Czarne Ściany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czarne Ściany
Ilustracja
Czarne Ściany z Wielkiej Buczynowej Turni
Państwo  Polska
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2242 m n.p.m.
Pierwsze wejście 27 lipca 1906 r.
Zygmunt Klemensiewicz, Roman Kordys, Jerzy Maślanka
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Czarne Ściany
Czarne Ściany
Ziemia49°13′18″N 20°02′03″E/49,221667 20,034167

Czarne Ściany – wąska, postrzępiona grań w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich, znajdująca się pomiędzy Zadnią Sieczkową Przełączką, która oddziela ją od Zadniej Sieczkowej Turni tkwiącej w grani przed Zadnim Granatem[1], a Przełączką nad Dolinką Buczynową, oddzielającą ją od Buczynowej Strażnicy w masywie Koziego Wierchu[2]. Najwyższy punkt Czarnych Ścian znajduje się na wysokości 2242[3] lub ok. 2245[2] m.

W grani wyróżnia się kilka turniczek oddzielonych od siebie niewielkimi przełączkami. Najwyższa z nich wznosi się wyżej niż sąsiednie Granaty – mimo to Czarne Ściany były traktowane dawniej jako część masywu Granatów[4]. Po północnej stronie grani położony jest Czarny Mniszek (2178 m), poniżej którego Kominkiem pod Czarnym Mniszkiem prowadzi szlak Orlej Perci[5].

Czarne Ściany ograniczają od zachodu Dolinkę Buczynową (odgałęzienie Doliny Roztoki), a od wschodu Dolinkę Kozią (górne piętro Doliny Gąsienicowej).

Poniżej grzebienia Czarnych Ścian, w poprzek ich zachodnimi stokami (od strony Dolinki Koziej), poprowadzony jest szlak Orlej Perci[2]. Najkrótsza droga na Czarne Ściany udostępniona dla turystów prowadzi z Doliny Gąsienicowej przez schodzący z Przełączki nad Dolinką Buczynową Żleb Kulczyńskiego (nazwany tak od nazwiska Władysława Kulczyńskiego seniora, który wraz z Szymonem Tatarem młodszym przeszedł żleb w drodze na Kozi Wierch w 1893 r.)[5].

Dawniej Czarnymi Ścianami nazywano cały masyw Koziego Wierchu (ze względu na ciemne urwiska[6]), a dokładniej jego północne stoki wznoszące się nad Dolinką Kozią[2]. Józef Nyka podaje informację, że nazwa obejmowała odcinek grani nawet po Zawrat[5]. Później nazwa została sprecyzowana przez turystów. Nieprawidłowy jest wariant Czarne Ścianki[4].

Najstarsze odnotowane wejścia:

Odcinek graniowy Czarnych Ścian był dawniej popularną wspinaczką[4], przechodzili go m.in. Mariusz Zaruski, Mieczysław Karłowicz i Rafał Malczewski[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Cywiński: Tom 18. Granaty. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2013, s. 33–35, seria: Tatry. Przewodnik szczegółowy. ISBN 978-83-7104-046-7.
  2. a b c d Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 197. ISBN 83-01-13184-5.
  3. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005, s. 102. ISBN 83-909352-2-8.
  4. a b c Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  5. a b c d Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XV. Latchorzew: Trawers, 2007. ISBN 978-83-60078-04-4.
  6. a b Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część II. Zawrat – Żółta Turnia. Warszawa: Sport i Turystyka, 1951, s. 88–89.
Kominek pod Czarnym Mniszkiem
Orla Perć wiodąca Czarnymi Ścianami
Czarne Ściany
Widok z Czarnych Ścian na rejon Doliny Gąsienicowej