Raków (Częstochowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Częstochowy Raków
Dzielnica Częstochowy
Ilustracja
Aleja Pokoju w Częstochowie
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Częstochowa
Data założenia XVII wiek
W granicach Częstochowy 1928
Zarządzający Małgorzata Mruszczyk
Powierzchnia 2,12[1] km²
Wysokość 266 m n.p.m.
Populacja 
• liczba ludności

21.894[1]
Nr kierunkowy +48 34
Tablice rejestracyjne SC
Położenie na mapie Częstochowy
Położenie na mapie
50°46′55,99″N 19°09′09,99″E/50,782219 19,152775
Portal Portal Polska
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Częstochowy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Raków – dzielnica Częstochowy, położona na południowy wschód od centrum miasta, na lewym brzegu Warty. Od zachodu ograniczona jest drogą krajową nr 1. Graniczy z dzielnicami Błeszno, Wrzosowiak, Ostatni Grosz oraz Zawodzie-Dąbie. Przebiega przez nią linia kolejowa Warszawa CentralnaKatowice (pierwotnie kolej warszawsko-wiedeńska) wraz ze stacją Częstochowa Raków (przez wiele lat noszącą nazwę Częstochowa Błeszno). Przeważa zabudowa wielorodzinna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1377 r. książę Władysław Opolczyk nadał braciom o imionach Jaśko i Niczko kuźnicę na terenie wsi Błeszno, nad rzeką Wartą, w miejscu dzisiejszej huty[2]. Sam Raków pierwszy raz wzmiankowano w 1631 r. jako las należący do gruntów miejskich.

Losy dzielnicy związane są z położoną nieopodal Hutą Częstochowa. Do lokalizacji zakładu w tym miejscu przyczyniły się: zasoby rud żelaza w okolicach Częstochowy, bliskość kopalń węgla kamiennego w Zagłębiu Dąbrowskim, obfitość taniej siły roboczej, tanie grunty oraz dostęp do Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej[2]. Grunty rakowskie pod budowę huty Bernard Hantke kupił od Grzegorza Błeszyńskiego w 1895 r., po czym zburzył istniejący w tym miejscu folwark, a mieszkańców wysiedlił na drugą, zachodnią stronę torów kolejowych[3].

Prace budowlane w oparciu o projekty inżynierów Józefa Chlebowskiego, Józefa Chmurskiego i Leopolda Sobańskiego rozpoczęto w 1896 roku, a zakończono w 1902 r[2]. Osią nowego osiedla uczyniono ścieżkę łączącą Błeszno z Dąbiem (ul. Limanowskiego), a także nowo wytyczoną prostopadłą drogę (ul. Okrzei) odchodzącą od traktu łączącego Częstochowę z Siewierzem. Nazwy ulic wprowadzono prawdopodobnie po I wojnie światowej, a po przyłączeniu do Częstochowy zmieniono, by uniknąć dublowania z ulicami w centrum Częstochowy.

Osiedle robotnicze Raków zbudowane zostało na przełomie XIX i XX wieku, gdy powstała huta; przeprowadzono wówczas elektryfikację (1904 r.)[2], wybrukowano ulice, zbudowano szkołę i kościół. W tym czasie Raków funkcjonował wówczas jako fragment wsi Huta Stara B. W roku 1921 utworzono klub piłkarski Racovia (obecnie Raków Częstochowa), a w 1928 licząca 7 tys. mieszkańców osada przemysłowa włączona została do miasta na wyraźne żądanie jej mieszkańców[4].

Włączenie do Częstochowy nastąpiło, mimo iż Raków był wówczas nie tylko przemysłowym osiedlem, ale samowystarczalnym miasteczkiem ze sklepami, szkołą, szpitalem, pocztą i parafialną kaplicą. Formalnie osiedle rakowskie należało do gminy Huta Stara, której władzom mieszkańcy Rakowa zarzucali finansowanie inwestycji na terenach wiejskich z płaconych w Rakowie podatków kosztem zaniedbywania samego Rakowa. Z drugiej strony Częstochowa również była zainteresowana przyłączeniem Rakowa. 2 czerwca 1920 r. rada miejska podjęła uchwałę w tej sprawie, domagając się przyłączenia zurbanizowanych osiedli Aniołowa, Błeszna, Boru, Dąbia, Kamienia, Ostatniego Grosza, Rakowa, Stradomia i Zacisza, jednak proces ten był przewlekany przez władze powiatu częstochowskiego. Raków i Dąbie utworzyły dzielnicę numer XI, drugą pod względem liczby zamieszkania po śródmieściu[3].

Gwałtowny rozrost dzielnicy nastąpił po II wojnie światowej, co było odpowiedzią na rozbudowę huty: powstały osiedla Raków I (już w 1949), Raków II i Raków III, w skład których oprócz kilkukondygnacyjnych budynków mieszkalnych weszły szkoły i przedszkola. Wytyczono wówczas socrealistyczną aleję Pokoju, którą od 1959 kursują tramwaje. Do 1971 tramwaj jeździł też ulicą Łukasińskiego. W latach 1968–2000 przy Alei Pokoju mieściło się kino Relax z 590 miejscami. W 2000 r. budynek kina przebudowano na supermarket Leader Price (obecnie Tesco). Wzdłuż alei, między rzędami lip, znajduje się ścieżka rowerowa. Niegdyś pełna punktów handlowych i usługowych, aleja Pokoju obecnie podupadła.

Obiekty położone w dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez dzielnicę przebiega linia tramwajowa nr 1, znajduje się tu także pętla, na której kończy swoją trasę linia tramwajowa nr 2. W południowej części dzielnicy w 2012 roku zbudowano pętlę tramwajową dla linii nr 3. Przy pętli tramwajowej linii 2 znajduje się także pętla autobusowa dla dziennych linii 12, 32, 34 i 38 i nocnej 80. Oprócz tego przez Raków jeżdżą jeszcze linie 19, 31, 35, 36, a obrzeżem dzielnicy kursują linie 10, 20, i 24 oraz autobusy podmiejskie oprócz linii 69.

Urodzeni w Rakowie[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Algorytm podziału środków (pol.). Urząd Miasta Częstochowy, 2014-04-30. [dostęp 2014-05-06].
  2. a b c d Jarosław Sobkowski, Jak Hantke zbudował Raków. 120 lat Huty Częstochowa, m.czestochowa.wyborcza.pl [dostęp 2016-06-05].
  3. a b Tomasz Haładyj, 90 lat temu marszałek Piłsudski przyłączył Raków do Częstochowy [STARE ZDJĘCIA], czestochowa.wyborcza.pl, 12 maja 2018 [dostęp 2018-05-12].
  4. Dorota Steinhagen: Skąd się wzięły Dni Rakowa
  5. Strona MDK