Sydney Opera House

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Opera w Sydney
Ilustracja
Budynek opery
Państwo  Australia
Stan  Nowa Południowa Walia
Miejscowość Sydney
Adres 2, Macquarie Street, 2000 Sydney
Styl architektoniczny ekspresjonizm
Architekt Jørn Utzon
Rozpoczęcie budowy 1959
Ukończenie budowy 1973
Położenie na mapie Sydney
Mapa lokalizacyjna Sydney
Opera w Sydney
Opera w Sydney
Położenie na mapie Australii
Mapa lokalizacyjna Australii
Opera w Sydney
Opera w Sydney
Położenie na mapie Nowej Południowej Walii
Mapa lokalizacyjna Nowej Południowej Walii
Opera w Sydney
Opera w Sydney
Ziemia33°51′25″S 151°12′55″E/-33,856944 151,215278
Strona internetowa
Sydney Opera House[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
ilustracja
Państwo  Australia
Typ kulturowy
Spełniane kryterium I
Numer ref. 166
Region[b] Azja i Pacyfik
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2007
na 31. sesji

Sydney Opera House – budynek w stylu nowoczesnego ekspresjonizmu, położony na przylądku Bennelong Point w Sydney.

Opera budowana była w latach 1959–1973[1], wykonana została ze stali, betonu i szkła. Otwarcie nastąpiło 20 października 1973 – na uroczystości z tej okazji przybyła królowa Elżbieta II[1][2]. Głównymi architektami byli Jørn Utzon i Ove Arup, których projekt został wybrany spośród 233 zgłoszonych[3] przez przedstawicieli 32 państw świata[2].

Utzon został uhonorowany w 2003 roku Nagrodą Pritzkera. Budynek opery został wpisany 28 czerwca 2007 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Historia budowy[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lat 40. XX wieku zapadła decyzja o budowie reprezentacyjnego gmachu opery. Na miejsce inwestycji wybrano półwysep Bennelong Point, na którym istniała nieczynna zajezdnia tramwajowa. W celu sfinansowaniu budowy zorganizowano loterię.

Konkurs architektoniczny na projekt Opery wygrał w 1957 roku duński architekt Jørn Utzon. Jury wybrało projekt spośród 233 zgłoszeń, mimo że autor nie spełnił warunków konkursu – dostarczył tylko ogólny szkic. Budowę rozpoczęto w 1959 roku. Występowały liczne trudności spowodowane nietypową formą łupin sklepienia. Wskutek tego koszty budowy przekroczyły wielokrotnie pierwotny kosztorys, a oddanie budynku do użytku w dniu święta narodowego 26 stycznia przesunięto z 1965 na 1973 rok. Wynikające z tego spory spowodowały, że autor projektu opuścił w 1966 roku Australię[2]. Grupa młodych architektów australijskich doprowadziła projekt do końca. Niestety cięcia oszczędnościowe obniżyły standard wykończenia i pogorszyły akustykę.

Funkcje gmachu Opery[edytuj | edytuj kod]

Opera w Sydney mieści kilka sal przystosowanych do różnego rodzaju widowisk

  • Concert Hall, o 2679 miejscach, siedziba zespołu Sydney Symphony, z estradą koncertową. Wyposażony jest w największe organy świata o trakturze mechanicznej, wyposażone w ponad 10 tysięcy piszczałek
  • Joan Sutherland Theatre (Opera Theatre), teatr prosceniowy o 1507 miejscach, siedziba zespołu Opera Australia oraz The Australian Ballet
  • Drama Theatre, teatr prosceniowy o 544 miejscach, użytkowany przez Sydney Theatre Company oraz inne zespoły teatralne i baletowe
  • Playhouse, teatr studialny o 398 miejscach
  • Studio, przestrzeń do zmiennych aranżacji wnętrza mieszcząca najwyżej 400 widzów
  • Utzon Room, wielozadaniowa przestrzeń o najwyżej 210 miejscach. Jest to jedyne wnętrze zaprojektowane osobiście przez Utzona, odnowione w 2004 roku pod jego nadzorem
  • Forecourt, wielozadaniowa otwarta przestrzeń do swobodnej konfiguracji, w tym możliwość zastosowania monumentalnych schodów jako siedzisk dla widzów

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Sydney Builds an Opera House, Oswald Ziegler Publications Pty. Ltd. Sydney, 1973, ​ISBN 0-909586-05-5
  • Bengt Ingmar Gutberlet, tłum. Barbara Niedźwiedzka: Opera, Sydney/Australia, w: tegoż, 20 najwspanialszych budowli świata. Katowice: Post Factum, 2018, s. 287-299. ISBN 978-83-8110-389-3.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Interesting facts about Sydney Opera House – Sydney Opera House (ang.). sydneyoperahouse.com. [dostęp 2018-12-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-11)].
  2. a b c Redakcja, Jak i dlaczego zbudowano operę w Sydney?, AustralianLiving.pl, 18 grudnia 2018 [dostęp 2018-12-18] (pol.).
  3. Los Angeles Times, Jorn Utzon dies at 90; Danish architect of Sydney Opera House, latimes.com [dostęp 2016-04-20].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]