Nerw twarzowy: Różnice pomiędzy wersjami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
Usunięta treść Dodana treść
drobne techniczne
drobne techniczne
Linia 76: Linia 76:
* {{cytuj książkę|autor= [[Adam Krechowiecki (lekarz)|Adam Krechowiecki]], [[Florian Czerwiński]]|tytuł=Zarys anatomii człowieka|wydawca=[[Wydawnictwo Lekarskie PZWL]]|miejsce=Szczecin|rok=2004|isbn=83-200-3362-4}}
* {{cytuj książkę|autor= [[Adam Krechowiecki (lekarz)|Adam Krechowiecki]], [[Florian Czerwiński]]|tytuł=Zarys anatomii człowieka|wydawca=[[Wydawnictwo Lekarskie PZWL]]|miejsce=Szczecin|rok=2004|isbn=83-200-3362-4}}
* {{cytuj książkę|tytuł=Anatomia człowieka|inni=Witold Woźniak (red.)|wydanie=Wydanie II|wydawca=[[Elsevier|Urban & Partner]]|miejsce=Wrocław|rok=2003|isbn=83-87944-22-X}}
* {{cytuj książkę|tytuł=Anatomia człowieka|inni=Witold Woźniak (red.)|wydanie=Wydanie II|wydawca=[[Elsevier|Urban & Partner]]|miejsce=Wrocław|rok=2003|isbn=83-87944-22-X}}
* {{cytuj książkę|autor=[[Adam Bochenek]], [[Michał Reicher]]|tytuł=Anatomia człowieka tom V|wydawca=[[Wydawnictwo Lekarskie PZWL|PZWL]]|miejsce=Warszawa|rok=1989|isbn=83-200-1230-9}}
* {{cytuj książkę|autor=[[Adam Bochenek]], [[Michał Reicher]]|tytuł=Anatomia człowieka'' tom V|wydawca=[[Wydawnictwo Lekarskie PZWL|PZWL]]|miejsce=Warszawa|rok=1989|isbn=83-200-1230-9}}
* {{cytuj książkę|autor=[[Jerzy Walocha]], [[Andrzej Skawina]]|tytuł="Anatomia prawidłowa człowieka" Szyja i Głowa |wydawca=[[Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego]]|miejsce=Kraków|rok=2013|isbn=987-83-233-3581-8}}
* {{cytuj książkę|autor=[[Jerzy Walocha]], [[Andrzej Skawina]]|tytuł=Anatomia prawidłowa człowieka - Szyja i Głowa |wydawca=[[Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego]]|miejsce=Kraków|rok=2013|isbn=987-83-233-3581-8}}
{{Zastrzeżenia|Medycyna}}
{{Zastrzeżenia|Medycyna}}



Wersja z 14:39, 14 sty 2019

Schemat gałęzi i zespoleń nerwu twarzowego prawego.

Nerw twarzowy (łac. nervus facialis) – VII nerw czaszkowy wchodzący w skład obwodowego układu nerwowego. Jest nerwem drugiego łuku skrzelowego. Nerw ma charakter mieszany, ale przeważają w nim włókna ruchowe. Zawiera także włókna czuciowe, i przywspółczulne – wydzielnicze (autonomiczne).

