Olgierd Jarosz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Olgierd Jarosz
Wasyl Semen
Postać z Czterech pancernych i psa
Ilustracja
Pomnik Romana Wilhelmiego (odtwórcy roli Olgierda) w Poznaniu
Pierwsze wystąpienie Załoga
Ostatnie wystąpienie Most
Rozstajne drogi (czołówka)
Twórca Janusz Przymanowski
Grany przez Romana Wilhelmiego
Dane biograficzne
Pochodzenie polsko-rosyjskie (Olgierd)
ukraińsko-rosyjskie (Wasyl)
Przynależność Armia Czerwona

Ludowe Wojsko Polskie

Płeć mężczyzna
Miejsce urodzenia Związek Radziecki
Data i miejsce śmierci 12 marca 1945[1]
Wejherowo

Olgierd Jarosz (serial), Wasyl Semen (powieść) – fikcyjna postać dowódcy czołgu „Rudy” z polskiego serialu telewizyjnego „Czterej pancerni i pies”. W filmie postać ta pojawiła się w pierwszych sześciu odcinkach. W tej roli wystąpił Roman Wilhelmi.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Olgierd[edytuj | edytuj kod]

Narodowość Olgierda Jarosza jest jednoznacznie określona, jako potomka polskich zesłańców. W pierwszym odcinku „ZałogaJankowi i Gustlikowi przedstawia się jako oficer Armii Czerwonej, oddelegowany by „szkolić sojuszników”. W drugim odcinku „Radość i gorycz” u przypadkowo poznanej nauczycielki dowiaduje się o swoich prawdopodobnych polskich korzeniach - według tej wersji jest wnukiem polskiego zesłańca z 1863. W odcinku czwartym „Psi pazur” na propozycję zrezygnowania z pewnej misji, która toczy się „na naszej ziemi” (czyli w Polsce), oświadcza rozmówcy: Myślisz, że jestem gorszym Polakiem od ciebie?. Poległ pod Wejherowem.

W serialu telewizyjnym w odcinku „Pierścienie” Olgierd Jarosz ukazuje się załodze w Berlinie jako widmo, co Janek komentuje, że w taką noc wszystko może się wydarzyć.

Wasyl[edytuj | edytuj kod]

W powieści Janusza Przymanowskiego, która ukazała się przed premierą serialu, postać grana przez Wilhelmiego nazywa się Wasyl Semen i jest Rosjaninem o korzeniach ukraińskich. Nie miał w swojej rodzinie polskich przodków a przynajmniej nie jest to wprost powiedziane, mimo tego, podobnie jak Grigorij, odnajduje się w Wojsku Polskim walcząc ramię w ramię z Polakami przeciwko hitlerowcom. Podobnie jak serialowy Olgierd poległ pod Wejherowem.

Scena z widmem Wasyla Semena również pojawia się w powieści jednak okazuje się nim być radziecki saper kpt. Iwan Pawłow - niezwykle podobny do poległego Wasyla Semena i to jego widzi załoga z oddali w Berlinie. Gdy później poznają Pawłowa, orientują się w pomyłce (on sam też, gdy zobaczył później fotografię Semena). W filmie ten wątek nie był wykorzystany dosłownie, gdyż rolę Iwana Pawłowa zagrał Rosjanin Aleksandr Bielawski, nieprzypominający z wyglądu Romana Wilhelmiego, który odrzucił propozycję powrotu do serialu ze względu na grę w niemieckim filmie pt. "Ponieważ Cię kocham"[2].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przyczyny zmiany narodowości bohatera i pierwowzory historyczne[edytuj | edytuj kod]

Zmiana narodowości i nazwiska pierwszego dowódcy czołgu w serialu była wymogiem propagandowym. W czasie wojny do odradzającego się Wojska Polskiego na Froncie Wschodnim, oprócz rdzennych Rosjan i innych obywateli ZSRR (tzw. Pełniący Obowiązki Polaków), odsyłano z Armii Czerwonej wielu oficerów a nawet podoficerów i żołnierzy, którzy byli potomkami Polaków zesłanych na Syberię, migrantów z czasów Imperium Rosyjskiego a także kresowiaków powołanych pod broń w latach 1939-41[3][4][5].

Do pierwowzorów Olgierda-Wasyla zaliczani są:

  • Wiktor Tiufiakow (Cygan) - Rosjanin, oficer radzieckiej broni pancernej skierowany do Wojska Polskiego, dowódca czołgu 110 i 1 kompanii pancernej. Zmarł w 1993 w Kazachstanie[6].
  • Wacław Feryniec - Polak, uczestnik bitwy pod Lenino, historyczny dowódca czołgu 102. Zmarł w 2017 w stopniu pułkownika[7].
  • Michał Gaj - Polak, dowódca czołgu 228 ranny na Pradze. Po wojnie poślubił Lidię Mokrzycką, radiotelegrafistkę brygady[8].

Według Gabi Rumowski nazwisko Olgierd Jarosz, wymyślone w serialu po zmianie narodowości książkowego Wasyla Semena na polską, było nawiązaniem do czechosłowackiego bohatera narodowego - nadporucznika Otakara Jaroša[9]. Otrzymał on pośmiertnie awans na kapitana, a także (jako pierwsza osoba nie mająca radzieckiego obywatelstwa) tytuł Bohatera Związku Radzieckiego[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]