Trutnowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trutnowy
Dom podcieniowy z 1720 roku
Dom podcieniowy z 1720 roku
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat gdański
Gmina Cedry Wielkie
Sołectwo Trutnowy
Liczba ludności (2006) 1100[potrzebny przypis]
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 83-020 Cedry Wielkie
Tablice rejestracyjne GDA
SIMC 0159746
Położenie na mapie gminy Cedry Wielkie
Mapa lokalizacyjna gminy Cedry Wielkie
Trutnowy
Trutnowy
Położenie na mapie powiatu gdańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gdańskiego
Trutnowy
Trutnowy
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Trutnowy
Trutnowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trutnowy
Trutnowy
Ziemia54°14′32″N 18°48′51″E/54,242222 18,814167

Trutnowy (niem. Trutenau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Cedry Wielkie na obszarze Żuław Gdańskich.

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o istnieniu wsi pochodzi z 1308 roku, kiedy to Władysław Łokietek nadał ją synom kasztelana gdańskiego Unisława. Dwa lata później wieś została sprzedana Krzyżakom. W XVI i XVII wieku był to obszar osadnictwa olęderskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

W roku 2008 wieś obchodziła jubileusz 700-lecia.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru zabytków NID[1] na listę zabytków wpisane są:

  • kościół parafialny pw. św.św. Piotra i Pawła z XIV w., nr rej.: 222 z 6.08.1962
  • cmentarz grzebalny, nr rej.: 1023 z 30.12.1987
  • plebania (nr 18) z 1728, nr rej.: 223 z 13.08.1962
  • dom podcieniowy nr 4 (d. 3), murowano-szachulcowy z 1720, nr rej.: 9 z 10.11.1959.

Kościół[edytuj]

Gotycki ceglany kościół parafialny pod wezwaniem św.św. Apostołów Piotra i Pawła pochodzi z 1334 r. Zniszczoną w 1945 wieżę kościoła nakryto nowym płaskim dachem, istniejącym do dzisiaj (w latach 2017-2018 przewidywana jest rekonstrukcja wieży)[2]. Wewnątrz późnomanierystyczny ołtarz z 1675r. Ciekawostką jest znajdujący się na murze zewnętrznym kościoła na wysokości 1,5 m znak wskazujący poziom wód powodziowych w kwietniu 1829 roku, kiedy w wyniku przerwania wałów w rejonie Steblewa, Ptaszników oraz Giemlic w ciągu 4 godzin woda zalała wieś na wysokość 1,5 metra. Jeszcze tego samego dnia wieczorem fala powodziowa dotarła do centrum Gdańska.

Kościół jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej, należącej do dekanatu Żuławy Steblewskie w archidiecezji gdańskiej.

Plebania[edytuj]

Nieopodal kościoła znajduje się barokowa plebania z 1728, z mansardowym dachem z lukarnami, krytym dachówką holenderką. W sieni znajduje się tablica erekcyjna z czarnego marmuru. Zachowały się drzwi wejściowe z barokowymi okuciami oraz duże okna z pierwotną stolarką.

Dom podcieniowy[edytuj]

W południowej części wsi znajduje się dom podcieniowy z 1720 r. Wsparty jest on na ośmiu słupach, z dekoracyjnymi mieczami tworzącymi rodzaj arkad. Piętro i dwa szczyty mają konstrukcję szkieletową o szczególnym ozdobnym układzie belek. Zachował się pierwotny układ wnętrza z wielką sienią i piętrową galerią oraz liczne barokowe detale wyposażenia wnętrza. W wielkiej sieni znajduje się makieta XVIII-wiecznej wsi projektowanego skansenu miniatur żuławskiego budownictwa w skali 1:100. W domu ma siedzibę Stowarzyszenie "Żuławy Gdańskie", a od 2008 mieści się tu Muzeum Wsi Żuławskiej.

W centrum wsi, po zachodniej stronie stoi XIX-wieczny dom zagrodniczy w konstrukcji szkieletowej – typowy przykład budownictwa żuławskiego.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 30 września 2017; 3 miesiące temu. [dostęp 2017-01-08]. s. 33.
  2. "Wspólny projekt na ratunek żuławskim zabytkom", Flash - Panorama Pomorza nr 1 (38)/2016, styczeń 2016