Registrum Vyasdense

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Registrum Vyasdense (pol. Rejestr Ujazdu) – wykaz posiadłości i dochodów biskupstwa wrocławskiego w archidiakonacie opolskim, stanowi część Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego).

Rejestr powstał w okresie sprawowania funkcji biskupa wrocławskiego przez Henryka z Wierzbna oraz jego biskupa pomocniczego Pawła z Bancz. Sprawowanie we Wrocławiu funkcji przez tych biskupów zaznaczyło się między innymi, okresem porządkowania, zarówno życia religijnego, jak i administracji kościelnej. Przejawem tej działalności, było między innymi sporządzenie księgi uposażeń, zawierającej wykazy posiadłości i dochodów biskupstwa wrocławskiego. Jednym z powstałych wtedy spisów było Registrum Vyasdense czyli Rejestr Ujazdu. Rejestr nie jest dokładnie datowany, zapis w Registrum, według najnowszych badań, powstał około 1303 – 1306 roku.

Nazwa spisu wywodzi się od miejscowości Ujazd (łac. Vyasd), będącej w owych czasach, na tym terenie, największą posiadłością należącą do wrocławskich biskupów. Stąd też, mimo, że siedzibą archidiakonatu było Opole, to jednak Ujazd, będący lokalnym biskupim centrum gospodarczym w tej części Śląska, udzielił rejestrowi swej nazwy.

Dokument zawiera spis miejscowości w archidiakonacie opolskim, płacących daniny na rzecz diecezji wrocławskiej, a także tych będących własnością biskupów wrocławskich. Rejestr Ujazdu obejmuje spis miejscowości położonych we wschodniej części Śląska (na wschód od Przesieki Śląskiej), pogrupowanych wokół ówczesnych ośrodków administracyjnych. Rejestr ma wielkie znaczenie dla historii tego regionu, gdyż dla wielu miejscowości w nim wymienionych jest pierwszym dokumentem pisanym, na którym pojawia się ich nazwa, a tym samym historycznie potwierdzone jest ich istnienie. Jednakowoż nie wszystkie znane z wcześniejszych źródeł wsie zostały w nim wymienione[1]. Ponadto w Registrum zapisano informacje o wysokości oraz sposobie płaconego podatku. Ich treść pozwala na uzyskanie źródłowo pewnych informacji oraz wyciągnięcie wniosków co do wielkości ówczesnych wymienionych tam miejscowości, ich zamożności oraz o obszarze uprawianej roli, a także w niektórych przypadkach prawa na którym zostały założone.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • J. Bakala, Registrum Viasdense – Otazka datace, CSM, Serie B, XXXVIII – 1989
  • H. Markgraf u. J.W. Schulte - Codex Diplomaticus Silesiae, Band XIV, Breslau 1889
  • Jurek Tomasz, Panowie z Wierzbnej. Studium genealogiczne, Kraków 2006.

Linki zewnętrzne[edytuj]