Rudy (czołg)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maszyna służąca filmowcom do kręcenia zdjęć we wnętrzu czołgu, wieża, Muzeum Broni Pancernej, CSWL w Poznaniu

Rudy – nazwa fikcyjnego czołgu, w którym walczyli główni bohaterowie powieści Janusza Przymanowskiego oraz serialu telewizyjnego pod tytułem Czterej pancerni i pies. Czołg ten nosił numer taktyczny 102.

Pochodzenie nazwy[edytuj]

Nazwa ta została nadana na cześć rudowłosej Marusi Ogoniok (zagranej przez Polę Raksę), rosyjskiej sanitariuszki, narzeczonej Janka (zagranego przez Janusza Gajosa). W serialu nadana została w piątym odcinku pt. Rudy, miód i krzyże.

Pierwowzór[edytuj]

W książce był to czołg rosyjskiej produkcji T-34, początkowo model z armatą kalibru 76 mm, a od odcinka szesnastego pt. Daleki patrol z armatą 85 mm (T-34/85). W filmie we wszystkich odcinkach rolę Rudego gra czołg T-34/85. Rudego 102 grały trzy czołgi: dwa z Żagania i jeden z Wrocławia. Żagańskie czołgi po skończeniu zdjęć do filmu posłużyły jako cele na poligonie, ostatecznie trafiły na złom. Wrocławskiego Rudego 102 można dziś oglądać w Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach pod Warszawą.

W Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Stefana Czarnieckiego w Poznaniu prezentowany jest przekrój T-34, który był wykorzystywany w trakcie filmowania scen we wnętrzu "Rudego" w II i III serii (w pierwszej serii wykorzystano makietę wybudowaną w studiu we Wrocławiu). Czołg ten został uszkodzony w trakcie bitwy o Poznań w 1945 r. i został przekazany do Szkoły Oficerskiej, gdzie po wycięciu otworów w kadłubie służył jako pomoc naukowa.

Serialowa załoga[edytuj]

T-34/76

  • Pierwsza załoga (od sierpnia 1943 kiedy Olgierd-Wasyl przyprowadził czołg do września 1944 gdy większość załogi została ranna):
    • dowódca - por. Olgierd Jarosz (w książce Wasyl Semen)
    • ładowniczy - kpr. Gustaw Jeleń
    • kierowca-mechanik - plut. Grigorij Saakaszwili
    • strzelec-radiooperator - kpr. Jan Kos
  • Druga załoga (kwiecień 1945, od uzupełnienia w Gdańsku do zniszczenia wozu za Odrą):
    • dowódca - sierż. Jan Kos
    • ładowniczy - plut. Gustaw Jeleń
    • kierowca-mechanik - sierż. Grigorij Saakaszwili
    • strzelec-radiooperator - szer. Tomasz Czereśniak

T-34/85

  • dowódca - sierż./ppor. Jan Kos
  • działonowy - plut./sierż. Gustaw Jeleń
  • ładowniczy - szer./kpr. Tomasz Czereśniak
  • kierowca-mechanik - sierż./st. sierż. Grigorij Saakaszwili
  • strzelec-radiooperator - kpr./plut. Franciszek Wichura

Poza tym epizodycznie załogę uzupełniali:

  • por. Stanisław Kos ps. West - w walkach na Oksywiu z rozkazu pułkownika dołączył do załogi jako strzelec-radiooperator
  • kpt. Iwan Pawłow - w walkach w podziemiach stacji metra w Berlinie zajął miejsce Wichury, którzy został z piechurami Szawełły, natomiast w walkach nad Łabą zastąpił Tomasza wysłanego jako delegata do Warszawy

Pierwowzór historyczny[edytuj]

W kompanii sztabowej 1 Pułku Czogłów 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte służył czołg o numerze bocznym 102. W czasie walk pod Studziankami dowodził nim podporucznik Wacław Feryniec, weteran bitwy pod Lenino. 10 sierpnia 1944 załodze udało się przebić do okrążonego pod Studziankami radzieckiego batalionu dostarczając im zaopatrzenie.

Galeria[edytuj]