Bari

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Bari – grupa etniczna w Afryce.
Bari
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Włochy
Region Apulia
Prowincja Bari
Powierzchnia 116,2 km²
Wysokość 5 m n.p.m.
Populacja (I 2009)
• liczba ludności
• gęstość

320 150
2 755,2 os./km²
Nr kierunkowy 080
Kod pocztowy 70100
Tablice rejestracyjne BA
Położenie na mapie Apulii
Mapa lokalizacyjna Apulii
Bari
Bari
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Bari
Bari
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Bari
Bari
Ziemia 41°07′34″N 16°52′09″E/41,126111 16,869167
Strona internetowa

Bari – miasto i gmina w południowych Włoszech, położone nad Adriatykiem. Bari jest stolicą prowincji Bari i regionu Apulia. W styczniu 2009 ludność miasta wynosiła 320,15 tys. mieszkańców, cały zespół miejski Bari liczy ok. 1,5 mln mieszkańców.

Bari jest największym miastem nad Adriatykiem, ważnym ośrodkiem przemysłowym, handlowym i kulturalnym Włoch południowych. Duży port wojenny, handlowy i pasażerski utrzymuje połączenia promowe z miastami Czarnogóry, Chorwacji i Grecji. Rozwinięty przemysł stoczniowy i spożywczy (m.in. tradycyjne gałęzie – wytwórnie makaronów i win). Wielka rafineria ropy naftowej. Oprócz tego duże zakłady przemysłu maszynowego, samochodowego, cementowego, włókienniczego i stalowego. Port lotniczy Bari-Palese (BRI) utrzymuje stałe połączenia lotnicze lokalne i międzynarodowe. Od 1930 w Bari organizowane są Międzynarodowe Targi Lewantyńskie.

Historia[edytuj]

Zamek w Bari

W starożytności Bari było małą rzymską osadą, znaną pod nazwą Barium. Było ważnym portem morskim od 180 p.n.e., a także ośrodkiem handlowym i strategicznym.

Rozwój Bari przypada na okres VI-X w., kiedy pełniło rolę największego portu południowo-wschodniej Italii. W IV w. stało się siedzibą biskupstwa.

Od 873 miasto znajdowało się pod panowaniem Bizancjum (zostało odbite z rąk Saracenów). Około 965 stratēgos miasta Bari (tytuł odpowiadający rangą dzisiejszym generałom lub admirałom) otrzymali tytuł katepano Italii, połączony z urzędniczym tytułem patrikios, który odpowiadał hierarchicznie mniej więcej rzymskiej godności prokonsula. Stopień wojskowy i urzędniczy katepanō oznaczał w języku greckim "najważniejszy". W kwietniu 1071 Cesarstwo Bizantyńskie utraciło kontrolę nad Bari, co ostatecznie położyło kres zarówno Katepanatowi Italii (historyczna prowincja Cesarstwa Bizantyńskiego w południowej części Półwyspu Apenińskiego), jak również bizantyńskiemu panowaniu w Italii.

W wiekach XI-XIII miasto było punktem zbornym rycerzy chrześcijańskich biorących udział w wyprawach krzyżowych i w tym czasie przekształciło się w zamożną republikę czerpiącą swe bogactwa z handlu morskiego. W XIII w. cesarz i król Sycylii Fryderyk II rozbudował system obronny miasta, m.in. normandzki zamek i bastion portowy. Następnie było stolicą samodzielnego księstwa Bari należącego do rodu Sforzów, z którego pochodziła żona Zygmunta I Starego, królowa Bona.

W 1558 przeszło pod panowanie królestwa Neapolu, po czym podupadło, natomiast ponownie rozkwitło w wieku XVIII. W okresie panowania francuskiego (lata 1796-1814) marszałek Francji Joachim Murat mianowany w 1808 przez Napoleona I królem Sycylii rozbudował Bari w głąb lądu – budynki i pałace nowej dzielnicy zwane są Borgo Muratiano. Od 1860 miasto weszło w skład Królestwa Włoskiego.

