Piotr Dumała

Piotr Dumała

Data i miejsce urodzenia	9 lipca 1956 Warszawa
Zawód	reżyser, scenarzysta
Odznaczenia

Piotr Dumała (ur. 9 lipca 1956 w Warszawie) – polski reżyser, scenarzysta, pisarz, rysownik, grafik, prozaik i autor oprawy plastycznej filmów animowanych, profesor sztuki filmowej, wykładowca na Wydziale Operatorskim i Realizacji Telewizyjnej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi, Wydziale Animacji University College of Arts Crafts and Design Konstfack w Sztokholmie w Szwecji i Uniwersytecie Harvarda w USA.

Życiorys

Wykształcenie

Ukończył w roku 1982 warszawską Akademię Sztuk Pięknych, specjalność konserwacji rzeźby kamiennej na Wydziale Konserwacji Dzieł Sztuki u Adama Romana. Przez dwa lata studiował w Pracowni Filmu Animowanego na Wydziale Grafiki ASP w Warszawie u Daniela Szczechury.

Działalność filmowa

Przez wiele lat związany ze Studiem Filmowym Se-ma-for w Łodzi i Studiem Miniatur Filmowych w Warszawie.

Debiutował w Se-ma-forze filmem Lykantropia (1981). Następne filmy ukazały wspaniałe efekty zastosowanych przez niego technik animacyjnych. Najbardziej oryginalna z nich polegała na ryciu i zamalowywaniu rysunków wykonywanych na gipsowych płytach. Każdy jego kolejny film w Se-ma-forze był wydarzeniem: Czarny Kapturek (1983), Latające włosy (1984), Nerwowe życie kosmosu (1986), Wolność nogi (1988), Seria absurdów (1993). Pomysły filmów Dumały krążyły wokół sennych marzeń i wizji. Jego szczytowym osiągnięciem w Se-ma-forze był film Ściany (1987), zaliczany obok Tanga Rybczyńskiego i Fotela Daniela Szczechury do najważniejszych filmów tego studia.

W Studio Miniatur Filmowych zrealizował Łagodną (1985) i Franza Kafkę (1991). W roku 2000 zakończył kilkuletnie prace przy Zbrodni i karze (produkcja Bow & Axe Entertainment Ltd). Jest także realizatorem czołówki animowanego cyklu filmowego Czternaście bajek z Królestwa Lailonii Leszka Kołakowskiego, zrealizowanego przez Telewizyjne Studio Filmów Animowanych w Poznaniu, będącego ekranizacją 13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych Leszka Kołakowskiego. W roku 2009 zrealizował Las – czarno-biały film eksperymentalny (aktorski z elementami animacji), o długości 75 minut.

Autor zbioru opowiadań Gra w żyletki (2000), drukowanych wcześniej na łamach miesięcznika „Kino”, komiksu Zbrodnia i kara (2006) na podstawie powieści Fiodora Dostojewskiego, oraz książki-autoportretu Dumała (2012). Twórca rysunków, okładek książek, plakatów i ilustracji do czasopism, plakatów oraz scenografii do filmów Przygody wesołego diabła i Bliskie spotkania z wesołym diabłem w reżyserii Jerzego Łukaszewicza.

Miał dwa epizody aktorskie: w etiudzie szkolnej Iwony Siekierzyńskiej Pańcia zagrał księdza, a w ostatnim filmie Jana Lenicy Wyspa RO postać tajemniczego Ro. Jest również autorem teledysku zespołu Maanam do piosenki „Wieje piaskiem od strony wojny” (1995).

Jest bohaterem filmu dokumentalnego Jolanty Dylewskiej Świat według Piotra D. (2001).

Jest jednym z bohaterów książki Jerzego Armaty Anima. Mistrzowie polskiej animacji (wyd. EGoFILM, Warszawa 2025).

Filmografia (film fabularny)

Filmy

• 1986 – Przyjaciel wesołego diabła – scenografia
• 1988 – Bliskie spotkania z wesołym diabłem – scenografia
• 1994 – Ewangelia według Harry’ego (Gospel According to Harry) – efekty specjalne
• 2009 – Las – reżyseria, scenariusz, scenografia, animacja

Seriale

• 1988 – Przyjaciele wesołego diabła – scenografia

Filmografia (Krótki metraż, dokument, animacja)

Film animowany

• 1981 – Lykantropia – realizacja
• 1983 – Czarny kapturek – reżyseria, scenariusz, projekty plastyczne, animacja
• 1984 – Latające włosy – reżyseria, scenariusz, projekty plastyczne, animacja
• 1985 – Łagodna – reżyseria, scenariusz, opracowanie plastyczne, animacja
• 1986 – Nerwowe życie kosmosu – reżyseria, scenariusz, projekty plastyczne, animacja
• 1987 – Ściany – reżyseria, scenariusz, animacja, rysunki
• 1988 – Gra (Wojtkowski W.) – opieka artystyczna
• 1988 – Wolność nogi – reżyseria, scenariusz, scenografia, animacja
• 1991 – Franz Kafka – reżyseria, scenariusz, scenografia, animacja
• 2000 – Zbrodnia i kara – reżyseria, scenariusz, scenografia, opracowanie plastyczne, animacja, opracowanie graficzne (napisy czołowe)
• 2001 – Wyspa R.O. – obsada aktorska (pilot)
• 2005 – Len – opieka artystyczna
• 2006 – Caracas – opieka artystyczna
• 2007 – Dokumanimo – opieka artystyczna
• 2007 – Obudź się! – opieka artystyczna
• 2008 – Grzyby burzy – opieka artystyczna
• 2008 – Wujek – opieka artystyczna
• 2009 – Miasto płynie – opieka artystyczna
• 2009 – Walka, miłość i praca – reżyseria, opracowanie plastyczne, animacja
• 2010 - Dr Charakter przedstawia – reżyseria, scenariusz, opracowanie plastyczne, animacja
• 2012 - Kołysanka – reżyseria, scenariusz, opracowanie plastyczne, animacja
• 2012 - Dr Charakter przedstawia II – reżyseria, scenariusz
• 2014 - Hipopotamy – malowanie, scenariusz, dekoracje, reżyseria, animacja, opracowanie plastyczne

