązowy, po rafinacji jest twardą masą w kolorze białym lub żółtawym[1]. Olej palmowy wykorzystuje się do produkcji margaryny, mydła, kosmetyków, świec, smarów.

Skład[edytuj]

Kwasy tłuszczowe[edytuj]

Olej palmowy, podobnie jak wszystkie tłuszcze, składa się z estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych. Olej palmowy zawiera dużo tłuszczy nasyconych, zwłaszcza 16-węglowego kwasu palmitynowego (jego zawartość sięga 44%). Drugim głównym składnikiem jest jednonienasycony kwas oleinowy. Nierafinowany olej palmowy zawiera tokotrienol (jeden z kongenerów witaminy E).

Karoteny[edytuj]

Czerwony olej palmowy jest bogaty w karoteny: α-Karoten, β-Karoten i likopen, które nadają mu charakterystyczny ciemnoczerwony kolor[2].

Wpływ na zdrowie[edytuj]

Olej palmowy używany jest najczęściej do smażenia, co powoduje jego stopniowe utlenianie się. Produkty utleniania oleju uznawane są za szkodliwe dla zdrowia[3].

Kwas palmitynowy według badań amerykańskiego Center for Science in the Public Interest (CSPI) spożywany w nadmiarze podnosi zawartość cholesterolu we krwi i może prowadzić do chorób serca[4]. Według raportu CSPI, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz amerykański National Heart, Lung and Blood Institute (NHLBI) zalecają ograniczenie spożycia kwasu palmitynowego i produktów bogatych w tłuszcze nasycone. WHO wykazało związek spożycia kwasu palmitynowego (podobnie jak izomerów trans kwasów tłuszczowych) z chorobami układu krążenia[5].

Ponadto w maju 2016 roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności wydał raport, w którym stwierdzono, że olej palmowy staje się rakotwórczy po rozgrzaniu powyżej 200 °C. Chociaż konsumenci zazwyczaj spożywają go w temperaturze pokojowej, niektóre firmy podgrzewają olej palmowy do wysokich temperatur w celu wypalenia jego naturalnego czerwonego zabarwienia i neutralizacji jego zapachu[6].

Ekologia[edytuj]

Zbiory oleju palmowego wpływają na zniszczenia lasów deszczowych w Indonezji i Malezji (ponad 85% oleju palmowego używanego globalnie jest produkowane w tych krajach), miejsca życia licznych, często zagrożonych wyginięciem, gatunków zwierząt[7]. Według Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, jeśli utrzyma się obecne tempo produkcji oleju palmowego to w 2022 roku zostanie zniszczonych 98% lasów Sumatry i Borneo[8].

Przypisy

  1. Olej palmowy. W: Eliot [on-line]. [dostęp 2010-11-06].
  2. Oi-Ming Lai, Chin-Ping Tan, Casimir C. Akoh: Palm Oil: Production, Processing, Characterization, and Uses. Elsevier, 2015. [dostęp 16 stycznia 2017].
  3. Edem, D.O.: Palm oil: Biochemical, physiological, nutritional, hematological and toxicological aspects: A review. [dostęp 16 stycznia 2017].
  4. Cruel Oil: How Palm Oil Harms Health, Rainforest & Wildlife. [dostęp 16 stycznia 2017].
  5. Diet, Nutrition and the Prevention of Chronic Diseases, WHO Technical Report Series 916, Report of a Joint WHO/FAO Expert Consultation, World Health Organization, Geneva, 2003, p. 88 (Table 10)
  6. European Food Safety Authority: Process contaminants in vegetable oils and foods (ang.). [dostęp 2017-07-22].
  7. Sergiusz Prokurat, Palm oil – strategic source of renewable energy in Indonesia and Malaysia, „Journal of Modern Science”, 2013 [dostęp 2016-07-28].
  8. The other oil spill. W: The Economist [on-line]. [dostęp 2015-06-17].