Sułków (województwo opolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie opolskim. Zobacz też: Sułków.
Sułków
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat głubczycki
Gmina Baborów
Sołectwo Sułków
Wysokość 236[1] m n.p.m.
Liczba ludności (2009) 227[2]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-120
Tablice rejestracyjne OGL
SIMC 0491127
Położenie na mapie gminy Baborów
Mapa lokalizacyjna gminy Baborów
Sułków
Sułków
Położenie na mapie powiatu głubczyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu głubczyckiego
Sułków
Sułków
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Sułków
Sułków
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sułków
Sułków
Ziemia50°09′46″N 17°56′50″E/50,162778 17,947222

Sułków (staropol.Sulislawicz, do 31 grudnia 2004 - Sulków[3], cz. Sulkov[4], niem. Zülkowitz, Zilchowitz[5], od 1936 do 1945 Zinnatal) – wieś sołecka w południowej Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Baborów, na lewym brzegu rzeki Psiny[6].

W miejscowości znajdują się 3 gniazda bociana białego[7].

Nazwa miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości pochodzi od staropolskiego imienia założyciela Sulisława[8] składającego się z dwóch członów: Suli- ("obiecywać" albo "lepszy, możniejszy") i -sław ("sława") oznaczających "tego, który cieszy się lepszą sławą od innych". Niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako pierwotną zanotowaną nazwę wsi Sulislawicz podając jej znaczenie "Dorf des Sulislaw" - "Wieś Sulisława"[8].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historycznie miejscowość leży na tzw. polskich Morawach, czyli na obszarze dawnej diecezji ołomunieckiej. Początkowo należała do morawskiego księstwa opawskiego[9], które terytorium conajmniej od końca XV wieku było już uważane za część Górnego Śląska.

Najstarsze źródła pisane wspominające miejscowość pochodzą z 1340, kiedy to miejscowość villa Sulcau została zakupiona wraz z Baborowem przez Ofkę raciborską[10][11][5].

Po wojnach śląskich znalazła się w granicach Prus i powiatu głubczyckiego. Według danych pochodzących z 1880 roku, wieś funkcjonowała pod polską nazwą Sulkowice oraz należała do parafii św. Mikołaja Biskupa w Dzielowie[5]. Od 1819 roku posiadała kaplicę katolicką oraz szkołę[5], w której, mimo iż mieszkańcy wsi byli etnicznie Polakami[5], uczono się i modlono po morawsku[12] i identyfikowano się jako Morawcy[4]. Dane statystyczne z tego okresu podają, iż powierzchnia wsi wynosiła 8,95 km2, ludność wsi określano na 811 mieszkańców (z czego 799 katolików oraz 12 protestantów)[5]. W 1910 75% mieszkańców posługiwało się polskim dialektem śląskim[4]. Dawniej Sulków stanowił własność zakonnic z Raciborza[5].

Na północ od drogi z Sułkowa do Babic od 1969 roku znajduje się stanowisko archeologiczne. W miejscu znajdowała się najprawdopodobniej osada[11]. Na miejscu odnaleziono 4 niezdobione ułamki naczyń bez śladów obtaczania a także tyle samo z takimi śladami, wszystkie barwy szarej bądź brunatnej. Wykonane zostały z dwóch rodzajów gliny schudzonej - pierwszy typ z gruboziarnistej, drugi zaś z drobnoziarnistej z domieszką piasku[11]. Część z nich pochodzi z okresu między VI a IX wiekiem, część spomiędzy X a XII wieku[11].

Sytuacja językowa w okolicach Baborowa na początku XX wieku

We wsi funkcjonowała dawniej specyficzna forma śląszczyzny - dialekt sułkowski. Pisał w nim swoje utwory Feliks Steuer, dla którego Sułków był miejscem urodzenia. Do 1905 roku prawie wszyscy mieszkańcy Sułkowa używali wyłącznie języka polskiego[6], specyficzna gwara wsi zawsze jednak pozostawała odrębna od literackiej polszczyzny, głównie za sprawą tego, iż księża z Baborowa używali zamiast polszczyzny języka morawskiego do głoszenia swoich kazań[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Osoby urodzone w Sułkowie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maps, Weather, Videos, and Airports for Sulkow, Poland, www.fallingrain.com [dostęp 2017-11-26] (ang.).
  2. Wyszukiwarka miejscowości i kodów pocztowych - Bazy wiedzy WASKO S.A. / HOGA.PL - wersja 1.1, bazy.hoga.pl [dostęp 2017-11-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 października 2004 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektu fizjograficznego (Dz.U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2312)
  4. a b c Mariusz Kowalski. Morawianie (Morawcy) w Polsce. „Studia z Geografii Politycznej i Historycznej”, s. 115-131, 2016. 
  5. a b c d e f g Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, T. XI. Warszawa: nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1880-1914, s. 574.
  6. a b c Feliks Steuer, Dialekt sułkowski, Kraków 1934
  7. bociany
  8. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 8.
  9. Mapa księstwa opawskiego
  10. Magdalena Janus, Iwona Kopaniecka, Monika Prześlakiewicz, Tomasz Duchnowski, Dagmara Duchnowska: Analiza kulturowo-historyczna gminy Baborów. Baborów: Starostwo Powiatowe, 2013, s. 12.
  11. a b c d Czerska, Barbara. Celtycki ośrodek hutniczy w powiecie Głubczyce. Acta Universitatis Wratislaviensis No. 157. Studia Archeologiczne V. Wrocław, 1972 r. (skan strony dostępny tu)
  12. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, T. II. Warszawa: nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1880-1914, s. 273.