Pilce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pilce
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat ząbkowicki
Gmina Kamieniec Ząbkowicki
Wysokość 225 m n.p.m.
Liczba ludności (1997) 180
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-230
Tablice rejestracyjne DZA
SIMC 0852677
Położenie na mapie gminy Kamieniec Ząbkowicki
Mapa lokalizacyjna gminy Kamieniec Ząbkowicki
Pilce
Pilce
Położenie na mapie powiatu ząbkowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ząbkowickiego
Pilce
Pilce
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Pilce
Pilce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pilce
Pilce
Ziemia50°31′16″N 16°49′24″E/50,521111 16,823333

Pilce – nieistniejąca wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Kamieniec Ząbkowicki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pilce były starą osadą słowiańską, która została lokowana w 1256 roku jako własność książęca. Potem należały do niejakiego Cunrada de Rybnicza. W 1348 toczył on spór o nie z opatem z pobliskiego Kamieńca. Ostatecznie spór został zakończony w 1383, kiedy to opat Konrad zakupił wieś dla klasztoru Cystersów w Kamieńcu. Pilce pozostały ich własnością do kasaty dóbr kościelnych na początku XIX wieku. Wieś od początku nękały i niszczyły częste powodzie. Pierwsze większe odnotowano w 1344 i 1364 roku. W 1726 obciążenia podatkowe z majątku klasztornego szacowano na 162, a chłopów na 1380 talarów, a nie była to wielka posiadłość i spora osada. W roku 1765 jej wartość wyceniano na 3666 talarów, a mieszkało w niej 16 kmieci, 6 zagrodników, 40 chałupników i 7 rzemieślników. W 1785 był tu nawet dom gminny, a mieszkało 16 kmieci, 24 zagrodników i 13 chałupników.

W 1810 roku miała miejsce konfiskata dóbr zakonnych, w wyniku której Cystersi utracili swoje posiadłości[1]. Pilce stały się własnością skarbu państwa. W 1812 majątek nabyła siostra króla Prus Fryderyka Wilhelma III, Fryderyka Luiza Wilhelmina von Hohenzollern, pierwsza królowa Holandii. W roku 1825 wieś liczyła 71 domów. Katolicy należeli do pobliskiej parafii pw. św. Anny w Przyłęku. W 1840 Pilce odziedziczyła po matce i ojcu – Wilhelmie I Holenderskim - Marianna Orańska, małżonka Albrechta Pruskiego. Wieś liczyła wtedy już 74 domy. Była tu szkoła katolicka (zbudowana w 1836 r). Dopiero w 1850 powstał tu niewielki kościół. Wieś nadal zalewana była przez powodzie.

Po II wojnie światowej wieś została włączona wraz z obszarem Dolnego Śląska do Polski. Mimo to sytuacja Pilc nie zmieniła się. Jeszcze w 1977 było tu 49 indywidualnych gospodarstw, a dziesięć lat później tylko 31 (1988). Z rolnictwa utrzymywało się 56% ludności czynnej zawodowo. W 1978 roku zapadła decyzja o budowie zbiornika retencyjnego, ale w 1986 zrezygnowano z jego realizacji, a wieś zaczęła się nawet rozwijać (remont i rozbudowa domów). Działał tu klub sportowy KS Spartakus oraz istniało boisko sportowe. Prócz kościoła i cmentarza, we wsi istniała szkoła, przedszkole, sklep ogólnospożywczy, OSP, działało Koło Gospodyń Wiejskich. Obok wsi powstała żwirownia Pilce-Suszka, następnie Wrocławskie Kopalnie Surowców Mineralnych – WKSM Kopalnia ,,Pilce, (istniejąca do dzisiaj). W latach 90. XX w. wraz z eksploatacją żwiru wokół wsi powstały stawy.

W lipcu 1997 roku Pilce nawiedziła Powódź tysiąclecia. Wieś została doszczętnie zalana przez Nysę Kłodzką, która wyżłobiła sobie przez nią nowe koryto, niszcząc przy tym wiele pól. W związku z tym rząd podjął decyzję o budowie zbiornika retencyjnego na tym terenie i likwidacji wsi, która znaleźć się miała na jego przyszłym dnie. Dla mieszkańców przeznaczono osiedle domków jednorodzinnych w Kamieńcu Ząbkowickim, zbudowane za pieniądze rządu szwedzkiego. W ciągu dwóch lat wykupiono grunty i przeniesiono ludność do nowych budynków. Wieś oficjalnie przestała istnieć na początku 2000 roku. Domy i kościół rozebrano, a następnie wysadzono ich fundamenty. Zlikwidowano cmentarz, przenosząc groby głównie do Kamieńca Ząbkowickiego. Ostatnią Mszę Świętą w kościele w Pilcach odprawił proboszcz z Ożar - ks. Marek Połochajło w dniu 26 grudnia 1999 roku. Wyposażenie kościoła przeniesiono do innych świątyń dekanatu kamienieckiego. Jako ostatni został rozebrany most łączący wieś z Suszką.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Pilce położone były w południowej części gminy Kamieniec Ząbkowicki na prawym brzegu Nysy Kłodzkiej, na wysokości 225 m n.p.m., przy zlikwidowanej szosie z Ożar na południu do Suszki na północy. Zajmowała obszar 373 ha, który znajduje się na dnie Zbiornika Kamieniec.

Podłoża tworzą mioceńskie iły, muły i piaski, które obecnie wydobywane są w trakcie kształtowania niecki i obwałowań pod przyszły zbiornik retencyjny.

Rejon wsi nie jest oficjalnie dostępny, a most na Nysie Kłodzkiej od strony Suszki został rozebrany.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół Matki Bożej Pocieszycielki – bezstylowy z 1850 roku.
  • Szkoła Podstawowa
  • Przedszkole
  • Sklep Ogólnospożywczy (dawniej GS)
  • WKSM Kopalnia PILCE
  • OSP Pilce
  • Świetlica wiejska

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Alicja i Artur Galas,Dzieje Śląska w datach, wyd. Rzeka, Wrocław 2001, s. 174.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]