Pomorze (prowincja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Provinz Pommern
Prowincja Pomorze
1816–1945
Flaga Prowincji Pomorze
Godło Prowincji Pomorze
Flaga Prowincji Pomorze Godło Prowincji Pomorze
Położenie Prowincji Pomorze
Stolica Szczecin
Typ państwa Prowincja pruska
Powierzchnia
 • całkowita

38 401 km²
Liczba ludności (1939)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

2 405 021
62,63 osób/km²
Data powstania 1816
Data likwidacji 1945
Prowincja Pomorze w 1905
Mapa Prowincji Pomorze w 1913 r.
Wielka Rzesza Niemiecka w 1944
Gmach Sejmu Pomorskiego w Szczecinie – widok współczesny

Prowincja Pomorze (niem. Provinz Pommern) – prowincja państwa pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Stolicą prowincji był Szczecin, a przejściowo w okresie 1808–1814 Stargard[1]. W 1939 roku prowincja miała powierzchnię 38 401 km² i liczyła 2 405 021 mieszkańców.

Numery rejestracyjne samochodów w prowincji zaczynały się od "I H".

Zmiany terytorialne[edytuj]

W wyniku traktatu wersalskiego niewielki fragment powiatów: bytowskiego, lęborskiego i słupskiego (w sumie około 6 km²) został przekazany Polsce. W roku 1932 rejencja stralsundzka została przyłączona do rejencji szczecińskiej, a w roku 1938 (po likwidacji prowincji Marchia Graniczna) powstała nowa, trzecia (obok szczecińskiej i koszalińskiej), rejencja pilska (Regierungsbezirk Grenzmark Posen-Westpreußen) z siedzibą władz w Pile. Po II wojnie światowej większa, wschodnia część prowincji przypadła Polsce, część zachodnia (Pomorze Przednie) przypadła Niemcom i obecnie wchodzi w skład kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie.

Podział administracyjny Pomorza (do 1920 roku)[edytuj]

Stolica: Szczecin

Szczegółowe podziały administracyjne rejencji znajdują się w poszczególnych opisach tych rejencji.

Demografia[edytuj]

W 1905 roku Prowincja Pomorze obejmowała powierzchnię 30 120 km² i miała 1 684 326 mieszkańców, z których 1 616 550 stanowili protestanci, 50 206 katolicy, 9960 Żydzi[2].

W 1900 roku przy granicy z prowincją Prusy Zachodnie mieszkały 14 162 osoby z ojczystym językiem kaszubskim, oraz w rejonie jezior Łebsko i Gardno ogółem 310 osób z językiem kaszubskim[2].


Nadprezydenci Pomorza[edytuj]

Lata urzędowania Nadprezydent Lata życia
1815–1816 Karl Heinrich Ludwig Freiherr von Ingersleben 1753 – 1831
1816–1831 Johann August Sack 1764 – 1831
1831–1835 Moritz Haubold Freiherr von Schönberg 1770 – ?
1835–1852 Wilhelm Friedrich Fürchtegott von Bonin 1786 – 1852
1852–1866 Ernst Karl Friedrich Wilhelm Adolf Freiherr Senfft von Pilsach 1795 – 1882
1867–1882 Ferdinand Karl Wilhelm August Freiherr von Münchhausen 1810 – 1882
1883–1891 Ulrich von Behr-Negendank 1826 – 1902
1891–1899 Robert von Puttkamer 1828 – 1900
1900–1911 Helmuth Freiherr von Maltzahn 1840 – 1923
1911–1917 Wilhelm Hans August von Waldow 1856 – 1937
1917–1918 Max Hermann Freiherr von Ziller 1856 – 1929
1918–1919 Georg Michaelis 1857 – 1936
1919–1930 Julius Lippmann 1864 – 1934
1930–1933 Carl von Halfern 1873 – 1937
1933–1945 Franz Schwede (gauleiter) 1888 – 1960

Miasta[edytuj]

Szczecin, 1917

Populacja największych miast prowincji w latach 1890 i 1925 oraz ich współczesna przynależność państwowa:

miasto pop. 1890 pop. 1925 rejencja źródło 2014
1. Szczecin 116 228 254 466 szczecińska [3] Polska
2. Słupsk 23 862 41 602 koszalińska [4] Polska
3. Stralsund 27 814 39 469 stralsundzka [5] Niemcy
4. Stargard 23 785 32 545 szczecińska [6] Polska
5. Kołobrzeg 16 999 30 115 koszalińska [7] Polska
6. Koszalin 17 810 28 812 koszalińska [8] Polska
7. Greifswald 21 624 26 695 stralsundzka [9] Niemcy

Przypisy

  1. Podziały administracyjne Pomorza Zachodniego w latach 1800–1970, red. T. Białecki, Szczecin, 1970, s. 7–8.
  2. a b Meyers Großes Konversationslexikon, 6. Auflage, 16. Band, Leipzig/Wien 1909, s. 134–137.
  3. [1].
  4. [2].
  5. [3].
  6. [4].
  7. [5].
  8. [6].
  9. [7].

Linki zewnętrzne[edytuj]