2 grudnia 1943 doszło do niemieckiego nalotu na pełen alianckich statków port w Bari, co nazwane zostało „Małym Pearl Harbor”. W ciągu 20 minut bombardowania zatonęło 28 statków i zginęło około 2 tysiące ludzi, w tym wielu cywilów[1].

Edukacja[edytuj]

Nagrobek królowej Polski, Bony Sforzy w Bazylice Św. Mikołaja

Uniwersytet w Bari – Università degli Studi di Bari – został założony w 1925, jest obecnie podzielony na 12 wydziałów:

  • Rolniczy
  • Filozofii i Sztuki
  • Biotechnologii
  • Ekonomii
  • Pedagogiki
  • Filologiczny
  • Prawa
  • Matematyki, fizyki i nauk przyrodniczych
  • Medycyny
  • Farmacji
  • Nauk politycznych
  • Weterynarii

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj]

Katedra Św. Sabina – nawa główna
XII wieczne cyborium w Bazylice Św. Mikołaja
  • Romańska bazylika św. Mikołaja (San Nicola), którego budowę rozpoczęto dwa lata po przywiezieniu przez Normanów w 1087[2] roku relikwii św. Mikołaja. Jest to potężną budowlą romańską o charakterystycznej surowej formie z tronem biskupa Eliasza (XI wiek) i XII-wiecznym cyborium. W bazylice złożono relikwie Św. Mikołaja przywiezione z Azji Mniejszej do Bari; w X wieku św. Mikołaj otoczony był ogromnym kultem, zyskał miano świętego patrona miasta. O kulcie patrona świątyni przypominają znajdujące się w środku dzieła sztuki. Obecnie kustoszami bazyliki są dominikanie. W 1984 w bazylice modlił się Jan Paweł II.
    Z bazyliką św. Mikołaja spleciony jest ważny fragment dziejów Polski. W kościele tym znajduje się nagrobek z 1593 królowej Polski Bony, pochodzącej z panującej w Mediolanie dynastii Sforzów – żony Zygmunta Starego i matki Zygmunta Augusta. Mauzoleum ufundowane przez jej córkę, królową Annę Jagiellonkę, umieszczono za ołtarzem głównym świątyni. Sarkofag zdobi rzeźba przedstawiająca klęczącą Bonę w schyłkowych latach jej życia. Obok polskiej królowej stoją patroni Polski i Bari – św. Stanisław i św. Mikołaj. Pod koniec XVI w. ponad grobowcem wmurowano płaskorzeźbę wyobrażającą Zmartwychwstanie Pana Jezusa oraz pokryto mury freskami przedstawiającymi postacie polskich świętych i królów. Znalazły się tu wizerunki św. Kazimierza Królewicza, św. Jadwigi Śląskiej, św. Stanisława Kostki i św. Ludwika Gonzagi, a także Anny Jagiellonki, Zygmunta III Wazy, Jana Kazimierza i Marii Ludwiki Gonzagi (żony dwóch polskich królów: Władysława IV i Jana Kazimierza). Niestety, w pierwszej połowie XX w., nie bacząc na historyczną i artystyczną wartość kompozycji, usunięto większość polskich akcentów z otoczenia sarkofagu królowej Bony. Ich barokowy charakter nie pasował do surowej romańskiej świątyni. Malowidła te uległy całkowitemu zniszczeniu.
  • Romański kościół Św. Marka (San Marco) z początku wieku XI.
  • Gotycki kościół i klasztor Franciszkanów (fasada z wieku XVIII).
  • Romański kościół Św. Grzegorza (San Gregorio) z wieku XI/XII]].
  • Pałac Sforzów z wieku XVI.
  • Pałace, m.in. Verrone, Milella.
  • Stary pręgierz Colonna della Giustizia z 1002.

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

  1. Glenn B. Infield: Disaster at Bari. Toronto: Bantam, 1988. ISBN 0-553-27403-1.
  2. Praca zbiorowa: Sztuka Romańska. red. Rolf Toman. Tandem Verlag GmBH, 2008, s. 106. ISBN 978-83-7512-972-4.

Linki zewnętrzne[edytuj]