Ryszard Hajduk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ryszard Hajduk
Ryszard Hajduk
Data i miejsce urodzenia 10 kwietnia 1920
Giszowiec
Data i miejsce śmierci 25 listopada 1982
Wrocław
Poseł VIII kadencji Sejmu PRL
Okres od 23 marca 1980
do 25 listopada 1982
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej (1960–1990) Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej

Ryszard Hajduk (ur. 10 kwietnia 1920 w Giszowcu (ob. część Katowic), zm. 25 listopada 1982 we Wrocławiu) – polski dziennikarz i historyk, poseł na Sejm PRL II, III, IV, V, VII i VIII kadencji (1957–1972 i 1976–1982).

Życiorys[edytuj]

Ryszard Hajduk urodził się na osiedlu górniczym Giszowiec w pobliżu Katowic i tam też spędził dzieciństwo. Jego ojciec Wincenty był górnikiem. Matka Marta Żołna pochodziła z ziemi pszczyńskiej.

W 1936 przeniósł się z katowickiego gimnazjum im. Adama Mickiewicza do gimnazjum w Warszawie. W 1939 zdał dużą maturę. Do przyszłej pracy dziennikarskiej przysposobił się na kursach Instytutu Nauk Społecznych. W 1939 zadebiutował jako publicysta w jednym z katowickich dzienników i jako nowelista w warszawskim miesięczniku „Skawa”.

Uchodząc w czasie II wojny światowej z Warszawy na wschód, 13 września pod Brześciem nad Bugiem zgarnięty został przez oddział Feldgendarmerie i osadzony jako jeniec cywilny w obozach na terenie Prus Wschodnich, najpierw w Prabutach, potem w Olsztynku. W listopadzie 1939 zbiegł z transportu, by dotrzeć na Górny Śląsk do rodziców, skąd w marcu 1940 przedostaje się do Zagłębia Dąbrowskiego, by zatrudnić się jako „siła biurowa” znająca język niemiecki w starostwie w Będzinie. 13 sierpnia 1940 został jednak aresztowany przez Gestapo, ponieważ jako pracownik niemieckiego urzędu zadeklarował jako ojczysty język polski. Trafił do więzienia na Radosze w Sosnowcu, skąd po paru tygodniach został zwolniony po interwencjach i zabiegach ojca. Powrócił do Giszowca, gdzie przebywał do czerwca 1941, gdy został przymusowo wcielony do Wehrmachtu.

Po wojnie kierował pracą księgarni w Opolu, które to stanowisko powierzył mu Wydział Kultury Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. Został również korespondentem opolskim działającej w Katowicach gazet codziennych „Trybuny Robotniczej” i „Dziennika Zachodniego”. 10 listopada 1945 ożenił się z Zofią Poliwodą.

Brał czynny udział w tworzeniu pierwszej powojennej gazety w Opolu „Nowiny Opolskie”, został zastępcą redaktora naczelnego, a następnie naczelnym szefem. W 1947 został kierownikiem opolskiego oddziału wrocławskiego „Słowa Polskiego”. Następnie w latach 1948–1951 był kierownikiem opolskiego oddziału katowickiej „Trybuny Robotniczej”, a po utworzeniu samodzielnego województwa opolskiego i stworzeniu „Trybuny Opolskiej” został w niej kierownikiem działu, a później zastępcą redaktora naczelnego. Wydawał od 10 stycznia 1953 dodatek kulturalny „Głos znad Odry”.

Od lipca 1957 pełnił funkcję przewodniczącego prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu. Od tego samego roku był posłem ziemi opolskiej na Sejm II, III, IV, V, VII, VIII kadencji (z przerwą w latach 1972–1976, aż do śmierci w listopadzie 1982). W Sejmie przez wszystkie kadencje pracował w Komisji Kultury i Sztuki (przez cztery kadencje jako wiceprzewodniczący) i przez cztery ostatnie kadencje w Komisji Spraw Zagranicznych (oraz w Polskiej Grupie Unii Międzyparlamentarnej), przez dwie kadencje w Komisji Mandatowo-Regulaminowej i przez jedną kadencję w Nadzwyczajnej Komisji Ziem Zachodnich oraz Komisji Wymiaru Sprawiedliwości.

Był przewodniczącym Wojewódzkiego Zespołu Poselskiego, członkiem egzekutywy w Komitecie Wojewódzkim Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (1956–1957, 1966–1980) oraz przewodniczącym Frontu Jedności Narodu (1962–1981). Pełnił funkcje w Towarzystwie „Polonia” (członek Rady Naczelnej 1963–1982), w Instytucie Spraw Międzynarodowych (członek prezydium Komitetu Organizacyjnego Badań Niemcoznawczych 1966–1970) oraz w Polskim Społecznym Komitecie Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (1970–1982). Współorganizował Opolskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego, redakcję Polskiego Radia w Opolu, Opolskiej Orkiestry Symfonicznej w Opolu, był członkiem-założycielem Instytutu Śląskiego w Opolu i do 1980 wiceprzewodniczącym jego kuratorium.

Przez szereg lat pełnił funkcję prezesa oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich oraz prezesa oddziału Związku Literatów Polskich w Opolu. Prezes Opolskiego Towarzystwa Kulturalno-Oświatowego.

Zmarł 25 listopada 1982. Pochowany na opolskim cmentarzu z honorami wojskowymi. Na płycie nagrobnej wyryto słowa, którymi żegnał go Jan Goczoł:
„Z goryczy śląskiej ojcowizny dla Polski wysiłkiem myśli pracą słowa żył”.

Publikacje[edytuj]

  • Pamiętniki Opolan, Kraków 1954
  • Gorycz ojcowizny, Katowice 1960
  • Ludzie ziem zachodnich i północnych, Warszawa 1962
  • Arka Bożek, Katowice 1963, 1973, Warszawa 1975
  • Rodowody rewizjonistów, Katowice 1965
  • Rewizjoniści w Budestagu, Katowice 1966
  • Loksodroma Śląsk-Brazylia, Katowice 1969
  • Od „Nowin” do „Trybuny”: z notatnika opolskiego redaktora, Katowice 1970
  • The nationalist Lobby, Interpress Warszawa 1971
  • Encyklopedia, która się nie ukazała (wraz ze Stefanem Popiołkiem), Katowice 1970
  • Kartoteka śmierci: lista aresztowanych działaczy Dzielnicy I Związku Polaków w Niemczech w latach 1939–1945 (wraz ze Stanisławem Drozdowskim i Zdzisławem Rusinkiem), Opole 1973
  • Arka Bożek, Warszawa 1975
  • Pogmatwane drogi, Wydawnictwa MON, Warszawa 1976 i 1979
  • Korzenie: portrety opolskie, Katowice 1980
  • Góra św. Anny, Warszawa 1983
  • Nieznana karta tajnego frontu, Warszawa 1985

Odznaczenia[edytuj]

Bibliografia[edytuj]