Uczelnia muzyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Portal konserwatorium w Neapolu

Uczelnia muzycznauczelnia, w której prowadzone jest nauczanie sztuki muzycznej. Nauka kończy się uzyskaniem tytułu licencjata lub magistra sztuki.

Organizacja i nazewnictwo[edytuj]

Royal Naval College w Londynie, w którym mieści się Trinity College of Music

Organizacja uczelni muzycznych na świecie jest bardzo zróżnicowana – część stanowi samodzielne instytucje (np. rosyjskie konserwatoria lub niemieckie wyższe szkoły muzyczne), część funkcjonuje w ramach większych całości (np. londyńska Royal Academy of Music zależna jest od Uniwersytetu Londyńskiego), jeszcze inne nie są uczelniami, ale np. pojedynczymi wydziałami artystycznymi uniwersytetu. Istotnym problemem jest także mnogość funkcjonujących nazw, utrudniająca rozróżnienie poziomu nauczenia zagranicznych placówek: początkowo używano nazwy „konserwatorium” (fr. conservatoire, ang. conservatory), później zaczęto także stosować określenia „wyższa szkoła muzyczna” (niem. Musikhochschule), „akademia muzyczna” (ang. academy of music, niem. Musikakademie), „szkoła muzyczna” (często w USA jako school of music) czy „uniwersytet muzyczny” (najnowsza tendencja). W samym tylko Londynie znajduje się kilka wyższych szkół muzycznych o różnych określnikach w nazwie, np. Royal Academy of Music, Royal College of Music, Trinity College of Music oraz Guildhall School of Music.

Pierwsze europejskie konserwatoria[edytuj]

Ospedale della Pieta w Wenecji

Początkowo konserwatoria nie miały nic wspólnego z kształceniem wyższym. W 1537 roku pierwsze konserwatorium powstało w Neapolu. Był to przytułek dla sierot, które kształcono w śpiewie i grze na instrumentach. W następnych latach podobne instytucje powstawały w Weronie, Mediolanie, Wenecji. Konserwatoria działały we Włoszech do końca XVIII w., kształcąc wielu znakomitych muzyków, którzy przyczyniali się do dominacji włoskich wykonawców i kompozytorów w całej Europie. Najsławniejsze konserwatoria działały w Neapolu (stąd wywodziło się wielu kastratów) i w Wenecji; dyrektorem muzycznym w najsławniejszym konserwatorium dla dziewcząt Ospedale della Pieta w Wenecji był m.in. Antonio Vivaldi. Konserwatoria utrzymywały się z wykonywania muzyki podczas nabożeństw zamawianych przez mieszkańców miasta. Na potrzeby takich nabożeństw napisano bardzo dużą liczbę utworów w różnych gatunkach, wokalnych, wokalno-instrumentalnych, a nawet tylko instrumentalnych.

Pierwsze świeckie konserwatorium – Konserwatorium Paryskie – powstało po rewolucji francuskiej. Kształcić miało muzyków na potrzeby orkiestr uświetniających rewolucyjne ceremoniały, co spowodowało, że wyjątkowo ważne były w nim klasy instrumentów dętych. Z czasem zaczęły powstawać kolejne konserwatoria, których znaczenie stopniowo rosło, by w końcu zostały uznane za szkoły wyższe.

Uczelnie muzyczne współcześnie[edytuj]

Alice Tully Hall, Juilliard School of Music w Nowym Jorku

Praktycznie nie są prowadzone rankingi uczelni muzycznych, ponieważ ich wyniki mogłyby nie odzwierciedlać faktycznego poziomu szkoły ani jej prestiżu. Podstawowymi kryteriami oceny są zazwyczaj rozpoznawalność kadry i absolwentów na arenie międzynarodowej, sukcesy studentów w prestiżowych międzynarodowych konkursach czy posiadane zaplecze techniczne (np. instrumentarium do wykonywania muzyki dawnej lub studio elektroniczne). Duże znaczenie ma także dyscyplina muzyczna, ponieważ poszczególne ośrodki często specjalizują się w określonych dziedzinach (np. kompozycja, muzyka dawna, pianistyka, opera).

Od 1953 działa Europejskie Stowarzyszenie Konserwatoriów, którego członkami jest obecnie ponad 270 instytucji z 55 krajów.

