Trutnowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trutnowy
wieś
Ilustracja
Dom podcieniowy z 1720 roku
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat gdański
Gmina Cedry Wielkie
Sołectwo Trutnowy
Liczba ludności (2006) 1100[potrzebny przypis]
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 83-020
Tablice rejestracyjne GDA
SIMC 0159746
Położenie na mapie gminy Cedry Wielkie
Mapa konturowa gminy Cedry Wielkie, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Trutnowy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Trutnowy”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Trutnowy”
Położenie na mapie powiatu gdańskiego
Mapa konturowa powiatu gdańskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Trutnowy”
Ziemia54°14′32″N 18°48′51″E/54,242222 18,814167

Trutnowy (niem. Trutenau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Cedry Wielkie na obszarze Żuław Gdańskich.

Siedziba klubu piłkarskiego Grom Trutnowy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o istnieniu wsi pochodzi z 1308 roku, kiedy to Władysław Łokietek nadał ją synom kasztelana gdańskiego Unisława. Dwa lata później wieś została sprzedana Krzyżakom. W XVI i XVII wieku był to obszar osadnictwa olęderskiego. Wieś należąca do Żuław Steblewskich terytorium miasta Gdańska położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim[1].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

W roku 2008 wieś obchodziła jubileusz 700-lecia.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków NID[2] na listę zabytków wpisane są:

  • kościół parafialny pw. śś. Piotra i Pawła z XIV w., nr rej.: 222 z 6.08.1962
  • cmentarz grzebalny, nr rej.: 1023 z 30.12.1987
  • plebania (nr 18) z 1728, nr rej.: 223 z 13.08.1962
  • dom podcieniowy nr 4 (d. 3), murowano-szachulcowy z 1720, nr rej.: 9 z 10.11.1959.

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Gotycki ceglany kościół parafialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła pochodzi z 1334. Zniszczoną w 1945 wieżę kościoła nakryto nowym płaskim dachem; rekonstrukcji wieży dokonano dopiero w latach 2017-2018 (odtworzoną w innym miejscu drewnianą wieżę zamontowano w całości za pomocą dźwigu), wtedy też powieszono czekający od dawna na to zdarzenie dzwon[3][4]. Wewnątrz późnomanierystyczny ołtarz z 1675. Ciekawostką jest znajdujący się na murze zewnętrznym kościoła na wysokości 1,5 m znak wskazujący poziom wód powodziowych w kwietniu 1829 roku, kiedy w wyniku przerwania wałów w rejonie Steblewa, Ptaszników oraz Giemlic w ciągu 4 godzin woda zalała wieś na wysokość 1,5 metra. Jeszcze tego samego dnia wieczorem fala powodziowa dotarła do centrum Gdańska.

Kościół jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej, należącej do dekanatu Żuławy Steblewskie w archidiecezji gdańskiej.

Plebania[edytuj | edytuj kod]

Nieopodal kościoła znajduje się barokowa plebania z 1728, z mansardowym dachem z lukarnami, krytym dachówką holenderką. W sieni znajduje się tablica erekcyjna z czarnego marmuru. Zachowały się drzwi wejściowe z barokowymi okuciami oraz duże okna z pierwotną stolarką.

Dom podcieniowy[edytuj | edytuj kod]

W południowej części wsi znajduje się dom podcieniowy z 1720. Wsparty jest on na ośmiu słupach, z dekoracyjnymi mieczami tworzącymi rodzaj arkad. Piętro i dwa szczyty mają konstrukcję szkieletową o szczególnym ozdobnym układzie belek. Zachował się pierwotny układ wnętrza z wielką sienią i piętrową galerią oraz liczne barokowe detale wyposażenia wnętrza. W wielkiej sieni znajduje się makieta XVIII-wiecznej wsi projektowanego skansenu miniatur żuławskiego budownictwa w skali 1:100. W domu ma siedzibę Stowarzyszenie "Żuławy Gdańskie", a od 2008 mieści się tu Muzeum Wsi Żuławskiej.

W centrum wsi, po zachodniej stronie stoi XIX-wieczny dom zagrodniczy w konstrukcji szkieletowej – typowy przykład budownictwa żuławskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.: rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 128.
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2020-09-30. s. 33. [dostęp 2017-01-08].
  3. "Wspólny projekt na ratunek żuławskim zabytkom", Flash - Panorama Pomorza nr 1 (38)/2016, styczeń 2016
  4. Zabytki Żuław Wiślanych odzyskują swój dawny blask

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]