Płatki owsiane

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łyżka płatków owsianych
Ciastka owsiane „makaroniki”
Ciastka owsiane
Kisiel na zakwasie z płatków owsianych i chleba żytniego

Płatki owsiane – płatki produkowane z owsa zwyczajnego.

Zawierają ok. 68% węglowodanów, 13% białka, 7% tłuszczów (w tym nienasyconych kwasów tłuszczowych), 10% błonnika[1]. Nie nadają się do zbyt długiego przechowywania – ze względu na wysoką zawartość tłuszczów, które łatwo jełczeją i nabierają gorzkiego smaku[2]. Czas przechowywania płatków owsianych od chwili wyprodukowania wynosi od czterech do sześciu miesięcy[3].

Rodzaje płatków[edytuj | edytuj kod]

Obecnie produkowane są trzy klasy płatków:

  • płatki zwykłe – poddane najmniejszej obróbce hydrotermicznej, do przygotowania posiłku konieczne jest ich gotowanie;
  • płatki owsiane górskie – o większym stopniu przetworzenia, w celu przygotowania do spożycia wystarczy je zagotować;
  • płatki owsiane błyskawiczne – gotowe do spożycia na zimno, odznaczają się niższą wilgotnością (poniżej 10%).

Wyróżnia się także płatki owsiane witaminizowane. Są one produkowane ze słodowanego ziarna owsa. W wyniku tego zabiegu wytwarza się nawet do 40 mg witaminy C na 100g płatków. Jednak ich produkcja jest niewielka ze względu na możliwość rozwoju pleśni w czasie słodowania, a co za tym idzie konieczność zachowania bardzo dużej czystości linii technologicznej.

Wartość odżywcza
Płatki owsiane
(100 g)
Wartość energetyczna 1591 kJ (380 kcal)
Białka 10 g
Węglowodany 78 g
Tłuszcze 3 g
Woda 3,4 g
Dane liczbowe na podstawie: USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28[4]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[5]

Sztuka kulinarna[edytuj | edytuj kod]

Płatki owsiane wykorzystuje się do sporządzania owsianek, kisielu owsianego[6], jako składnik muesli, granoli i rozmaitych batoników. Wypieka się z nich ciasta (np. parkin), ciasteczka (np. anzac biscuits, różne makaroniki), spody do mazurków i kruszonki. Dodaje się je do wypiekanego pieczywa. Wykorzystywane są jako składnik kotletów wegetariańskich i panierek. Rzadziej przyrządza się z nich placki typu pancakes oraz racuchy. Regionalnie wytwarza się z nich zakwas na żur.

Płatki owsiane po ugotowaniu zwiększają swoją masę i objętość w następujący sposób:[7]

  • uzyskana konsystencja gęsta rozklejona: przyrost 220% objętości i 200% masy – gdy 1 kg płatków i 30 g soli wchłonie 2,0 kg wody;
  • uzyskana konsystencja półgęsta: przyrost 320% objętości i 300% masy – gdy 1 kg płatków i 40 g soli wchłonie 3,0 kg wody.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Show Foods. ndb.nal.usda.gov. [dostęp 2015-07-12].
  2. inż. Jadwiga Celczyńska: „Potrawy z mąki, kasz i suchych nasion strączkowych”, podrozdział „Potrawy z kasz”: „Wartość odżywcza kasz”. W: praca zbiorowa (koordynator: doc. dr Maria Szczygłowa): Dobra kuchnia: żywienie w rodzinie. Wyd. V. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1976, s. 300.
  3. 1.7.4. „Wymagania jakościowe. Przechowywanie”. W: Małgorzata Konarzewska: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik do nauki zawodu kucharz w technikum i szkole policealnej. Wyd. 2011. T. 2. REA s.j., s. 55. ISBN 978-83-7141-980-5.
  4. a b Oat Bran Flakes, Health Valley (ang.). [dostęp 2020-02-19].
  5. Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)
  6. Kisiel z owsa (owsiany). W: Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 2015. [dostęp 2020-01-28].
  7. III.4. „Zastosowanie kasz w produkcji potraw”, Tabela 8 „Ilość wody i soli na 1 kg kaszy oraz wydajność kasz ugotowanych o rozmaitej konsystencji”. W: Krystyna Flis, Aleksandra Procner: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik dla technikum. Część 2. Wyd. XVIII. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2009, s. 96. ​ISBN 978-83-02-02862-5​ (część 2), ​ISBN 978-83-02-03170-0​ (całość).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. [dotyczy sekcji „Rodzaje płatków”] Gąsiorowski Henryk (red.): Owies: chemia i technologia. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1995. ISBN 83-09-01640-9.Sprawdź autora:1.