Toszek (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Toszek
gmina miejsko-wiejska
Ilustracja
Urząd miasta w Toszku
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat gliwicki
TERYT 2405073
Burmistrz Grzegorz Kupczyk
Powierzchnia 98,53 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

9422[1]
• gęstość 94,4 os./km²
Nr kierunkowy 32
Tablice rejestracyjne SGL
Adres urzędu:
ul. Bolesława Chrobrego 2
44-180 Toszek
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 14
Liczba miejscowości 15
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Toszek”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Toszek”
Ziemia50°27′N 18°31′E/50,454167 18,522222
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska
Ligota Toszecka – Kościół filialny
Kotulin – Kościół św. Michała Archanioła

Toszek (niem. Gemeinde Tost)(daw. gmina Toszek-Wieś) – gmina miejsko-wiejska w województwie śląskim, w powiecie gliwickim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie katowickim.

Siedziba gminy to Toszek.

Według danych z 31 grudnia 2017 roku[2] gminę zamieszkiwało 9426 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gmina zbiorowa Toszek-Wieś powstała po II wojnie światowej (w grudniu 1945[3]) w powiecie gliwickim na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk Opolski[4][5]), powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiego[5][6], a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do woj. śląskiego (śląsko-dąbrowskiego)[7][8].

Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z 11 gromad: Boguszyce, Kotliszowice, Kotulin (miejscowości Kotulin i Skały), Ligota Toszeccka, Paczyna, Paczynka, Pawłowice, Płużniczka, Pisarzowice, Sarnów i Wilkowiczki (miejscowości Wilkowiczki i Łączki)[9]. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie[10], a 9 marca 1953 kolejno na stalinogrodzkie[11]. Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 11 gromad: Boguszyce, Kotliszowice, Kotulin, Ligota Toszeccka, Paczyna, Paczynka, Pawłowice, Pisarzowice, Płużnica Mała, Sarnów i Wilkowiczki[12]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[13].

 Osobny artykuł: Gromada Kotulin.
 Osobny artykuł: Gromada Paczyna.

Jednostkę reaktywowano 1 stycznia 1973 w tymże powiecie i województwie[14]. W jej skład weszły obszary 14 sołectw: Boguszyce, Ciochowice, Kotliszowice, Kotulin, Ligota Toszecka, Paczyna, Paczynka, Pawłowice, Pisarzowice, Płużniczka, Pniów, Proboszczowice, Sarnów i Wilkowiczki[14][15].

1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego (mniejszego) woj. katowickiego (zniesienie powiatów)[16].

15 marca 1984 miejscowość Mikuszowina z sołectwa Paczynka (98,76 ha) włączono do Pyskowic[17].

1 stycznia 1992 miasto i gminę Toszek połączono w jedną gminę miejsko-wiejską[18].

Od 1999 w woj. śląskim, ponownie w powiecie gliwickim.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Gmina jest położona w północno-zachodniej części powiatu gliwickiego i sąsiaduje z miastem:

oraz gminami:

Miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości leżące na terenie gminy Toszek:

Miasta
Sołeckie
Niesołeckie

Powierzchnia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[19] gmina Toszek ma obszar 98,53 km², w tym:

  • użytki rolne: 74%
  • użytki leśne: 18%

Gmina stanowi 14,85% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[20]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 10 547 100 5435 51,5 5112 48,5
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
107 55,2 51,9

W Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań z 2002 r. 8,95% mieszkańców gminy zadeklarowała narodowość niemiecką, natomiast 5,69% mieszkańców – narodowość śląską[21]. W 2011 roku 10,3% mieszkańców zadeklarowało się jako Niemcy[22].

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Toszek w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Toszek.png

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Gmina Toszek posiada sieć publicznych placówek oświatowych składającą się z przedszkola, czterech szkół podstawowych oraz gimnazjum.

Przedszkola:

Szkoły podstawowe:

Gimnazja:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez gminę przebiegają następujące szlaki turystyczne:

Transport[edytuj | edytuj kod]

Drogowy[edytuj | edytuj kod]

Przez gminę Toszek przechodzi droga wojewódzka i krajowa.

Drogi Wojewódzkie:

Drogi Krajowe:

Zbiorowy[edytuj | edytuj kod]

Organizatorem transportu zbiorowego w Toszku (od 2014r.) jest Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach.

Na transport publiczny w Toszku składa się 6 linii autobusowych: 203, 204, 205, 206, 207 i 208.

Do Toszka docierają także linie dowozowe do Gliwic kursujące na zlecenie Urzędu Gminy Rudziniec obsługiwane przez prywatnego przewoźnika.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Gmina Toszek w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-16] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Gmina Toszek w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-04-24] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.)
  4. Utworzony 14 marca 1945 decyzją Rady Ministrów
  5. a b Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (The population of Poland in the 20th century). Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyńskiego, 2005, s. 43-44.
  6. Dokumentu podstawy prawnej nie odnaleziono
  7. Dz.U. z 1946 r. nr 28, poz. 177
  8. Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz.U. z 1944 r. nr 5, poz. 22) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1944 r. nr 14, poz. 74)
  9. Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (według stanu z dnia 1 stycznia 1946). Katowice, Wrocław: Instytut Śląski, 1947.
  10. Dz.U. z 1950 r. nr 28, poz. 255
  11. Dz.U. z 1953 r. nr 13, poz. 51
  12. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  13. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  14. a b Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  15. Uchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103)
  16. Dz.U. z 1975 r. nr 17, poz. 92
  17. Dz.U. z 1984 r. nr 14, poz. 64
  18. Dz.U. z 1991 r. nr 87, poz. 397
  19. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  20. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  21. ProSilesia-net.
  22. Gminy, w których udział mniejszości narodowych, etnicznych lub społeczności posługującej się językiem kaszubskim wśród ogółu mieszkańców stanowił w 2011 roku co najmniej 10%. [dostęp 2016-09-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-16)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]