Styl potoczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy pewnego stylu funkcjonalnego. Zobacz też: język wernakularny – szerzej rozumiany język codzienny.

Styl potoczny, styl konwersacyjnystyl funkcjonalny mowy stosowany przede wszystkim do swobodnych kontaktów językowych[1], opozycyjny wobec języka książkowego[2]. Główną cechą stylu potocznego, odróżniającą go od innych stylów, jest jego charakter ustny[3]. Tworzy on formę języka zauważalnie nacechowaną pod względem ekspresywnym i emocjonalnym, niespecjalistyczną i antropocentryczną; charakteryzuje się gęstym występowaniem związków frazeologicznych, wyrazistą strukturą słowotwórczą wyrazów i ich konkretnością. W stylu potocznym występują liczne środki językowe oceniające rzeczywistość ujemnie; cechuje się on szybko zmieniającą się leksyką, w której duży udział mają wyrażenia o pochodzeniu środowiskowym i obcym. Obserwuje się w nim wiele skrótów oraz tzw. potok składniowy[4], czyli tendencję do luźnego, niepełnego porządkowania wyrazów pod względem logiczno-syntaktycznym. Na płaszczyźnie dźwiękowej styl potoczny cechuje się wyrazistą wymową, przejawiającą się przede wszystkim w większej rozciągłości zjawisk asymilacyjnych wewnątrz słów i w końcówkach wyrazowych[3].

Potoczna polszczyzna jest określana w literaturze jako swobodniejsza forma języka literackiego[5]. Jej kształt normatywny, jako ogólnonarodowej mowy swobodnej, nieoficjalnej, podlega regulacji w ramach normy użytkowej (potocznej)[6][7].

Pojęcie potoczności[edytuj | edytuj kod]

Różnie pojmowana jest relacja między językiem standardowym/literackim a językiem potocznym. Pod pojęciem języka potocznego rozumie się przede wszystkim potoczną warstwę środków języka standardowego, choć w ogólniejszym ujęciu termin ten może obejmować wszelkie konwersacyjne akty językowe. W takim szerokim rozumieniu na język potoczny mogą się składać również elementy obiegowe, wyraźnie występujące poza ramy skodyfikowanego języka standardowego (np. dialektyzmy)[8]

Jako potoczne określa się również opinie, wiedzę czy nazewnictwo. W tym kontekście potoczność przeciwstawiana jest naukowości: poglądom naukowym lub terminologii fachowej[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bańko 2006 ↓, s. 84.
  2. potoczny [w:] Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego [w:] PWN, sjp.pwn.pl [dostęp 2019-05-16].
  3. a b Mistrík 1993 ↓, s. 179.
  4. Kwiek-Osiowska 1992 ↓, s. 101–103.
  5. „Przegląd polonijny”, 3 (2), Zakład Wydawniczy „NOMOS”, 1977, s. 109.
  6. Łukasz Mackiewicz, Norma wzorcowa, norma użytkowa i uzus, czyli różne odcienie poprawności językowej, Językowe Dylematy, 23 sierpnia 2011 [dostęp 2019-04-25].
  7. Łukasz Mackiewicz, 497 błędów, wyd. 1, Elbląg 2018, s. 15, ISBN 978-83-952853-0-1.
  8. Josef Hrbáček, Úvod do studia českého jazyka, Praga: Uniwersytet Karola, 1994, s. 54 (cz.).
  9. potoczny [w:] DobrySłownik.pl [online] [dostęp 2019-07-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]