Muzyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: Muzyka (rzeźba).
Alegoria Muzyki, Filippino Lippi

Muzyka (gr. mousike, cz. hudba, staropol. gędźba) – sztuka organizacji struktur dźwiękowych w czasie. Jedna z dziedzin sztuk pięknych, która wpływa na psychikę człowieka przez dźwięki.

Struktury dźwiękowe składają się z zestawów fal akustycznych o celowo dobranych częstotliwościach i amplitudach oraz ciszy pomiędzy nimi. Celem muzyki jest samoekspresja oraz przekaz subiektywnych odczuć kompozytora lub wykonawcy który ma wpływ na odczucia, reakcje i świadomość słuchacza przetwarzającego te doznania w sposób zupełnie indywidualny. Od mowy ludzkiej różni się znacznie większą abstrakcyjnością przekazywanych treści oraz wykorzystaniem oprócz głosu ludzkiego również instrumentów muzycznych jak i wszelkich dźwięków elektronicznych, naturalnych oraz nieartykułowanych.

Muzyka jest jednym z przejawów ludzkiej kultury. Można przyjąć, że muzyka od zawsze towarzyszyła człowiekowi w pracy, zabawie, odpoczynku oraz w obrzędach, najpewniej również od początku łączona była z tańcem i słowem. Z początku muzyka służyła celom praktycznym – pomagała w pracy zespołowej, była formą komunikacji, później stała się także elementem tożsamości zbiorowej. Z czasem wykształciła się jako jedna z gałęzi sztuki.

Początki[edytuj]

Tablica z zapisem części Hymnu do Nikkal, pochodząca z ok. 1400 roku p.n.e.

W czasach prehistorycznych grano na muszlach i piszczałkach wykonanych z kości. Muzyka towarzyszyła tańcom i ceremoniom religijnym. A w starożytnych państwach: Mezopotamii, Egipcie, Indiach, Chinach i Grecji słuchano muzyki również dla przyjemności. Muzykę zaczęto zapisywać w starożytnej: Mezopotamii, Egipcie i Grecji, a specjaliści uważają nawet, że znaleźli zapisany fragment muzyczny – hymn, pochodzący z Sumeru z okresu 5000-3000 lat p.n.e.

Prawdopodobnie za najstarszy wiernie odtworzony współcześnie utwór muzyczny uważany jest Hymn do Nikkal, którego zapis datowany jest na 1400 rok p.n.e.[1][2]. Zapis pochodzi z państwa Hurytów; odnaleziono go w połowie XX wieku w Ugarit na wybrzeżu Morza Śródziemnego, zaś muzykę odtworzono po piętnastu latach prac na Uniwersytecie Kalifornijskim (Berkeley)[3]. Pierwszy kompletny utwór muzyczny, który zachował się do naszych czasów, datowany jest na IX wiek[4].

Mitologiczne początki[edytuj]

Według przekazów biblijnych wynalazcą muzyki był Jubal, gdyż w Rdz 4, 21 określony został jako ojciec wszystkich tych, którzy grają na "cytrach i organach"[5]. Według rzymskiej mitologii wynalazcą muzyki był Merkury, który ze skorupy wyschniętego żółwia zrobił lirę[6].

Elementy dzieła muzycznego[7][edytuj]

Alegoryczne przedstawienie muzyki – Grupa Muzyka na warszawskim MDM-ie (proj. J. Gosławski)

W tradycyjnym i najbardziej rozpowszechnionym ujęciu, struktury muzyczne składają się z rytmu, melodii oraz harmonii. Rozpatrując ten problem bardziej szczegółowo, podział wygląda następująco (są to tzw. elementy dzieła muzycznego):

W muzyce współczesnej także akustyka.

Klasyfikacje[edytuj]

Muzykę można klasyfikować na wiele sposobów, np.:

Forma przekazu:

Środki wykonawcze:

Liczba wykonawców:

Przeznaczenie:

Cechy formalne i genetyczne:

Ze względu na cechy stylistyczne dzieli się też muzykę według epok. Mówi się o:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Michael Levy, The Oldest Written Musical Notation, The Oldest Written Melody & The Oldest Complete Written Melody So Far Discovered In History, www.ancientlyre.com, [dostęp: 24.09.2016]
  2. Giorgio Buccellati, Hurrian music [dostęp: 6.05.2016]
  3. The Oldest Song In The World [dostęp: 6.05.2016]
  4. Encyklopedia pytań i odpowiedzi (Brian Williams)
  5. Leopold Mozart Gruntowna szkoła skrzypcowa, Poznań 2007, s. 27
  6. Leopold Mozart Gruntowna szkoła skrzypcowa, Poznań 2007, s. 32-33
  7. Bohdan Muchenberg, Literatura muzyczna PWM

Linki zewnętrzne[edytuj]