Pośredni Granat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pośredni Granat
Ilustracja
Pośredni Granat ze Skrajnego Granatu, w tle Kozi Wierch
Państwo  Polska
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2234 m n.p.m.
Pierwsze wejście 19 września 1867 r.
Eugeniusz Janota, Bronisław Gustawicz i przewodnik Maciej Sieczka
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Pośredni Granat
Pośredni Granat
Ziemia49°13′32″N 20°01′57″E/49,225556 20,032500

Pośredni Granat (2234 m, słow. Prostredný Granát, niem. Mittlere Granatenspitze, węg. Középső-Gránát-csúcs)[1]) – środkowy z trzech wierzchołków masywu Granatów w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, położony na trasie Orlej Perci[2].

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Pośredni Granat znajduje się w grani łączącej Świnicę poprzez Kozi Wierch z Buczynowymi Turniami. Szczyt graniczy od południa z Zadnim Granatem (2240 m), od którego oddzielony jest niewybitną Pośrednią Sieczkową Przełączką (2218 m). Bardziej wyraźna jest Skrajna Sieczkowa Przełączka (ok. 2200 m), położona na północ od Pośredniego Granatu, pomiędzy nim a zwornikowym Skrajnym Granatem (2225 m). Zachodnia ściana Pośredniego Granatu ma wysokość około 430 m i opada do Doliny Czarnej Gąsienicowej tworząc obramowanie dwóch żlebów; Żlebu Drège'a i Żlebu Staniszewskiego. Ściana ta ma trzy różniące się topografią piętra. Najbardziej strome dolne piętro ma wysokość około 100 m. Środkowe jest łatwe do przejścia, piarżysto-trawiaste. W piętrze górnym są trzy żebra, najdłuższe z nich dołem przechodzi w filar bezpośrednio obramowujący Żleb Drège'a. Wschodnia ściana ma wysokość 280 m i opada do Dolinki Buczynowej. Na około 1/3 wysokości przecina ją Zachód Bednarskiego[3]

Ze Skrajnej Sieczkowej Przełączki opada do Doliny Gąsienicowej Żleb Drège'a, w którym doszło do wielu wypadków śmiertelnych na skutek zabłądzenia i zboczenia ze szlaków. Na południe od Żlebu Drège'a położony jest drugi żleb opadający spod Pośredniego Granatu – Żleb Staniszewskiego. Wierzchołek Pośredniego Granatu od północy rozcięty jest kominem[3].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez Pośredni Granat prowadzi trasa Orlej Perci, pokonywana najczęściej w kierunku od Zawratu na Krzyżne (odcinek Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowy). Od czasów wytyczenia szlaku Orlej Perci szczyt, podobnie jak sąsiednie, zyskał na popularności wśród turystów[4]. Wyjście z Pośredniej Sieczkowej Przełączki na szczyt Pośredniego Granatu jest bez trudności, zejście na Skrajną Sieczkową Przełączkę jest eksponowane i ubezpieczone klamrą i łańcuchem[4].

Pierwszymi udokumentowanymi zdobywcami szczytów Granatów byli ksiądz Eugeniusz Janota i Bronisław Gustawicz wraz z przewodnikiem Maciejem Sieczką. Nie byli oni jednak pierwsi na wierzchołkach, bo podczas ich wyprawy 19 września 1867 r. znaleziono na Skrajnym Granacie ślady wcześniejszego pobytu człowieka. Zimą na szczycie pierwsi byli Henryk Bednarski i Stanisław Zdyb 29 marca 1908 r.[5]

Pośredni Granat od strony Czarnych Ścian
Widok od północnego zachodu
Granaty, obraz Wirkacego
Widok od strony Dolinki Buczynowej

Drogi wspinaczkowe[edytuj | edytuj kod]

Pośredni Granat jest jednym z rejonów wspinaczkowych taterników. W jego ścianach jest kilka dróg wspinaczkowych[3]:

  • Droga Hirszowski-Łącki w zachodniej ścianie. IV, w jednym miejscu V stopień trudności w skali tatrzańskiej, 3 godz.;
  • Droga Czterech w zachodniej ścianie. W dole IV, u góry II, 3 godz.;
  • Wschodnim filarem we wschodniej ścianie. Około 280 m deniwelacji, lita skała, V, 4 godz.;
  • Prawą częścią wschodniej ściany. Wybitnie lite płyty, część górna VII-, część dolna VI OS;
  • Wschodnią ścianą. Wysokość ok. 275 m, dolna część IV, górna II, 3 godz.[3]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony – czerwony (Orla Perć) przebiegający granią główną z Zawratu przez Kozi Wierch, Granaty i Buczynowe Turnie na Krzyżne.
  • Czas przejścia z Zawratu na Krzyżne: 6:40 h
  • Czas przejścia z Krzyżnego na Kozi Wierch (część Zawrat – Kozi Wierch jest jednokierunkowa!): 3:35 h[6]

Z rzadkich roślin występuje przymiotno węgierskie[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych. [dostęp 2018-09-02].
  2. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. a b c d Władysław Cywiński: Granaty. Tatry. Przewodnik szczegółowy, tom 18. Poronin: Wyd. Górskie, 2013. ISBN 978-83-7104-046-7.
  4. a b Dariusz Dyląg: Orla Perć. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2012. ISBN 978-83-62460-23-6.
  5. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część II. Zawrat – Żółta Turnia. Warszawa: Sport i Turystyka, 1951.
  6. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X.
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.