Toszek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Toszek
Rynek w Toszku
Rynek w Toszku
Herb
Herb Toszka
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat gliwicki
Gmina Toszek
gmina miejsko-wiejska
Data założenia około 1163
Prawa miejskie około 1235
Burmistrz Grzegorz Kupczyk
Powierzchnia 9,71 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

3 695 [1]
380,5 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 32
Kod pocztowy 44-180
Tablice rejestracyjne SGL
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Toszek
Toszek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Toszek
Toszek
Ziemia 50°27′15″N 18°31′20″E/50,454167 18,522222
TERC
(TERYT)
2243305074
Urząd miejski
ul. Bolesława Chrobrego 2,
44-180 Toszek
Strona internetowa
BIP

Toszek (niem. Tost) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek. Historycznie leży na Górnym Śląsku.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Według danych ze stycznia 2013 r. miasto Toszek zajmuje 543. miejsce na liście największych miast Polski według powierzchni oraz 674. miejsce na liście największych miast Polski według ludności[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Toszek jest położony w południowo-zachodniej Polsce, w zachodniej części województwa śląskiego i Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), na Wyżynie Katowickiej nad rzeką Potok Toszecki.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Toszek jako Tost wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie[3].
Toszek – Zamek
Toszek – Szpital psychiatryczny

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Tossez. Księga wymienia również wsie, które w procesach urbanizacyjnych zostały wchłonięte przez miasto jak Łączkę w formie Lanzky[4][5]

W polskojęzycznym dokumencie pruskim z 1750 roku miejscowość jest wymieniona jako Tost[6]. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miasto występuje pod obecnie używaną, polską nazwą Toszek oraz niemiecką nazwą Tost we fragmencie "Toszek, polnische Benennung von Stadt u. Schlossgemeinde Tost, Kr. Tost-Gleiwitz"[7]. Polską nazwę Toszek oraz Toszecko w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa.[8]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kalendarium:

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Budynki[edytuj | edytuj kod]

  • Dom Bractwa Strzeleckiego – budynek znajdujący się na ulicy Strzeleckiej naprzeciw schodów wiodących z placu kościelnego, obecnie opuszczony i niszczejący.
  • Dolny dwór – budynek znajdujący się w podwórzu za domem Bractwa Strzeleckiego, obecnie mieszczą się w nim mieszkania komunalne.
  • Zamek w Toszku – gotycki zamek z przełomu XIV i XV wieku.

Pomniki[edytuj | edytuj kod]

  • Kolumna z postacią św. Jana Nepomucenakolumna znajduje się na rynku.
  • Pomnik pomordowanych przez NKWD w Toszku
  • Głaz ku czci poległych w czasie I i II wojny światowej

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Cmentarze[edytuj | edytuj kod]

  • Cmentarz żydowskikirkut przy ulicy Wielowiejskiej obecnie nieczynny i zniszczony.
  • Cmentarz parafialny – cmentarz przy ulicy Parkowej.
  • Cmentarz komunalny – cmentarz przy ulicy Wielowiejskiej, dawniej cmentarz ewangelicki.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Przedszkola:

Szkoły podstawowe:

Gimnazja:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne:

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Od 17 lipca 2014 roku Toszek jest członkiem Międzygminnego Związku Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Drogowy[edytuj | edytuj kod]

Drogi Wojewódzkie:

Drogi krajowe:

Kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Stacje:

Sport[edytuj | edytuj kod]

Piłka nożna

W Toszku działa założony w roku 1917 „Klub Sportowy Zamkowiec Toszek”, grający w sezonie 2014/2015 w lidze okręgowej, w grupie Katowice II. Barwy klubowe to niebiesko-biały.

Łucznictwo

W Toszku działa „Klub Łuczniczy A3D Toszek, powstały w roku 2011 z inicjatywy grupy miejscowych łuczników. Prowadzony jest przez instruktora-trenera łucznictwa, Romana Krupę. Skupia zawodników, sympatyków i pasjonatów łucznictwa oraz uczniów Łuczniczej Szkółki. Od 14.06.2012 Klub Łuczniczy jest licencjonowanym klubem Polskiego Związku Łuczniczego (PZŁucz) [9].

Urodzeni w Toszku[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schliesen.... Breslau: Barth und Comp., 1830.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]