Tadeusz Sulimirski (generał)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Sulimirski
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 31 października 1866
Łączki
Data i miejsce śmierci 1940
Lwów
Przebieg służby
Lata służby 1886-1924
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia
Wojsko Polskie
Jednostki IV Brygada Jazdy
Stanowiska dowódca brygady kawalerii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka

Tadeusz Sulimirski herbu Lubicz (ur. 31 października 1866 w Łączkach, zm. 1940 we Lwowie) – generał brygady Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Służba w Cesarskiej i Królewskiej Armii[edytuj | edytuj kod]

W 1883 roku ukończył naukę w Szkole Kadetów Kawalerii w Hranicach (Kavalleriekadettenschule in Mährisch Weißkirchen) i rozpoczął studia w Akademii Handlowej w Wiedniu lecz wkrótce z nich zrezygnował. 21 maja 1886 roku rozpoczął zawodową służbę wojskową w cesarskiej i królewskiej armii. Do 1896 roku był oficerem 2 Galicyjskiego pułku ułanów w Tarnowie. W latach 1905–1912 dowodził szwadronem w 1 Galicyjskim pułku ułanów we Lwowie. W latach 1907–1908 w Wiedniu był słuchaczem ośmiomiesięcznego kursu dla oficerów sztabowych. W 1912 roku wyznaczony na stanowisko dowódcy II dywizjonu w pułku ułanów Obrony Krajowej Nr 1 we Lwowie, a rok później awansowany na majora. Z chwilą mobilizacji mianowany dowódcą dywizjonu kawalerii (Kavalleriedivision) w 43 Dywizji Piechoty (43rd Landwehr Infantry Division), Feldmarschalleutnanta Alberta Schmidta von Georgenegg. W skład dywizjonu weszły 5 i 6 szwadrony pułku ułanów Obrony Krajowej Nr 1.

W czasie I wojny światowej do kwietnia 1916 roku na froncie galicyjskim. Następnie do lutego 1917 roku na froncie włoskim, w Tyrolu, gdzie dowodził dywizjonem w 20 pułku strzelców konnych i grupą kawalerii. Od lutego 1917 roku do października 1918 roku walczył na froncie wołyńskim nad Stochodem dowodząc dywizjonem oraz 34 pułkiem strzelców konnych. W tym samym roku awansowany na pułkownika.

Służba w Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

Uczestniczył w obronie Lwowa. Od 28 listopada 1918 roku pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej przy Dowództwie „Wschód”. 19 marca 1919 roku został komendantem miasta i placu we Lwowie. 4 sierpnia tego roku objął stanowisko sztabowego oficera inspekcyjnego kawalerii przy Dowództwie Okręgu Generalnego „Łódź”, a już 16 października 1919 roku został formalnie dowódcą 1 pułku dragonów. Faktycznie nie dowodził ponieważ poszczególne dywizjony walczyły oddzielnie jako jazda dywizyjna. Między innymi I dywizjon w składzie Grupy gen. Bonin’a (eks 7 Dywizja Strzelców Polskich). IV wołyński dywizjon mjr Feliksa Jaworskiego do grudnia stacjonował w Hrubieszowie, a później walczył na froncie poleskim w składzie 9 Dywizji Piechoty. 20 listopada 1919 roku mianowany został dowódcą IV Brygady Jazdy. Na stanowisku liniowym pozostał do czerwca 1920 roku. Z powodu złego stanu zdrowia przeniesiony do służby sztabowej. 23 lipca objął obowiązki zastępcy dowódcy Okręgu Generalnego „Kielce” w Kielcach[1]. W listopadzie 1921 roku został przeniesiony na stanowisko zastępcy dowódcy Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu.

Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz dekretem z 10 września 1922 roku przeniósł go z dniem 1 września 1922 roku w stan spoczynku, w stopniu generała brygady z prawem noszenia munduru[2]. Jako emerytowany generał brygady zatrzymany został w służbie czynnej. Powierzono mu obowiązki kontrolera remontu przy Departamencie II Jazdy Ministerstwa Spraw Wojskowych. 26 października 1923 roku Prezydent RP zatwierdził go w stopniu generała brygady[3]. W lutym 1924 roku objął stanowisko inspektora remontu przy Generalnym Inspektorze Jazdy[4]. Ostatecznie Minister Spraw Wojskowych zwolnił go z czynnej służby z dniem 31 grudnia 1924 roku[5].

