Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ambasada Stanów Zjednoczonych w Polsce)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie
U.S. Embassy in Warsaw
U.S. Embassy Warsaw Seal.png
Ilustracja
Ambasada Stanów Zjednoczonych przy Al. Ujazdowskich w Warszawie
Państwo  Polska
Data utworzenia 1871, 1919, 1945
Ambasador Georgette Mosbacher
Zastępca Szefa Misji, Radca-Minister Douglas C. Greene
Zatrudnienie 68+
Adres
Al. Ujazdowskie 29-31
00-540 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie
Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie
Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie
Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie
Ziemia52°13′28,63″N 21°01′25,67″E/52,224619 21,023797
Strona internetowa
Rezydencja ambasadora Stanów Zjednoczonych w Warszawie przy ul. Idzikowskiego 34 (1967–)
Rezydencja ambasadora w Warszawie w kamienicy Mansjonaria przy ul. Świętojańskiej 2 (1930)
b. siedziba konsulatu w pałacu Czapskich (1905, 1910–1911); rezydencja ambasadora (1938)
b. siedziba ambasady w pałacu Zamojskich po 1920
b. siedziba ambasady w pałacu Wołowskiego przy ul. Foksal (1922)
Dawna siedziba ambasady w pałacu Potockich (1932)
b. siedziby Ambasady w al. Ujazdowskich 29 (1936–1939)
b. siedziba ambasady w willi Gawrońskich (1948–1953)
b. siedziba ambasady w pałacu Mokrowskich (1953–1964)
Konsulat Stanów Zjednoczonych Ameryki w Krakowie
Dom Schluetera – siedziba agencji konsularnej Stanów Zjednoczonych w Gdańsku przy Jopengasse (1897)
b. siedziba Konsulatu Stanów Zjednoczonych Ameryki w Gdańsku przy Elisabethwall (1922–1939)
Willa Piotrowskiego – b. siedziba Konsulatu Stanów Zjednoczonych w Gdańsku z/s w Sopocie przy ul. Kościuszki (1946)
Konsulat Generalny ChRL – b. siedziba Konsulatu Stanów Zjednoczonych w Gdańsku w al. Grunwaldzkiej (1949–1950)
Wydział Promocji Handlu Ambasady USA przy ul. Koszykowej
b. siedziba Konsulatu Stanów Zjednoczonych Ameryki w willi Landsberga w Poznaniu przy ul. Fredry 8 (1946–1948)

Ambasada Stanów Zjednoczonych w Warszawie (ang. U.S. Embassy Warsaw) – placówka dyplomatyczna Stanów Zjednoczonych w Polsce mieszcząca się w Warszawie na Alejach Ujazdowskich 29–31.

Podział organizacyjny[edytuj | edytuj kod]

Historia przedstawicielstw[edytuj | edytuj kod]

do I wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Służba konsularna Stanów Zjednoczonych na terenie dzisiejszej Polski, na terytorium ówczesnego Imperium Rosyjskiego, była obecna już w latach 1871–1917. Konsulat mieścił się w Warszawie m.in. przy ul. Senatorskiej 31 (1878), ul. Erywańskiej 4b (1880), ul. Erywańskiej 6a (1883–1887), obecnie nie istnieje, ul. Erywańskiej 12 (1888–1903), obecnie nie istnieje, kolejne – w Pałacu Czapskich przy ul. Krakowskie Przedmieście 5 (1905), ul. Smolnej 10 (1909), obecnie nie istnieje, ul. Krakowskie Przedmieście 5 (1910–1911), i w kamienicy Taubenhausa w Al. Ujazdowskich 18, róg ul. Matejki 9 (1912–1913), obecnie nie istnieje.

