Podboje arabskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

W zasadzie należałoby mówić nie o podbojach arabskich, lecz o podbojach muzułmańskich, bowiem impuls do zdobycia świata dała Arabom nie narodowość, lecz nowa religia – islam. W początkach VII wieku Arabowie byli luźnym konglomeratem plemion, zamieszkujących Półwysep Arabski. W jego urodzajniejszej, południowej części ludność była osiadła (królestwo Jemenu), natomiast pustynna i półpustynna część północna była zamieszkana przez plemiona koczowników. W latach 628–632 założyciel nowej religii, Mahomet, przełamując tradycyjne uprzedzenia między koczownikami a rolnikami, zjednoczył Arabów i stworzył z nich potęgę militarną. Tę dynamikę wykorzystali jego następcy – kalifowie.

W chwili śmierci Mahometa 632 zjednoczeni Arabowie panowali nad częścią Półwyspu Arabskiego znajdującą się na południe od linii łączącej zatokę Akaba z ujściem Tygrysu i Eufratu. Ideą przewodnią inwazji arabskich była islamizacja świata. Ilustruje to list Mahometa do sasanidzkiego króla Persów Chosrowa II. Na początku siódmego roku wędrówki – według islamskich źródeł historycznych – Mahomet wyznaczył jednego ze swoich współpracowników, imieniem Abdullah Huzafah Sahmi Qarashi, aby zaniósł jego list do króla Chosrowa II, nawołując go do nawrócenia:

Quote-alpha.png
W imię Allaha, Dobroczynnego, Miłosiernego. Od Mahometa, Wysłańca Allaha, do wielkiego Chosrowa irańskiego. Pokój niech spocznie na tym, który szuka prawdy i wyznaje wiarę w Allaha i w jego Proroka i świadczy że nie ma boga poza Allahem i że On nie ma syna, i który wierzy, że Mahomet jest jego Sługą i Prorokiem. Z nakazu Allaha, zapraszam cię do Niego. On posłał mnie, abym oświecił wszystkie ludy, abym mógł je wszystkie ostrzec przed Jego grniewem i mógł postawić niewiernym ultimatum. Przyjmij islam, abyś mógł pozostać bezpieczny. A jeśli odmówisz przyjęcia islamu, będziesz odpowiedzialny za grzech Magów.[1][2].

W następnych latach, będących właściwie jedną nieprzerwaną wojną (dżihad), opanowali:

W IX i X wieku – przyczółki w Europie poza Półwyspem Iberyjskim:

Oparły się Arabom, mimo najazdów, Cesarstwo Bizantyjskie (717–718 oblegali Konstantynopol, będąc o krok od jego zdobycia i tym samym unicestwienia Cesarstwa), Królestwo Franków, Nubia i etiopskie Królestwo Aksum. W 2. połowie VIII wieku imperium arabskie poniosło pierwszą stratę terytorialną – po zwycięskich bitwach pod Tuluzą (721) i Poitiers (zwaną również bitwą pod Tours, 732) oraz po odbiciu Narbony (759) Frankowie opanowali najpierw Septymanię, tworząc Marchię Hiszpańską, a potem (812) tereny Hiszpanii na północ od Ebro.

W ślad za podbojem militarnym następowała islamizacja i arabizacja podbitych terenów. Procesy te były tym intensywniejsze, że po ustabilizowaniu się granic imperium arabskiego kultura arabska wkroczyła w wieki rozkwitu. Ich wyniki okazały się tak trwałe, że większość krajów podbitych przez Arabów jest do dziś arabska (od Maroka po Irak) albo przynajmniej muzułmańska (perski Iran, hinduski Pakistan). Rechrystianizacji uległy tylko Hiszpania (rekonkwista), wyspy Morza Śródziemnego (Cypr, Kreta, Rodos, Sycylia, Sardynia, Korsyka, Baleary), Armenia i Gruzja. Efemeryczne okazały się państwa krzyżowców w Palestynie, istniejące od 1095 do 1291.

Przypisy

  1. Zob. Tabaqat-i Kubra, vol. I, s. 360; Tarikh-i Tabari, vol. II, ss. 295, 296; Tarikh-i Kamil, vol. II, s. 81 and Biharul Anwar, vol. XX, s 389
  2. Por. M. Morony: Kisra. W: The Encyclopaedia of Islam. C.E. Bosworth, E.van Donzel, B. Lewis and C. Pellat (red.). T. V. E.J.Brill, 1980.
  3. Por. Iran Chamber Society: Islamic Conquest. W: History of Iran [on-line]. 2015-08-22.