Wiesław Gołas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiesław Gołas
Ilustracja
Wiesław Gołas (2008)
Data i miejsce urodzenia 9 października 1930
Kielce
Data i miejsce śmierci 9 września 2021
Warszawa
Zawód aktor filmowy i teatralny
Współmałżonek

Elżbieta Szczepańska
(rozwód)
Maria Krawczyk-Gołas (jego śmierć)

Lata aktywności 1953–2008
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy”
Wiesław Gołas z Ireną Kwiatkowską

Wiesław Gołas (ur. 9 października 1930 w Kielcach, zm. 9 września 2021 w Warszawie[1]) – polski aktor teatralny, filmowy i kabaretowy, wykonawca piosenki aktorskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec, Teofil (1903 – ok. 1942)[2], był ogniomistrzem w 2. Pułku Artylerii Lekkiej Legionów. Po klęsce kampanii wrześniowej ukrywał się. Ostatecznie został schwytany przez Niemców i zamordowany na Majdanku[3].

Przed wybuchem II wojny światowej Wiesław Gołas uczęszczał do szkoły powszechnej na kieleckim Baranówku, a następnie do Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego. W 1943 wstąpił do Szarych Szeregów[4]. Przybrał pseudonim Wilk. Brał udział w akcjach zdobywania broni, a także w rozstrzelaniu konfidenta. W grudniu 1944, podczas nieudanej akcji, został aresztowany przez gestapo. Trafił do celi, w której wcześniej więziony był jego ojciec[5].

Po wojnie studiował w warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej, kierowanej przez Aleksandra Zelwerowicza. Studia ukończył w 1954 roku[6]. Debiut w Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze[7]. Aktor Teatru Dramatycznego w Warszawie (1955–1985), Teatru Polskiego w Warszawie (1985–1992). Twórca doskonałych kreacji komediowych, współtwórca Kabaretu Koń, członek Kabaretu Starszych Panów, członek Kabaretu Dudek, wykonawca piosenki W Polskę idziemy autorstwa Jerzego Wasowskiego i Wojciecha Młynarskiego. Występował również w Teatrze Polskim w Warszawie[8].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Grób aktora Wiesława Gołasa na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawieo
Grób aktora Wiesława Gołasa po pogrzebie na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była Elżbieta Szczepańska (rozwód na początku lat 70.[9]), a drugą – Maria Krawczyk-Gołas[10]. Z pierwszego małżeństwa miał córkę Agnieszkę[11][12].

W 2008 miał zawał mięśnia sercowego[13], z kolei w październiku 2020 i we wrześniu 2021 przeszedł udary mózgu, wskutek których zmarł[13]. 14 września 2021 został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[14].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1966 – Srebrna Maska
  • 1967 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki III stopnia;
  • 1977 – Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
  • 1996 – Nagroda (Opole – XXI OKT – wyróżnienie za role Filipa w Grubych rybach w Teatrze Polskim w Warszawie)
  • 2002 – Statuetka Gwiazda Telewizji Polskiej wręczona z okazji 50-lecia TVP „za kreacje aktorskie w filmie i teatrze telewizji” (26.10)
  • 2003 – SuperWiktor
  • 2006 – Nagroda Honorowa za całokształt twórczości na XIII Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Filmowej Prowincjonalia we Wrześni)

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Dubbing[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wiesław Gołas nie żyje. Aktor miał 90 lat. kultura.onet.pl. [dostęp 2021-09-09].
  2. Gołas Teofil. ompio.pl. [dostęp 2021-09-09].
  3. Jacek Cieślak. Tajemnica za uśmiechem. „Rzeczpospolita”, 10.09.2021. 
  4. 85 lat temu urodził się Wiesław Gołas. dzieje.pl, 3 października 2015. [dostęp 2017-11-23].
  5. Trafił do tej samej celi co jego ojciec. film.wp.pl, 2015-03-06. [dostęp 2017-11-24].
  6. Wiesław Gołas w serwisie Culture.pl
  7. „Na Golasa” Agnieszka Gołas-Ners, s. 81.
  8. Wiesław Gołas wyznaje: Przestałem chodzić. se.pl, 2017-08-25. [dostęp 2018-01-13].
  9. Superexpress nr 217 (9129), 17 września 2021, s. 12
  10. Aleksandra Głowińska: Wiesław Gołas pierwszą żonę odbił w tańcu, w drugiej zakochał się „jak sztubak”. plejada.pl, 9 września 2021. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-09-12)].
  11. "Gołas" Agnieszka Gołas-Ners - wywiad. ksiazki.onet.pl, 2015-06-09. [dostęp 2017-11-23].
  12. Ukochany aktorki „M jak miłość" dostał rozwód z córką Gołasa. fakt.pl, 2016-06-06. [dostęp 2017-11-23].
  13. a b Agnieszka Święcicka: Wiesław Gołas w szpitalu. Miał drugi wylew. plejada.pl, 2021-09-04.
  14. a b Pogrzeb Wiesława Gołasa: na aktorskim firmamencie zgasła gwiazda. m.niedziela.pl, 2021-09-14. [dostęp 2021-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-09-14)].
  15. Glorie dla przedstawicieli świata rozrywki. mkidn.gov.pl, 20 maja 2009.
  16. Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, str. 337
  17. Łaniewska, Gołas, Dłużewska, Wencel, Lorenc i Roszkowski laureatami Nagrody Ministra 2020. gov.pl, 2020-11-25. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-26)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Agnieszka Gołas-Ners, Na Gołasa, Wydawnictwo „Świat Książki”, Warszawa 2008. ​ISBN 978-83-247-0821-5

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]