Na emeryturze pracował dorywczo w przedsiębiorstwie naftowym swojego brata Wita. W listopadzie 1939 roku aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD i osadzony w więzieniu Brygidki we Lwowie. Współwięźniem generała był lwowski architekt i poeta, kpt. Marian Hełm-Pirgo. Z jego relacji wynika, że generał w następstwie trudnych warunków więziennych zachorował na przewlekłe zapalenie nerek. W lutym 1940 roku przeniesiony został do więziennego szpitala, lecz po kilku dniach zmarł.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Był synem Józefa Jana Sulimirskiego (ur. 23 stycznia 1839 w Jawczycach, zm. 6 maja 1910 we Lwowie) i Bolesławy z Rogoyskich herbu Brochwicz (ur. 21 kwietnia 1840, zm. 10 grudnia 1881 w Rzeszowie). Miał sześcioro rodzeństwa:

  • Zygmunt (1860–1915),
  • Maria (1863–1941),
  • Bolesław (1863–1943), miał syna Władysława (ur. 19 kwietnia 1897), porucznika rezerwy 52 pułku piechoty Strzelców Kresowych ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919, w 1934 porucznika rezerwy 5 dywizjonu taborów w Bochni,
  • Leontyna (1865–1957),
  • Kazimierz (ur. 1872), major pospolitego ruszenia ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 na ewidencji 25 pułku ułanów,
  • Wit (ur. 10 października 1874 w m. Słotwina k. Brzeska, zm. 11 kwietnia 1943 w Kobylanach) był majorem pospolitego ruszenia w 81 pułku Strzelców Grodzieńskich ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W Roczniku Oficerskim Rezerw z 1934 figuruje jako Witold Sulimirski, major pospolitego ruszenia, przewidziany do użycia na wojnie, pozostający na ewidencji PKU Lwów Miasto. Jego synem był Tadeusz Józef Sulimirski.

Żonaty z Bohdaną (Bogdaną) z Kaczkowskich (ur. ok. 1870, zm. ok. 1941 w Kazachstanie). Została aresztowana na drugi dzień po zatrzymaniu męża. Po pewnym czasie zwolniona z więzienia. W kwietniu 1940 deportowana do Kazachstanu, w rejon Semipałatyńska, gdzie zmarła z głodu.

Miał czworo dzieci:

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Rozkazów Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce” Nr 66 z 29 lipca 1920 roku, pkt 2 Mianowania.
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 36 z 30 września 1922 roku, s. 743.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 70 z 7 listopada 1923 roku, s. 738.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 16 lutego 1924 roku.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 103 z 2 października 1924 roku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Nicman, Generał Tadeusz Sulimirski (1866-1940), Polska Zbrojna,
  • Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione, s. 172,
  • Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa: „Bellona”, 1994, s. 322, ISBN 83-11-08262-6, OCLC 830050159.
  • Potomkowie Sejmu Wielkiego, Serwis genealogiczny pod patronatem Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego
  • Henryk P. Kosk, Apel żałobny dowódców września, Polska Zbrojna,
  • Zbigniew Gnat-Wieteska, 1 Pułk Strzelców Konnych - tradycje i udział w wojnie 1939 r., Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej, zeszyt 1, Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Mikromax” Sp. z o. o., Warszawa 1989, ​ISBN 83-00-02552-9​, s. 8,
  • Józef Mularczyk, Zarys historii wojennej 1-go Pułku Strzelców Konnych, Warszawa 1931,
  • Rocznik oficerski 1924, s. 313, 531, 559, 580, 626, 635, 1406,
  • Rocznik oficerski 1932, s. 172, 647,
  • Rocznik oficerski rezerw 1934, s. 322, 251, 959,