Anatomia

Źródła włókien

Przebieg

Nerw wychodzi z mózgowia w kącie mostowo-móżdżkowym dwoma korzeniami. Korzeń grubszy (ruchowy) tworzy właściwy nerw twarzowy, zaś korzeń leżący bocznie, zwany nerwem pośrednim, cieńszy od poprzedniego zawiera włókna wydzielnicze i czuciowe. Nerw wchodzi następnie do otworu słuchowego wewnętrznego biegnąc razem z nerwem przedsionkowo-ślimakowym. Do tego miejsca oba nerwy otoczone są wypustką opon mózgowia. Nerw twarzowy towarzyszy nerwowi przedsionkowo-ślimakowemu dochodząc z nim do dna przewodu słuchowego wewnętrznego. Następnie oddziela się od niego i wraz z nerwem pośrednim przechodzi przez pole nerwu twarzowego (łac. area nervi facialis) w dnie przewodu do kanału nerwu twarzowego (kanału Fallopia) w piramidzie kości skroniowej, gdzie zawraca ku tyłowi i tworzy kolanko nerwu twarzowego (łac. geniculum nervi facialis). Tu znajduje się zwój kolanka (ganglion geniculi). Następnie biegnie ku tyłowi i dołowi w ścianie błędnikowej (przyśrodkowej) jamy bębenkowej. Przechodzi tam pomiędzy wyniosłością kanału półkolistego bocznego a okienkiem przedsionka. Na tym odcinku nerw twarzowy jest oddzielony od jamy bębenkowej cienką blaszką kostną grubości 1–2 mm. Powoduje to, że jest on często wciągany w procesy chorobowe dziejące się w uchu środkowym. Opuszcza jamę czaszki przez otwór rylcowo-sutkowy wychodząc na zewnętrzną powierzchnię podstawy czaszki. Tutaj rozgałęzia się w trzech kierunkach: ku dołowi oddając gałąź do tylnego brzuśca mięśnia dwubrzuścowego, ku tyłowi oddając nerw uszny tylny i ku przodowi zakręcając i wnikając prawie poziomo do ślinianki przyusznej, tuż poniżej otworu słuchowego zewnętrznego i bocznie do tylnego brzuśca mięśnia dwubrzuścowego, leżąc na powierzchni bocznej gałęzi żuchwy. W śliniance przyusznej początkowo (zwykle) dzieli się na dwie gałęzie, a następnie rozkrzewia tworząc splot przyuszniczy.

Gałęzie

Nerw twarzowy oddaje następujące gałęzie:

Kolanko nerwu twarzowego prawego w odcinku wewnątrzskroniowym wraz z odchodzącymi gałęziami.
  • gałąź dwubrzuścowa (łac. ramus digastricus) – ruchowa, do tylnego brzuśca mięśnia dwubrzuścowego. Gałąź ta dzieli się także na gałąź rylcowo-gnykową, unerwiającą jednoimienny mięsień i gałąź łączącą z nerwem językowo-gardłowym.
Przebieg i gałęzie nerwu twarzowego lewego w odcinku zewnątrzczaszkowym; widoczny splot przyuszniczy.
  • splot przyuszniczy (łac. plexus parotideus) – po rozpadzie głównego pnia na dwie gałęzie (górną i dolną) w miąższu ślinianki przyusznej, dzielą się one dalej wachlarzowato tworząc opisywany splot a dalej giną w zaopatrywanych odpowiednio mięśniach mimicznych. Splot przyuszniczy dzieli śliniankę przyuszna na dwa płaty: powierzchowny i głęboki. Liczne rozgałęzienia w przyusznicy nazywano dawniej gęsią stopką większą (łac. pes anserinus major).

Zasadnicze gałęzie splotu przyuszniczego:

  • gałęzie skroniowe (łac. rami temporales) dochodzą do następujących mięśni mimicznych:
    • mięśnia usznego przedniego (i częściowo górnego)
    • mięśni małżowiny usznej
    • mięśni czoła i otoczenia oczodołu
    • brzuśca czołowego mięśnia potyliczno-czołowego
    • mięśnia okrężnego oka (część górna)
    • mięśnia marszczącego brwi.
  • gałęzie jarzmowe (łac. rami zygomatici) dochodzą do:
    • mięśnia okrężnego oka (część boczna i dolna)
    • mięśnia jarzmowego większego i mniejszego.
  • gałęzie policzkowe (łac. rami buccales) dochodzą do:
    • mięśnia policzkowego
    • mięśnia nosa
    • mięśnia wargi górnej
  • gałąź szyi (łac. ramus colli) zaopatruje mięsień szeroki szyi (platysma), a następnie zespala się z gałęzią splotu szyjnego – nerwem poprzecznym szyi tworząc w ten sposób tzw. pętlę szyjną powierzchowną (ansa cervicalis superficialis) zaopatrującą cały mięśnia szeroki szyi.

Pozostałe unerwienie

  • ruchowo – mięśnie mimiczne twarzy, czyli odpowiadające za mimikę twarzy, tj. ekspresję emocji, grymasy, ruchy ust, powiek
  • przywspółczulnie – unerwia gruczoły łzowe (przez zwój skrzydłowo-podniebienny), ślinianki – podżuchwową i językową (przez zwój podżuchowowy)

Zespolenia nerwu twarzowego

Unaczynienie nerwu twarzowego

Porażenie nerwu twarzowego

Porażenie nerwu twarzowego należy do najczęstszych porażeń nerwów czaszkowych. Charakterystycznymi objawami jest obniżenie kącika ust i niemożność zamknięcia oka po stronie uszkodzenia.

 Osobny artykuł: Porażenie nerwu twarzowego.

Bibliografia