Rozbitkowie z Jonathana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rozbitkowie z Jonathana
Les Naufragés du Jonathan
Ilustracja
Strona tytułowa francuskiego wydania Hetzela.
Autor Juliusz Verne i Michel Verne
Typ utworu powieść
Data powstania 1897-98[1], 1909[2]
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Francja
Język francuski
Data wydania 1909[5], 1987[6]
Wydawca Pierre-Jules Hetzel
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1909-10[3]
Wydawca Przyjaciel Dzieci[4]
Kaw-dier.
Kaw-dier pomaga zranionemu Indianinowi.
Kaw-dier opanowuje chaos na tonącym Jonathanie.
Kaw-dier przywraca porządek w osadzie.
Kaw-dier odchodzi.

Rozbitkowie z Jonathana (fr. Les Naufragés du Jonathan; tytuły polskich przekładów to: Rozbitki i Ojczyzna rozbitków) – trzytomowa powieść napisana przez Juliusza Verne’a w latach 1897-98 pod oryginalnym autorskim tytułem En Magellanie (Au bout du monde), który można dosłownie przetłumaczyć na język polski jako W Magellanii (Na końcu świata). Powieść ta została wydana dopiero w 1909, w kilka lat po śmierci Verne’a, i zawiera znaczne poprawki i redakcje naniesione przez syna pisarza Michela Verne’a[7].

Oryginalne pierwsze francuskie wydanie było bogato ilustrowane 64 grafikami autorstwa George’a Rouxa, z których 9 jest kolorowych.

Pierwszy polski (skrócony) przekład autorstwa Stefana Gębarskiego ukazał się w odcinkach w latach 1909-10, pt. Rozbitki w czasopiśmie Przyjaciel Dzieci, w wersji książkowej zaś w 1911 (jest ona też skrócona w stosunku do wersji oryginalnej ale ma trochę zmienione i bardziej rozwinięte zakończenie w stosunku do przekładu w zamieszczonego w czasopiśmie i więcej rozdziałów w części drugiej: 13 zamiast 10). Powieść tłumaczona była także przez Karolinę Bobrowską, pt. Ojczyzna rozbitków (I wyd. w 1927)[8].

Losy powieści oryginalnej[edytuj]

W 1977, włoski kolekcjoner i wernista, Piero Gondolo della Riva odnalazł oryginalny rękopis powieści W Magellanii (Na końcu świata) autorstwa Juliusza Verne’a w archiwum rodziny Hetzela[9], wydawcy Verne'a. Została ona wydana drukiem po raz pierwszy w 1987.[10]

Zarys fabuły[edytuj]

Ogólnym tematem powieści jest rozwój autonomicznej społeczności ludzkiej, nie podlegającej żadnej władzy.

Powieść opowiada historię tajemniczego człowieka imieniem Kaw-dier (co w języku miejscowych Indian oznacza Dobroczyńca), który mieszkał w Magellanii, czyli na obszarze wokół Cieśniny Magellana, ziemi w owym czasie nietkniętej jeszcze przez cywilizację i nie należącej do żadnego państwa. Kaw-Dier, którego mottem było zawołanie „Nade mną, ni Boga, ni pana”,

nade wszystko ukochał wolność i swobodę, że właśnie tutaj nie miał pana nad sobą, że był wolnym, jak ptak w przestrzeniach powietrznych.

Juliusz Verne i Michel Verne, tł. Stefan Gębarski, Rozbitki

Pomagał on w trudnych chwilach rdzennej ludności Magellanii, miejscowym Indianom.

Pewnej nocy w 1891 w pobliżu wyspy Hoste rozbija się statek Jonathan, z liczną grupą osadników na pokładzie, płynących w kierunku Afryki. Kaw-Dier spieszy na ratunek i pomaga im wydostać się na brzeg, a potem w założeniu na wyspie kolonii; nie chce jednak nad nimi panować lub ich w jakikolwiek inny sposób kontrolować. Gdy jednak nowa kolonia staje się polem walki o władzę, Kaw-Dier jest zmuszony do czasowego zawieszenia swych anarchistycznych zasad. Staje na czele krzywdzonych osadników, jednak po przywróceniu porządku rezygnuje z przywództwa i odchodzi, będąc wierny swojemu indywidualizmowi:

Czyż nie można żyć inaczej?.. Czyż usta moje mają ciągle rozkazywać innym?.. Nie!... dość już tego!.. Marzeniem, celem mojego życia była zawsze: sprawiedliwość... Jedną tylko żywiłem w sercu nienawiść — niewolnictwa... I jedyna miłość przepełniała serce moje — miłość wolności. Te trzy ideały czynią mi życie drogiem i świętem. Pozostawiam te ideały w sercach moich najbliższych przyjaciół, sam zaś usuwam się w ustronie.

Juliusz Verne i Michel Verne, tł. Stefan Gębarski, Rozbitki

Przypisy

  1. wersja autorska (En Magellanie (Au bout du monde))
  2. wersja zmieniona (Les Naufragés du Jonathan)
  3. wersja zmieniona
  4. wersja zmieniona
  5. wersja zmieniona
  6. wersja autorska
  7. The Works of Jules Gabriel Verne from 8 Feb 1828 to 24 Mar 1905 w serwisie epguides.com (ang.)
  8. Informacja wg internetowej bibliografii polskich wydań utworów Juliusza Verne’a [dostęp 10 listopada 2016]
  9. Jules Verne Collecting Resource Page w serwisie julesverne.ca (ang.)
  10. En Magellanie. Société Jules Verne. 1987.

Linki zewnętrzne[edytuj]