Pałac Czapskich w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pałac Czapskich w Warszawie
Pałac Czapskich z pomnikiem Bartolomeo Colleoniego
Pałac Czapskich z pomnikiem Bartolomeo Colleoniego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Krakowskie Przedmieście 5
Styl architektoniczny barok
Zniszczono 1939
Odbudowano 1948–1959
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pałac Czapskich w Warszawie
Pałac Czapskich w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Czapskich w Warszawie
Pałac Czapskich w Warszawie
Ziemia 52°14′22″N 21°00′57″E/52,239444 21,015833
Pałac Czapskich przed II wojną światową
Kompleks pałacowy widziany z Krakowskiego Przedmieścia

Pałac Czapskich nazywany także pałacem Krasińskich lub Raczyńskich – pałac w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 5.

Pałac jest siedzibą Akademia Sztuk Pięknych.

Historia[edytuj]

W XVII wieku na miejscu obecnego pałacu mieścił się drewniany dwór Radziwiłłów. W latach ok. 1680-1705 dla prymasa Michała Radziejowskiego wzniesiono murowany pałac, najprawdopodobniej według projektu Tylmana z Gameren. W 1712 teren został własnością hetmana wielkiego koronnego Adama Sieniawskiego. Zajął się on przebudową pałacu i oficyn (nastąpiła w latach 1713-1721). Stworzył oficyny frontowe, dziedziniec gospodarczy i reprezentacyjny, założył ogród. Po jego śmierci w 1726, posiadłość odziedziczyła jego córka Zofia (będąca żoną Augusta Czartoryskiego). W 1732 małżeństwo Czartoryskich sprzedało pałac bankierowi Piotrowi de Riacour.

W 1733 budynek kupiła rodzina Czapskich. Rozpoczęli kolejną przebudowę wnętrza pałacu jak i jego otoczenia. W latach 1752-1756 nadano mu późnobarokowy wystrój. Bramę główną udekorowano kamiennymi orłami. Czapski zmarł w 1784. Budynek odziedziczyła jego córka Konstancja, żona marszałka Sejmu Stanisława Małachowskiego. Od tego czasu w pałacu odbywały się narady, projekty Konstytucji i ustaw, wystawne obiady. W 1790 architekt Jan Chrystian Kamsetzer wybudował dwie oficyny w stylu klasycystycznym; przebudował także bramę.

Od 1809, po śmierci Stanisława Małachowskiego, pałac stał się własnością rodziny Krasińskich. Stał się jednym z ośrodków życia kulturalnego Warszawy. Odbywały się w nim spotkania literackie pisarzy i poetów organizowane przez Wincentego Krasińskiego, ojca Zygmunta Krasińskiego. Rodzina ta zgromadziła w pałacu zbiory biblioteczne - Bibliotekę Ordynacji Krasińskich.

W latach 1909-1945 właścicielem pałacu był hrabia Edward Bernard Raczyński. W 1911 w pałacu mieścił się m.in. konsulat Stanów Zjednoczonych.

Korpus główny pałacu został spalony 25 września 1939, całkowitemu zniszczeniu uległy wtedy wnętrza pałacowe. Budynki od ulicy zostały wypalone w 1944.

Pałac odbudowano w latach 1948-1959 według projektu Stanisława Brukalskiego. Starano się przywrócić wygląd jaki miał w XVIII w.

Obecnie, od lat powojennych, pałac i sąsiadujące mu budynki zajmuje Akademia Sztuk Pięknych. W 1962 Ministerstwo Gospodarki Komunalnej odebrało Raczyńskiemu prawo własności i zezwoliło na użytkowanie pałacu przez ASP. Budynki mieszczą katedrę historii i teorii sztuki, rektorat, bibliotekę oraz wydziały malarstwa i grafiki.

W 1950 w rogu pałacowego dziedzińca, od strony ul. Traugutta, ustawiono pomnik Bartolomeo Colleoniego, będącego kopią monumentu w Wenecji[1].

Na drugim piętrze lewej oficyny pałacu w latach 1960–2014 mieścił się Salonik Chopinów, oddział Muzeum Fryderyka Chopina[2]. Był to odtworzony fragment mieszkania, do którego w czerwcu 1827 wprowadziła się rodzina Chopinów. Fryderyk Chopin mieszkał tutaj do 2 listopada 1830, co upamiętnia odsłonięta 100 lat później tablica na fasadzie[3].

W 1965 pałac wpisano do rejestru zabytków.

Na ścianie od strony ul. Traugutta znajduje się tablica upamiętniająca Zygmunta Krasińskiego.

Przypisy

  1. Irena Grzesiuk-Olszewska: Warszawska rzeźba pomnikowa. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003, s. 111. ISBN 83-88973-59-2.
  2. Dariusz Bartoszewicz. Eksmisja Chopina na bruk. „Gazeta Stołeczna”, s. 1, 23 lutego 2016. 
  3. Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w.. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 103. ISBN 83-01-06109-X.

Bibliografia[edytuj]

  • Jadwiga Mieleszko: Pałac Czapskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971.

Linki zewnętrzne[edytuj]