Tekla Bądarzewska-Baranowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tekla Baranowska z Bądarzewskich
Tekla Badarzewska.jpg
Data i miejsce urodzenia ok. 1829 Mława lub
ok. 1834 Warszawa
Data i miejsce śmierci 29 września 1861 Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki muzyka
Ważne dzieła Modlitwa dziewicy
Żałobnica z grobu Tekli Bądarzewskiej

Tekla Bądarzewska-Baranowska (ur. ok. 1829 w Mławie[1][2], zm. 29 września 1861 w Warszawie[3]) – polska pianistka, kompozytorka salonowych utworów na fortepian. Matka pięciorga dzieci, zmarła po dziewięciu latach małżeństwa z J. Baranowskim; jej grobowiec przedstawiający młodą kobietę z rulonem nut zatytułowanych po francusku La prière d’une vierge znajduje się na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 181 miejsce 27/28)[1].

Bądarzewska ułożyła ok. 35 miniatur, a światową sławę zyskała utworem Modlitwa dziewicy. Nuty tej miniatury ukazały się w 1856 roku w Warszawie (w cenie 45 kopiejek). Trzy lata później przedrukowane zostały przez paryski Revue et Gazette musicale, i od tego momentu utwór cieszy się popularnością wśród pianistów-amatorów. Opracowywano „Modlitwę...” również na inne instrumenty, jak też na rozmaite zespoły. W 1930 roku Kurt Weill wykorzystał kompozycję w operze Rozkwit i upadek miasta Mahagonny. Utwór wykonywany i nagrywany jest do dzisiaj. Ukazał się w co najmniej 80 wydawnictwach w różnych krajach, m.in. we Francji, Niemczech, Anglii, Włoszech, Australii.

W 2007 w Japonii nagrano pierwszy w historii album z kompozycjami Tekli Bądarzewskiej „Spełniona Modlitwa Dziewicy”[4]. Modlitwa dziewicy była pierwszym polskim utworem, jaki nagrano w Skandynawii[5]. W roku 2012 dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Warszawy nagrano pierwszą polską płytę z muzyką Bądarzewskiej Zapomniany dźwięk w wykonaniu Marii Pomianowskiej i Przyjaciół, wydano także książkę Beaty MichalecTekla z Bądarzewskich Baranowska, autorka nieśmiertelnej La prière d’une vierge – Miejsca, czas i ludzie”..

Decyzją Międzynarodowej Unii Astronomicznej jeden z kraterów na Wenus został nazwany Bądarzewska na cześć Tekli Bądarzewskiej-Baranowskiej. W Warszawie przy ul. Andersa 13 został utworzony w 2010 skwer imienia Bądarzewskiej[6].

30 maja 2012 w rodzinnym mieście Tekli Bądarzewskiej (Mławie) powstało Towarzystwo Miłośników Twórczości Tekli Bądarzewskiej, które postawiło sobie za cel promowanie i przypominanie twórczości tej artystki.

Kontrowersje co do daty urodzin[edytuj]

W audycji-reportażu Powrót zapomnianej Katarzyny Michalak[7][8] z Polskiego Radia Lublin, Beata Michalec, sekretarz Towarzystwa Przyjaciół Warszawy, twierdzi, że kompozytorka zmarła w wieku 32 lat i miała trójkę dzieci – trzy córki, dwoje zaś to dzieci jej siostry, tym samym neguje treść nekrologu zamieszczonego przez męża.

Przypisy

  1. a b Tekla Z Bądarzewskich Baranowska (pol.). www.tpw.org.pl. [dostęp 2009-10-26].
  2. Rys biograficzny (pol.). www.polona.pl. [dostęp 2011].
  3. Tekla Badarzewska-Baranowska – Polnische Komponistin (niem.). www.fuer-die-ohren.at. [dostęp 2009-10-06].
  4. Dorota Hałasa: Polska „Spełniona modlitwa dziewicy” hitem w Japonii (pol.). www.asakonishi.com. [dostęp 2009-10-06].
  5. K. Janczewska-Sołomko, Początki fonografii ze szczególnym uwzględnieniem poloników, s. 4 (jest to tekst wystąpienia z dn. 5 marca 2010 r., zob. Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina. Sprawozdanie z działalności w roku akademickim 2009/2010, s. 42-43)
  6. A. Dragon, Muranowskie aktywistki, nauczycielki, poetki. O kobietach żydowskich przedwojennej Warszawy, praca magisterska, UW, Warszawa 2013, s. 20.
  7. N.Kowalska, Feature po polsku. Artystyczne reportaże radiowe autorstwa Katarzyny Michalak, "Media-Kultura-Komunikacja społeczna", 11, 2015, nr 4, s. 6-7.
  8. K. Klimczak, P. Czarnek, Rola muzyki we współczesnym reportażu radiowym, "Folia Litteraria Polonica", 2012, nr 17, s. 175-176.

Linki zewnętrzne[edytuj]