Na terenie Królestwa Prus Stany Zjednoczone utrzymywały placówki konsularne m.in.[1]

  • w Gdańsku (1836–1916), przy Brotbänkergasse 705, obecnie ul. Chlebnicka 38 lub 39 (1839), Krebsmarkt 7, obecnie Targ Rakowy (1867–1872), Fleischergasse 34, obecnie ul. Rzeźnicka (1874–1880), Brotbänkergasse 11 (1884), Frauengasse 45, obecnie ul. Mariacka (1886–1888), w Domu Schlütera przy Jopengasse 2, obecnie ul. Piwna (1890–1899), Jopengasse 51 (1900), Jopengasse 64 (1902–1903), Hundegasse 43, obecnie ul. Ogarna (1904–1905), Langermarkt 45, obecnie Długi Targ (1907–1914), Große Wollwebergasse 4, obecnie ul. Tkacka (1915), Jopengasse 64 (1916–1917), początkowo jako agencja konsularna, od 1906 w randze konsulatu
  • w Gubinie (1897–1898), agencja konsularna
  • w Szczecinie (1798–1917), konsulat (1798–1816), konsulat generalny (1816–1819), konsulat (1829–1917), w 1912 przy Königsplatz 14, obecnie pl. Żołnierza Polskiego.
  • w Świnoujściu (1905–1911), agencja konsularna
  • w Toruniu (1906–1916), konsulat przy ul. Wałdowskiej, obecnie: Curie–Skłodowskiej 27
  • we Wrocławiu (1875–1917), agencja konsularna przy Junkernstraße 2, ob. ul. Ofiar Oświęcimskich (1875–1877), konsulat przy Gartenstraße 10, ul. Józefa Piłsudskiego (1877–1878), Wallstraße 20, ul. Włodkowica (1878–1879), Museumplatz 13, pl. Muzealny (1879–1880), Museumstraße 7, ul. Muzealna (1880–1882), Tauentzienstraße 13, ul. Tadeusza Kościuszki (1882–1887), Zwingerplatz 5, pl. Teatralny (1887–1890), Agnesstraße 1, ul. Bałuckiego (1890–1893), Höfchenstraße 67, ul. Tadeusza Zielińskiego (1893–1894), Kaiser–Wilhelm–Straße 9, ul. Powstańców Śląskich (1894–1900), Schweidnitzer Stadtgraben 28, ul. Podwale (1900–1904), Körnerstraße 11, ul. Trwała (1904–1914), Elsasserstraße 12, ul. Zaolziańska (1914–1917),
  • w Żarach (1898–1911), agencja konsularna

po I wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze amerykańskie przedstawicielstwo dyplomatyczne w Warszawie powołano w 1919. Od 1919 jego siedzibą w randze poselstwa (American Legation), był przez kilka miesięcy Hotel Bristol[2], później pałac Zamojskich przy ul. Senatorskiej 37 (1919[3]–1920), następnie pałac Wołowskiego[4], nazywany też pałacem Bourbona przy ul. Foksal 3 (1922–1930). Funkcjonował też konsulat generalny w kamienicy braci Arona i Izraela Bachrachów przy ul. Jasnej 11; 24 pokoje I piętra (1928)[5]. Następnie przedstawicielstwo, w 1930 podniesione do rangi ambasady, przeniesiono do pałacu Potockich przy ul. Krakowskie Przedmieście 15 (1932), do kamienicy Bohdanowicza w Al. Ujazdowskich 11 (1934–1936), i do willi Stanisława Lilpopa z 1852 (proj. Jan Heurich „starszy”) w Al. Ujazdowskich 29[6], w którym mieściło się do 1939. Z chwilą inwazji niemieckiej na Polskę ambasadę przeniesiono do Paryża (1939–1940), a następnie do Londynu (1940–1945). W Warszawie pozostawiono konsulat generalny (do 15 czerwca 1941).

Od 1919 Stany Zjednoczone utrzymywały też konsulat w Wolnym Mieście Gdańsku[7], w latach 1921–1936 z siedzibą w budynku Gdańskiego Towarzystwa Ubezpieczeń od Ognia (Danziger Feuersocietät) przy Elisabethwall 9, obecnie Wały Jagiellońskie 36[8], przy Hinderburgallee 55, obecnie al. Zwycięstwa (1938), następnie przy Elisabethwall 9 (1939–1940).

oraz geograficznie:

  • w Szczecinie (1924–1925): przy Behr–Negendank–Straße 4, ob. ul. Teofila Starzyńskiego (1924–),
  • we Wrocławiu (1924–1939): przy Elsasserstraße 12, ob. ul. Zaolziańska (1924–), Schweidnitzerstraße, ul. Świdnicka 34/35, Hallstraße 1, ul. Pawła Włodkowica (1930–1938), Tauentzienplatz 3, pl. Tadeusza Kościuszki (1938–1939).