Serial animowany

• 1991 – LITERA I w ABC... ITD – scenografia
• 1993 – Nerwowe życie – reżyseria, scenariusz

Film dokumentalny

• 2001 – Świat według Piotra D. – bohater filmu

Cykl filmowy animowany

• 1997–2000 – 14 bajek z królestwa Lailonii Leszka Kołakowskiego – realizacja czołówki

Odznaczenia

• Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005)

Nagrody filmowe

• 1983 – Czarny kapturek – Warna (MFFA) II Nagroda
• 1984 – Czarny kapturek – Huesca (MFFK) Wyróżnienie Honorowe
• 1984 – Latające włosy – Kraków (Krakowski FF – Konkurs Krajowy; do roku 2000 Ogólnopolski FFK) – Nagroda za oprawę plastyczną
• 1985 – Łagodna – Kraków (Krakowski FF – Konkurs Krajowy; do roku 2000 Ogólnopolski FFK) "Brązowy Lajkonik" w kategorii filmu animowanego
• 1985 – Łagodna – Kraków (Krakowski FF – Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK) Nagroda Specjalna "Złoty Smok"
• 1985 – Łagodna – Nagroda Szefa Kinematografii w dziedzinie filmu animowanego za zdjęcia
• 1986 – Łagodna – Kraków (Ogólnopolski Konkurs Autorskiego Filmu Animowanego) I Nagroda
• 1986 – Łagodna – Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Nagroda im. Stanisława Wyspiańskiego I stopnia
• 1986 – Latające włosy – Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Nagroda im. Stanisława Wyspiańskiego I stopnia
• 1986 – Lykantropia – Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Nagroda Artystyczna Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego I stopnia
• 1987 – Nerwowe życie kosmosu – Kraków (Krakowski FF – Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK) Dyplom Uznania
• 1987 – Łagodna – Mannheim (MFF) "Dukat Filmowy"
• 1987 – Łagodna – Zamość (Festiwal Filmów Animowanych "Animafilm") Nagroda
• 1988 – Ściany – Ottawa (Międzynarodowy Festiwal Filmów Animowanych) II Nagroda
• 1988 – Ściany – Oberhausen (MFFK) Wyróżnienie Jury
• 1988 – Ściany – Kraków (Krakowski FF – Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK) Grand Prix "Złoty Smok"
• 1988 – Ściany – Huesca (MFFK) Nagroda Hiszpańskiej Federacji DKF
• 1988 – Ściany – Huesca (MFFK) Nagroda "Srebrny Tancerz" za Najlepszy Film Animowany
• 1988 – Ściany – Espinho (MFFA) Nagroda w Kategorii Filmów od 5 do 10 min.
• 1988 – Ściany – Zamość (Festiwal Filmów Animowanych "Animafilm") Grand Prix
• 1989 – Wolność nogi – Bielsko-Biała (Biennale FA "Fazy") Grand Prix
• 1989 – Ściany – Bielsko-Biała (Biennale FA "Fazy") Nagroda Główna
• 1989 – Wolność nogi – Kraków (Krakowski FF – Konkurs Krajowy; do roku 2000 Ogólnopolski FFK) "Brązowy Lajkonik"
• 1990 – Wolność nogi – Zagrzeb (MFFA) Nagroda w kategorii filmów 5-12 min.
• 1992 – Franz Kafka – Kraków (Krakowski FF – Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK) "Brązowy Smok"
• 1992 – Franz Kafka – Kraków (Krakowski FF – Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK) "Don Kichot", Nagroda Międzynarodowej Federacji Klubów Filmowych FICC
• 2000 – Zbrodnia i kara – Kraków (Ogólnopolski Festiwal Autorskich Filmów Animowanych) Złota Kreska
• 2001 – Zbrodnia i kara – Kazimierz Dolny (Lato Filmowe) Korona Króla Kazimierza czyli nagroda publiczności w kat. filmu animowanego
• 2009 – Las – Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda Specjalna Jury za "szczególne wartości artystyczne"
• 2011 – Las – "Złote Taśmy" dla najlepszych filmów wyświetlanych w Polsce w 2010 r.
• 2014 – Hipopotamy – Ottawa (Międzynarodowy Festiwal Filmów Animowanych) Grand Prize za niezależny krótkometrażowy film animowany
• 2021 – Smok Smoków – Krakowski Festiwal Filmowy 2021

Linki zewnętrzne

• Piotr Dumała w bazie filmpolski.pl
• Piotr Dumała w bazie IMDb (ang.)
• Piotr Dumała w bazie Filmweb
• Piotr Dumała (osoba), [w:] Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2021-04-10] .
• Piotr Dumała, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-27] .
• Piotr Dumała w bazie 55 lat polskiej animacji. polska-animacja.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-15)].
• Prof. przew. kwal. I Piotr Dumała, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2009-12-25] .
• Zdjęcia z filmów w reżyserii Piotra Dumały w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”