Udorpie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Udorpie
Udorpie w okolicy Jeziora Watra
Udorpie w okolicy Jeziora Watra
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat bytowski
Gmina Bytów
Sołectwo Udorpie
Liczba ludności (2013) 1 107 [1]
Strefa numeracyjna (+48) 59
Kod pocztowy 77-100
Tablice rejestracyjne GBY
SIMC 0741297
Położenie na mapie gminy Bytów
Mapa lokalizacyjna gminy Bytów
Udorpie
Udorpie
Położenie na mapie powiatu bytowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bytowskiego
Udorpie
Udorpie
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Udorpie
Udorpie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Udorpie
Udorpie
Ziemia54°08′35″N 17°29′23″E/54,143056 17,489722

Udorpie (kaszb. Ùdorp[2]; niem. Hygendorf[3]; ukr. Удорп'є) – wieś kaszubska w Polsce na Pojezierzu Bytowskim położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Bytów. Wieś jest siedzibą sołectwa Udorpie w skład którego wchodzą wsie Udorpie, Udorpie II (była osada po PGR) i Półczynek[4]. Miejscowość leży przy trasie nieistniejącej już linii kolejowej (Lębork-Bytów) w pobliżu przebiegającej wschodnimi obrzeżami drogi wojewódzkiej nr 212. W południowej części Udorpia leży jezioro Watra, a na wschód od wsi znajduje się jezioro Mądrzechowskie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś ulokowana została w 1346 roku na prawie chełmińskim przez Krzyżaków. Wzmianki z ksiąg stwierdzają fakt, że już w 1438 roku Udorpie było majątkiem miejskim Bytowa. Kolejne źródła wspominają, że w 1532 roku wieś posiadała 38 włók ziemi (682,29 ha), a zamieszkiwało w niej 15 rodzin chłopskich. We wsi znajdował się folwark miejski (należący do Bytowa), który od 1638 roku był dzierżawiony.

Po I rozbiorze Polski, pod koniec XVIII wieku, folwark powiększono kosztem ziemi i gospodarstw należących do chłopów. Wówczas przeważającą ludnością byli w dużej mierze ewangeliccy Kaszubi, którzy - ze względu na fakt wyznawania takiej samej wiary jak miejscowi Niemcy - ulegli germanizacji w XIX wieku (w przeciwieństwie do katolickich Kaszubów mieszkających w okolicznych wioskach).

Ze względu na bliskie położenie Bytowa, wieś była ściśle związana z tym miastem. Od 1815 Udorpie należało administracyjnie do rejencji koszalińskiej (niem. Regierungsbezirk Köslin) w prowincji Pomorze (niem. Provinz Pommern) w Królestwie Prus, a od 1871 w Cesarstwie Niemieckim. Od 1846 roku należało do nowo utworzonego powiatu Bütow (niem. Kreis Bütow). W 1885 roku we wsi mieszało 494 osób, a sumaryczna powierzchnia gruntów wynosiła 1,044 ha. W 1900 roku dobra te jako domenę nabył skarb państwa, a w 1932 nastąpiła częściowa parcelacja tych gruntów. Po I wojnie światowej wieś nadal należała do Niemiec, a jej ludność była w większości niemiecka. Do sołectwa Hygendorf poza samą wsią należały również - Chausseehau oraz Karlsthal[5]. Tę drugą ze względu na podobne położenie (patrz mapa obok) można identyfikować z Półczynkiem.

Po II wojnie światowej Udorpie zostało poddane przesiedleniom ludności - m.in. w 1947 roku osiedlono Ukraińców, wysiedlonych z terenów południowo-wschodniej Polski, w ramach Akcji "Wisła". W konsekwencji kolejnych zmian podziału terytorialnego miejscowość należała kolejno do województw: szczecińskiego, koszalińskiego i słupskiego. Od 1999 roku wieś leży w województwie pomorskim.[6].

Społeczność lokalna[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bytów utworzyła kilkanaście jednostek pomocniczych: 15 sołectw oraz 5 osiedli. W sołectwie Udorpie organem uchwałodawczym jest zebranie wiejskie, które wyłania sołtysa i 5-osobową radę sołecką[7].

Oświata[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości mieściła się szkoła podstawowa. Była to filia zamiejscowa Szkoły Podstawowej nr 5 im. mjr Henryka Sucharskiego w Bytowie. W roku 2008 została podjęta decyzja o jej likwidacji[8]. W ostatnim roku funkcjonowania szkoły (w trzech oddziałach klasowych) uczyło się 31 dzieci [9]. Obecnie w tym samym budynku działa niepubliczne przedszkole "Bolek i Lolek"[10]. Na przylegającym do budynku terenie znajduje się plac zabaw i boisko sportowe.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Miejscowym klubem piłkarskim jest "Urania" Udorpie rozgrywająca mecze w klasie "A" województwa pomorskiego, w grupie Słupsk II[11][12].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Począwszy od 1992 roku w Udorpiu odbywa się coroczna ukraińska impreza kulturalna - Bytowska Watra.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Projekt Rozwoju Gminy Bytów 2015-2025 (Tabela 3, str. 12)
  2. "Polsko-Kaszubski Słownik Nazw Miejscowych i Fizjograficznych" pod. redakcją Andrzeja Chludzińskiego, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gdańsk 2006ISBN 978-83-87258-86-3
  3. Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (​ISBN 83-60437-22-X​) (​ISBN 978-83-60437-22-3​)
  4. Informacje Podstawowe | Urząd Miejski w Bytowie, www.bip.bytow.com.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
  5. http://gemeinde.hygendorf.kreis-buetow.de/ - dostęp w języku niemieckim
  6. Strona Urzędu Miejskiego w Bytowie - Sołectwo Udorpie http://www.bytow.com.pl/Udorpie,50,17
  7. Statut Sołectwa Udorpie
  8. Uchwała nr XIX/131/2008 Rady Miejskiej w Bytowie z dnia 27 lutego 2008r
  9. Weekend FM, weekendfm.petrus.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
  10. Niepubliczne przedszkole ``Bolek i Lolek``, Udorpie, przedszkolebolekilolek.szkolnictwa.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
  11. Klubu Sportowego \"Urania\" Udorpie - Nieoficjalna, uraniaudorpie.futbolowo.pl [dostęp 2017-11-27].
  12. Klasa A - Sezon 2011/2012 - Pomorski Futbol, www.pomorskifutbol.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).