po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

W okresie 1945–1947 ambasada była zlokalizowana w hotelu Polonia w Alejach Jerozolimskich 45, następnie w willi/pałacyku Gawrońskich w Al. Ujazdowskich 23, ówcześnie al. Stalina (1948–1953), w przebudowanym Pałacu Mokrowskich przy ul. Kościelnej 12 (1953–1964). Po rozebraniu w 1963 willi Lilpopa oraz Willi Wernickiego, na ich miejscu władze amerykańskie wybudowały (proj. Welton Becket and Associates z Los Angeles) nową siedzibę, która służy im do dnia dzisiejszego (1964–). W 1968 oddano też do użytku aneks od ul. Pięknej.

Od II wojny światowej Stany Zjednoczone utrzymują urzędy konsularne w Gdańsku, Krakowie i Poznaniu:

  • w Gdańsku: 1945 konsulat generalny, 1946 konsulat; mieścił się w Sopocie w Willi Piotrowskiego przy ul. Kościuszki 41 (1946), a następnie w Gdańsku przy al. Grunwaldzkiej 1 (1949–1950)[9].
  • w Krakowie: 1946–1947 konsulat, od 1974 konsulat generalny w budynku z XIV w., który poddawano wielokrotnym przebudowom, przy ul. Stolarskiej 9; rezydencja konsula mieści się w willi z 1927 przy al. Grottgera 12 (2014).
  • w Poznaniu: w okresie 1946–1947 był to konsulat, 1947–1949 wicekonsulat, 1949–1951 konsulat, 1959–1992 konsulat, 1992–1996 konsulat generalny, z siedzibą początkowo przy ul. Fredry 8 (1946–1948)[10], przy ul. Chopina 4 (1959–1995)[11] i ostatnio w hotelu Bazar przy ul. Ignacego Paderewskiego 8.

Przy Ambasadzie USA funkcjonowało udzielające wiz do RFN Biuro Przepustek do Niemiec Travel Permit Office for Germany przy ul. Jezuickiej 2 (1964) oraz Komisja Roszczeń (American Claims Commission), z siedzibą początkowo w budynku ambasady, następnie w kamienicy Demelmajerów z 1770 przy ul. Nowy Świat 58a (1960–1967).

sekcja handlowa/promocji handlu[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym biuro handlowe znajdowało się przy ul. Szkolnej 2 (1925), w Al. Ujazdowskich 36 (1930), a następnie 47 (1937–1939).

W 1972 otwarto placówkę promocji handlu pod nazwą Ośrodka Informacji Handlowej i Technicznej USA, który kolejno funkcjonował przy ul. Wiejskiej 20 (1990), Ośrodka Rozwoju Handlu (Trade Development Center) w Alejach Jerozolimskich 56c (1996–2003), Sekcji Handlowej przy ul. Poznańskiej 2–4 (2004–2014), obecnie przy ul. Koszykowej 54 (2014–).

rezydencja ambasadora[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym poseł mieszkał w kamienicy Mansjonaria przy ul. Świętojańskiej 2, róg pl. Zamkowego (1930–1935), w pomieszczeniach zajmowanych wcześniej przez Ambasadę Rumunii. Funkcję rezydencji ambasadora pełnił też Pałac Czapskich/Krasińskich/Raczyńskich przy ul. Krakowskie Przedmieście 5 (1938–1939), który został zniszczony w trakcie działań wojennych w 1939 i 1944; odbudowany w latach 1948–1959.

W 1948 rezydencja ambasadora mieściła się w pałacyku Z. Okoniewskiego z 1900 przy ul. Emilii Plater 17, obecnie stanowiącym rezydencję ambasadora Maroka. Współcześnie 30–pokojowa rezydencja ambasadora USA mieści się przy ul. Idzikowskiego 34. Oddano ją do użytku w 1967, kiedy ambasadorem Stanów Zjednoczonych w Polsce był John A. Gronouski. Ciekawostką jest apartament Henry’ego Kissingera, w którym nocował w czasie prowadzonych w Warszawie poufnych rozmów amerykańsko–chińskich.

