Piętnastoletni kapitan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piętnastoletni kapitan
Un capitaine de quinze ans
Ilustracja
Autor Juliusz Verne
Wydanie oryginalne
Język francuski
Data wydania 15 grudnia 1878
Wydawca Pierre-Jules Hetzel
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1878
… Kilku niewolników zerwało łańcuchy i uciekło. Wkrótce zostali schwytani, znęcano się nad nimi straszliwie.

Piętnastoletni kapitan (fr. Un capitaine de quinze ans) – powstała w 1878 dwutomowa powieść Juliusza Verne’a z cyklu Niezwykłe podróże, złożona z 37 rozdziałów (tom 1 zawiera 18 rozdziałów, tom 2 – 19 rozdziałów).

Pierwszy jej polski przekład pojawił się w odcinkach w 1878, a w wersji książkowej ukazała się w 1895[1][2]. Najwięcej wydań osiągnęła w powojennym tłumaczeniu Marii Zajączkowskiej (głównie w wydawnictwie „Nasza Księgarnia”).

Biografowie autora twierdzą, że powieść została napisana dla syna Verne’a – Michela[3][4][5].

Treść[edytuj | edytuj kod]

Trzonem fabuły jest podróż z Nowej Zelandii do Afryki i dramatyczne przygody na Czarnym Lądzie. W 1873 roku grupa osób wypływa do Ameryki na wielorybniczym brygu „Wędrowiec”. Niespodziewana śmierć kapitana i załogi przy próbie zapolowania na płetwala sprawia, że dowódcą statku zostaje piętnastoletni chłopiec – Dick Sand. Mając do pomocy tylko pięciu uratowanych Murzynów, sam musi zająć się żeglowaniem oraz pasażerami, by doprowadzić ich bezpiecznie do celu. Uniemożliwia mu to kucharz okrętowy Negoro (w istocie ukrywający się handlarz niewolników), który chce przedostać się do Afryki. Niszczy on log i jeden z kompasów, drugi uszkadzając tak, by wskazywał fałszywy kierunek. Nieświadomi podróżni zamiast do Ameryki Południowej, dopływają do zachodnioafrykańskiego wybrzeża, gdzie w Angoli stykają się z licznymi zagrożeniami i ostatecznie wpadają w ręce handlarzy niewolników. Dzielność „piętnastoletniego kapitana” oraz jednego z Murzynów – Herkulesa, sprawia, że niebezpieczna przygoda zostaje zakończona szczęśliwie.

Postacie[edytuj | edytuj kod]

  • Dick Sand – wychowanek armatora, praktykant żeglarski, a później kapitan brygu
  • pani Weldon – żona właściciela statku
  • Jack – jej pięcioletni syn
  • kuzyn Benedykt – entomolog, ich krewny
  • Nan – stara Murzynka, służąca pani Weldon
  • Tom, Bat, Austin, Akteon, Herkules – amerykańscy Murzyni uratowani z wraku statku „Waldeck”
  • kapitan Hull – dowódca „Wędrowca”
  • bosman Howik – jego podkomendny
  • Negoro – Portugalczyk, kucharz okrętowy, w istocie handlarz niewolnikami
  • Harris – Amerykanin, handlarz niewolnikami współpracujący z Negorem
  • Jose Antonio Alvez – bogaty przedsiębiorca prowadzący afrykański handel niewolnikami
  • Ibn Hamis – dowódca karawany niewolników
  • Muani Lunga – tubylczy król Kazondy

Powieść stanowi głośny protest przeciw wciąż trwającemu na świecie niewolnictwu i ostre potępienie handlu czarnoskórymi niewolnikami. Za dobitny przykład autor stawia w niej największe kraje, które zlikwidowały u siebie niewolnictwo (Stany Zjednoczone po wojnie domowej) i konsekwentnie zwalczają przemyt niewolników na morzach (Wielka Brytania, Francja).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Informacja wg internetowej bibliografii polskich wydań utworów Juliusza Verne’a [dostęp 2008-08-24]
  2. Dane z internetowego katalogu Biblioteki Narodowej w Warszawie [dostęp 2008-08-24]
  3. Kiryłł Andriejew: Potrójne życie Juliusza Verne’a. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1985, s. 180, ​ISBN 83-218-0452-7
  4. Nadzieja Drucka: Czarodziej z Nantes. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1963, s. 162
  5. Herbert R. Lottman: Juliusz Verne. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1999, s. 244

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]