Uczelnie muzyczne w Polsce[edytuj]

Obecnie w Polsce, w przeciwieństwie do wielu innych krajów, uczelnie muzyczne spełniające określone wymagania są także uprawnione do nadawania stopnia doktora oraz doktora habilitowanego sztuki.

Historia[edytuj]

W Polsce pierwszą publiczną szkołę muzyczną, wobec której stosować zaczęto nazwę konserwatorium, otwarto w Warszawie w roku 1810 dzięki staraniom Józefa Elsnera (oficjalną nazwę „konserwatorium” nadano szkole dopiero w roku 1821). Nauczano w niej przede wszystkim śpiewu oraz gry na instrumentach, a także przedmiotów teoretycznych; w związku jednak z represjami po powstaniu listopadowym szkołę zamknięto w 1831 roku. W Krakowie podobne konserwatorium otwarto – dzięki staraniom Władysława Żeleńskiego i Marceliny Czartoryskiej – w roku 1888.

Po wojnie w miejsce dawnych konserwatoriów powołano do życia państwowe wyższe szkoły muzyczne, które z czasem zostały przemianowane na akademie muzyczne. Obecnie z ośmiu uczelni muzycznych siedem to akademie muzyczne, warszawska natomiast przekształciła się w Uniwersytet Muzyczny.

W roku akademickim 2007/2008 polskie uczelnie muzyczne opuściło 986 absolwentów[1].

Kierunki i organizacja[edytuj]

Na polskich uczelniach muzycznych prowadzi się następujące kierunki:[2][3]

  • dyrygentura
  • edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej
  • instrumentalistyka
  • jazz i muzyka estradowa
  • kompozycja i teoria muzyki
  • muzyka kościelna
  • reżyseria dźwięku
  • taniec
  • wokalistyka

Kariera akademicka[edytuj]

Do 2003 roku zamiast stopni przeprowadzane były „przewody kwalifikacyjne I stopnia” (odpowiedniki doktoratu) oraz „przewody kwalifikacyjne II stopnia” (odpowiedniki habilitacji), ostatnim etapem było nadanie przez Prezydenta RP tytułu profesora sztuki. Stanowiska adiunkta, profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego obsadzane były na tych samych zasadach, jakie obowiązują w przypadku doktorów i doktorów habilitowanych; jedyną różnicą był brak formalnego stopnia przed otrzymaniem tytułu profesora. Osoby posiadające stopnie kwalifikacji używają wyrażeń „przew. kwal. I/II st.” lub „kwal. I/II st.” przed nazwiskiem lub, znacznie częściej, określeń stanowisk (adiunkt lub profesor nadzwyczajny) – stąd rozróżnienie spotykane na uczelniach artystycznych: adiunkt I st. i adiunkt II st. W 2003 roku w miejsce przewodów wprowadzono z powrotem stopnie doktora sztuki oraz doktora habilitowanego sztuki.

W roku akademickim 2007/2008 w polskich uczelniach muzycznych pracowało 1529 nauczycieli akademickich[1].

Uczelnie muzyczne w Polsce[edytuj]

Poniższa tabela prezentuje wszystkie uczelnie muzyczne w Polsce według kolejności ich powstania.

Zdjęcie Nazwa Data założenia Miasto
Warszawa akademiamuzyczna 001.jpg Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina 1810 Warszawa
Akademia Muzyczna Kraków.JPG Akademia Muzyczna w Krakowie 1888 Kraków
Academy of Music in Łódź - Karol Poznański's palace.jpg Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów Łódź
Aula Nova RB18.JPG Akademia Muzyczna im. Ignacego Jana Paderewskiego 1920 Poznań
Katowice - Akademia Muzyczna.JPG Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego 1929 Katowice
Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku-6.jpg Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku 1947 Gdańsk
Akademia Muzyczna pl. JP II fot BMaliszewska.JPG Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego 1948 Wrocław
Bdg AMuz 05-2013.jpg Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy 1974 Bydgoszcz
PalacPodGlobusemWSzczecinie.jpg Akademia Sztuki w Szczecinie 2010 Szczecin

Przypisy

Bibliografia[edytuj]