Kierownicy przedstawicielstwa[edytuj | edytuj kod]

  • 1871–1872 – Charles de Hofman, wicekonsul
  • 1875–1898 (1901) – Joseph Rawicz, konsul honorowy (1829–1901)
  • 1901–Bolesław Horodyski, wicekonsul
  • 1901–Angus Campbell, konsul[12]
  • 1902–1903 – Hernando de Soto, wicekonsul (1866–1928)
  • 1903–1905 – Clarence R. Slocum, konsul (1870–1912)
  • 1907–1908 – Hernando de Soto, konsul
  • 1908–1909 – George N. Ifft, konsul (1865–1947)
  • 1910–Felix W. Smith, wice– i zastępca konsula (1872–1920)
  • 1914–dr Thomas E. Heenan, konsul (1848–1914)
  • 1914–1917 – Hernando de Soto, konsul

oraz Ambasadorowie Stanów Zjednoczonych w Polsce

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Records of Consular Posts 1790–1963, [w:] [1].
  2. "Jego wspomnienia to kopalnia wiedzy". Historia pierwszego dyplomaty USA w Warszawie 30 stycznia 2019, [w:] [2]
  3. Małgorzata Skowrońska: Nasz drogi Gibson, alehistoria z 28 maja 2018, dod. do Gazety Wyborczej.
  4. Powojenna siedziba Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.
  5. Jerzy S. Majewski: Tu w kolejkach po wizy do USA stali już przed wojną, Gazeta Wyborcza z 3 września 2010, [w:] [3].
  6. Ambasada Amerykańska Willa Stanisława Lilpopa | Fundacja Warszawa 1939, warszawa1939.pl [dostęp 2018-01-23] (pol.).
  7. http://images.library.wisc.edu/FRUS/EFacs/1919v02/reference/frus.frus1919v02.i0007.pdf.
  8. W latach PRL siedzibie KW PZPR, obecnie Prokuratur – Apelacyjnej i Okręgowej.
  9. Likwidacja była reakcją na zamknięcie przez USA polskich konsulatów w Chicago, Detroit i Nowym Jorku; źródło: Reading Eagle – 1 marca 1954, [w:] [4].
  10. W Willi Adolfa Landsberga z 1912, następnie siedziba konsulatu ZSRR (1948–1951), obecnie Wydawnictwa Poznańskiego.
  11. Poznań – Chopina 4, fotopolska.eu [dostęp 2018-10-23].
  12. Nie objął swojej funkcji.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Kur: Rezydencje dyplomatyczne w krajobrazie Warszawy, Stolica 1961, nr 29/30, s. 6–7
  • Edward Józef Pałyga: Warszawski korpus dyplomatyczny w okresie międzywojennym, [w:] Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939, PWN, Warszawa 1973
  • Romuald Gelles: Konsulaty we Wrocławiu wczoraj i dziś, Wydawnictwo TW „Wratislavia”, Wrocław 1996, s. 192, ​ISBN 83-86221-07-0
  • M. Januszewska, D. Lewandowska: Mikrofilmy z Archiwum Narodowego USA, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, Informacja Bieżąca nr 4 (23) z 31.01.2002 r.
  • Stosunki dyplomatyczne Polski. Informator. Tom II. Ameryka Północna i Południowa 1918–2007, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Archiwum/Wydawnictwo Askon, Warszawa 2008, s. 224, ​ISBN 978-83-7452-026-3
  • Patryk Pleskot, Dyplomata, czyli szpieg? Działalność służb kontrwywiadowczych PRL wobec zachodnich placówek dyplomatycznych w Warszawie (1956–1989), Warszawa: IPN, 2013, s. 656, ISBN 978-83-7629-487-2.
  • Andrzej Lek: Korpus dyplomatyczny w Polonia Palace, 17 lipca 2013, [w:] [5]
  • Mariusz Rzeszutko: Konsulaty w Krakowie, Historia i działalność, Petrus, Kraków 2014, s. 174, ​ISBN 978-83-7720-051-3

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]