Perejasław Chmielnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Perejasław-Chmielnicki)
Skocz do: nawigacja, szukaj
pol. Perejasław Chmielnicki
ukr. Переяслав Хмельницький
Ilustracja
Plac Chmielnickiego
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód kijowski
Burmistrz Iwan Pietrowicz Jakimienko
Populacja (2006)
• liczba ludności

29 836
Nr kierunkowy +380 4467
Kod pocztowy od 08400 do 08409
Położenie na mapie Kijowa i obwodu kijowskiego
Mapa lokalizacyjna Kijowa i obwodu kijowskiego
pol. Perejasław Chmielnicki
pol. Perejasław Chmielnicki
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
pol. Perejasław Chmielnicki
pol. Perejasław Chmielnicki
Ziemia50°04′12″N 31°27′27″E/50,070000 31,457500
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Perejasław Chmielnicki, do 1943 Perejasław, ukr. Переяслав-Хмельницький, trb. Perejasław-Chmelnyćkyj – miasto rejonowe na Ukrainie, niedaleko Kijowa, nad rzeką Trubecz (dopływem Dniepru), 31 tys. mieszkańców (2004), liczne zabytki cerkiewne i cytadela. Był miastem królewskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów[1]. Pereasław położony był w pierwszej połowie XVII wieku w starostwie perejasławskim w województwie kijowskim[2].

Historia[edytuj]

Początki grodu datowane są na X wiek – wspomniany jest w latopisie z 911 r. Włodzimierz Wielki zbudował w nim drewniano-ziemną fortyfikację dla ochrony południowych granic Rusi przed najazdami Połowców. W latach 991-1035 mieściła się tam prawosławna metropolia kościelna, przeniesiona następnie do Kijowa. Perejasław był siedzibą metropolity również w latach 1054-1279, 1698-1803 i od 1923. W czasie rozbicia dzielnicowego od połowy XI w. był stolicą ruskiego księstwa perejasławskiego. W 1239 r. został zniszczony przez Tatarów.

W XIV w. miasto zostało przyłączone do Wielkiego Księstwa Litewskiego, a po 1569 r. do Korony. W 1585 roku król Polski nadał Perejesławowi prawa miejskie magdeburskie. Wiosną 1592 roku spalone przez Kozaków podczas Powstania Kosińskiego. W 1630 r. wojska hetmana polnego koronnego Stanisława Koniecpolskiego oblegały zbuntowanych Kozaków pod dowództwem Tarasa Fedorowicza. Nieudane oblężenie zakończyło się podpisaniem tzw. ugody perejasławskiej, która podnosiła rejestr Kozaków do 8 tysięcy i zabraniała im wypraw na ziemie tureckie. W 1635 roku starosta Żółkiewski umieścił w Pejeresławiu jezuitów. W lutym 1649 w Perejasławiu toczyły się rokowania pokojowe między Bohdanem Chmielnickim a wojewodą Adamem Kisielem, które nie przyniosły porozumienia między Kozakami a Rzecząpospolitą. W styczniu 1654 do Perejasławia przybył wysłannik cara Rosji Aleksego, Wasyl Buturlin, z którym Chmielnicki zawarł ugodę perejasławską. Na jej mocy hetman kozacki złożył przysięgę uległości, włączając Ukrainę do Rosji.

W 1943 r. miasto zostało przemianowane na Perejasław Chmielnicki.

Do znanych postaci urodzonych w mieście należy Szołem Alejchem, pisarz żydowski.

Zabytki[edytuj]

  • muzeum (skansen) architektury ludowej i życia Środkowego Naddnieprza z m.in. pięcioma drewnianymi cerkwiami, wiatrakami, domami
  • monaster Wniebowstąpienia Pańskiego (Woznieseński) z 1696 roku
    • kolegium z 1757 roku
    • dzwonnica barokowa z lat 1770-1776
  • monaster Michajłowski
    • cerkiew św. Michała z XVIII w.
  • Sobór Uspieński z 1898 r., ceglany
  • zamek
  • Cerkiew śś. Borysa i Gleba z 1839 roku, klasycystyczna
  • cerkiew św. Trójcy

Muzea[edytuj]

  • skansen - muzeum architektury ludowej
  • Muzeum archeologiczne
  • Muzeum architektury Rusi Kijowskiej
  • Muzeum Skoworody
  • Muzeum Kultury Trypolskiej
  • Muzeum roślin leczniczych
  • Muzeum pisarza Szolem-Alejchema
  • Muzeum poczty
  • Muzeum historii filozofii
  • Muzeum Nikołaja Benardosa

Urodzeni[edytuj]

Galeria[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Aleksander Jabłonowski, Polska XVI wieku. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów – Bracław). T. 3, Warszawa 1897, s. 226.
  2. Lustracye królewszczyzn ziem ruskich, Wołynia, Podola i Ukrainy z piérwszéj połowy XVII wieku / wydał Aleksander Jabłonowski, Warszawa 1877, s. 106.