Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy powieści. Zobacz też: filmy na jej podstawie.
Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi
Vingt mille lieues sous les mers
Ilustracja
Strona tytułowa Vingt mille lieues sous les mers
Autor Juliusz Verne
Typ utworu Fantastyka naukowa
Powieść przygodowa
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Francja
Język francuski
Data wydania 1870
Wydawca Pierre-Jules Hetzel
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1870
Wydawca Gazeta Polska

Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi (inne wersje tytułów polskich przekładów: Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi około świata, 20 000 mil podmorskiej żeglugi)[1] (fr. Vingt mille lieues sous les mers, 1869-1870) – powieść przygodowa i fantastyczno-naukowa Juliusza Verne’a. Warto zwrócić uwagę, że w tytule jednostką długości jest "lieue" (liga[2] morska) równa trzem milom morskim (5556 metrów).

Jest to druga część tak zwanej dużej trylogii Juliusza Verne’a (Dzieci kapitana Granta, Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi, Tajemnicza wyspa).

Kapitan Nemo i jego goście obserwują podwodny świat (jedna z oryginalnych ilustracji autorstwa Alphonse'a de Neuville'a).

Powieść (złożoną z dwóch tomów) wydał w Paryżu w swym wydawnictwie Pierre-Jules Hetzel w serii Niezwykłe podróże.

Pierwszy polski przekład pojawił się w odcinkach i w postaci książkowej w 1870[3][4].

W powieści opisano szczegóły życia pod wodą i techniczne środki do tego służące (łódź podwodna „Nautilus”). Akcja rozgrywa się w roku 1866, a główne postacie to tajemniczy kapitan Nemo, zoolog profesor Pierre Aronnax, jego służący – Conseil, harpunnik Ned Land. Według rękopisu Verne’a Nemo był Polakiem, powstańcem styczniowym zesłanym na Syberię, który po powrocie pragnął pomścić śmierć rodziny wskutek rosyjskich represji po powstaniu styczniowym, zatapiając statki rosyjskiej floty handlowej[5][6][7][8]. Wydawca Pierre-Jules Hetzel ze względu na dobro stosunków francusko-rosyjskich zasugerował mu jednak zmianę – w Tajemniczej wyspie kapitan okazuje się być Hindusem, księciem Dakkarem[9]. Ostatecznie autor zmienił narodowość Nemo na hinduską, rozumiejąc, że liberalny rząd brytyjski nie będzie protestował.

Akcja zaczyna się od pościgu za tajemniczym stworem, uznawanym za wielkiego wieloryba. Profesor Aronnax oraz Conseil i Land biorą udział w nim na pokładzie amerykańskiej fregaty. Nautilus uszkadza jednak okręt, a Aronnax z towarzyszami wpadają do wody i dostają się na pokład Nautilusa. Na jego pokładzie odbywają podróż zaczynającą się od wybrzeży Japonii, przez Hawaje, Cieśninę Torresa, Ocean Indyjski na Morze Czerwone. Przepływają podwodnym tunelem do Morza Śródziemnego, gdzie Nemo dostarcza pieniędzy antytureckim powstańcom. Następnie trasa wiedzie na Atlantyk, później na biegun południowy i z powrotem na Atlantyk. Na północnym Atlantyku Aronnax z towarzyszami uciekają z Nautilusa.

O sympatiach politycznych Verne’a świadczy fakt, iż w kajucie kapitana znajdowały się portrety takich postaci jak: George Washington, Abraham Lincoln i Tadeusz Kościuszko[10]. Mimo że autor starał się w powieści przedstawiać technologie zgodne z ówczesnym stanem wiedzy, to niektóre z pomysłów są z nią sprzeczne.

Dokonano licznych adaptacji filmowych (fabularnych oraz animowanych) i radiowych tej powieści, z których najbardziej znana jest 20 000 mil podmorskiej żeglugi z 1954 roku.

Adaptacje filmowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Winicjusz Łachaciński, Bibliografia polskich przekładów utworów Juliusza Verne’a, Oficyna Wydawnicza Ajaks, Pruszków 1996, strona 18, ​ISBN 83-87103-28-4
  2. Zobacz też: liga morska;
  3. Internetowa bibliografia polskich wydań utworów Juliusza Verne'a, dostęp 16 listopada 2008 r.
  4. Dane z internetowego katalogu Biblioteki Narodowej w Warszawie, dostęp 16 listopada 2010 r.
  5. Jean Jules-Verne, Jules Verne, A Biography, Macdonald and Jane's, London, 1976, s. 87, ​ISBN 0-356-08196-6​ (w języku angielskim)
  6. Peter Costello, Jules Verne: Inventor of Science Fiction, Hodder and Stoughton, London Sydney Auckland Toronto 1978, s. 108, ​ISBN 0-340-21483-X​ (w języku angielskim)
  7. Simone Vierne, Jules Verne, Éditions Balland, 1986, s. 201-202, ​ISBN 2-7158-0567-5​ (w języku francuskim)
  8. Herbert R Lottman, Juliusz Verne, Jacek Giszczak (tłum.), Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1999, s. 162, ISBN 83-06-02751-5, OCLC 177314257.
  9. Juliusz Verne, Tajemnicza wyspa, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2010, tom II, s. 305, ​ISBN 978-83-7623-615-5
  10. Juliusz Verne, 20 000 mil podmorskiej żeglugi, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2010, tom II, strona 111, ​ISBN 978-83-7623-523-3

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marguerite Allotte de la Fuÿe, Jules Verne, sa vie, son œuvre, Les Documentaires, Simon Kra, 6 Rue Blanche, Paris, 1928 (w języku francuskim)
  • Jean Jules-Verne, Jules Verne. A Biography, Macdonald and Jane's, London, 1976, ​ISBN 0-356-08196-6​ (w języku angielskim)
  • Peter Costello, Jules Verne. Inventor of Science Fiction, Hodder and Stoughton, London Sydney Auckland Toronto 1978, ​ISBN 0-340-21483-X​ (w języku angielskim)
  • Simone Vierne, Jules Verne, Éditions Balland, 1986, ​ISBN 2-7158-0567-5​ (w języku francuskim)
  • Brian Taves, Stephen Michaluk, Jr., The Jules Verne Encyclopedia, Scarecrow Press Inc., Lanham, Md. & London, 1996, ​ISBN 0-8108-2961-4
  • Volker Dehs, Jules Verne. Eine kritische Biographie, Artemis & Winkler, Düsseldorf und Zürich 2005, ​ISBN 3-538-07208-6​ (w języku niemieckim)
  • William Butcher, Jules Verne. The Definitive Biography, Thunder's Mouth Press, New York 2006, ​ISBN 978-1-56025-854-4​ (w języku angielskim)
  • Jan Tomkowski, Juliusz Verne-tajemnicza wyspa?, Warszawa: „Nowy Świat”, 2005, ISBN 83-7386-166-1, OCLC 749432516.
  • Herbert R Lottman, Juliusz Verne, Jacek Giszczak (tłum.), Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1999, ISBN 83-06-02751-5, OCLC 177314257.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]