Przejdź do zawartości

Urocjon wyspowy

To jest dobry artykuł
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł został zgłoszony do weryfikacji statusu „Dobry Artykuł”.
Weź udział w dyskusji na ten temat.
Urocjon wyspowy
Urocyon littoralis[1]
(S.F. Baird, 1857)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Podrząd

psokształtne

Rodzina

psowate

Podrodzina

Caninae

Rodzaj

urocjon

Gatunek

urocjon wyspowy

Podgatunki
  • U. l. littoralis (S.F. Baird, 1858)
  • U. l. catalinae C.H. Merriam, 1903
  • U. l. clementae C.H. Merriam, 1903
  • U. l. dickeyi J. Grinnell & Linsdale, 1930[11]
  • U. l. santacruzae C.H. Merriam, 1903[7]
  • U. l. santarosae J. Grinnell & Linsdale, 1930[11]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[12]

Zasięg występowania
Mapa występowania
Występowanie podgatunków
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Urocjon wyspowy[13], lis wyspowy (Urocyon littoralis) – niewielki gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych, żyjący na sześciu z ośmiu wysp archipelagu Channel Islands, leżącego u wybrzeży Kalifornii. Najmniejszy z gatunków psowatych żyjących w USA. Istnieje sześć podgatunków tego zwierzęcia, każdy zamieszkuje jedną wyspę.

Urocjon wyspowy należy wraz z urocjonem wirginijskim (Urocyon cinereoargenteus), jego bezpośrednim przodkiem, do rodzaju Urocyon. Jego małe rozmiary są typowym wynikiem zamieszkiwania na wyspach, rodzajem specjacji allopatrycznej. Ponieważ urocjon wyspowy jest odizolowany barierą geograficzną, nie jest uodporniony na pasożyty i choroby przynoszone ze stałego lądu, zwłaszcza na te, których nosicielem jest pies domowy. Na dodatek polowania orła przedniego i ludzka działalność znacznie zmniejszyły liczebność urocjona wyspowego na niektórych wyspach w latach 90. XX wieku. Cztery podgatunki zostały zakwalifikowane w 2004 jako zagrożone i są teraz prawnie chronione, podjęto także środki mające na celu odbudowanie populacji urocjona i odnowienie środowiska naturalnego na wyspach.

Budowa

[edytuj | edytuj kod]
Urocyon littoralis santacruzae, najmniejszy podgatunek urocjona wyspowego

Urocjon wyspowy jest o wiele mniejszy od urocjona wirginijskiego i jest prawdopodobnie najmniejszym psowatym w Ameryce Północnej, średnio nieco mniejszy od lisa płowego (Vulpes velox) i lisa długouchego (Vulpes macrotis). Zwykle długość ciała wynosi 48–50 cm, wysokość w kłębie 12–15 cm, ogon długości 11–29 cm, o wiele krótszy od mierzącego 27–44 cm ogona urocjona wirginijskiego. Jest to spowodowane faktem, że urocjon wyspowy zasadniczo posiada o dwa kręgi ogonowe mniej niż urocjon wirginijski[14]. Masa ciała urocjona wyspowego wynosi u samic 1070–2722 g, u samców 1200–2700 g. Samce są zawsze większe od samic. Największy podgatunek występuje na Santa Catalina Island, a najmniejszy na Santa Cruz Island[15].

Szczegółowe wymiary ciała w zależności od podgatunku (wymiary w mm)[15]:

Podgatunek Całkowita długość ciała Długość kręgów ogonowych Długość tylnej stopy Długość ucha od czubka głowy
U. l. catalinae ♀ 700–787
♂ 700–812		 ♀ 242–294
♂ 235–316		 ♀ 104–115
♂ 103–118		 ♀ 60–70
♂ 61–71
U. l. clementae ♀ 625–760
♂ 665–775		 ♀ 200–285
♂ 230–295		 ♀ 92–114
♂ 105–115		 ♀ 59–67
♂ 61–72
U. l. dickeyi ♀ 665–807
♂ 608–825		 ♀ 192–309
♂ 140–322		 ♀ 92–120
♂ 103–124		 ♀ 59–72
♂ 60–73
U. l. littoralis ♀ 628–692
♂ 645–725		 ♀ 148–206
♂ 157–210		 ♀ 95–117
♂ 102–120		 ♀ 60–72
♂ 57–72
U. l. santacruzae ♀ 585–787
♂ 610–749		 ♀ 154–246
♂ 195–280		 ♀ 87–113
♂ 92–115		 ♀ 58–67
♂ 54–72
U. l. santarosae ♀ 630–757
♂ 658–775		 ♀ 185–277
♂ 214–300		 ♀ 100–115
♂ 105–120		 ♀ 67–74
♂ 65–75

Podstawowe wymiary czaszki w zależności od podgatunku (wymiary w mm)[15]:

Podgatunek Długość kondylo-bazalna czaszki Szerokość jarzmowa Szerokość międzyoczodołowa Szerokość zaoczodołowa Szerokość czaszki Długość szeregu zębów szczękowych
U. l. catalinae ♀ 93–103,9
♂ 94,7–106,4		 ♀ 52,8–61,4
♂ 53,7–62,		 ♀ 27,4–33,0
♂ 27,5–33,3		 ♀ 25–28,4
♂ 24,4–28,5		 ♀ 39,8–42,2
♂ 39,2–42,3		 ♀ 41,3–45,5
♂ 41–46,3
U. l. clementae ♀ 89,1–98,7
♀ 92,9–102,9		 ♀ 52,7–57,7
♂ 53,7–59,7		 ♀ 27,4–29,8
♂ 27,8–31,8		 ♀ 25,4–27
♂ 24,9–28,1		 ♀ 37,7–39,7
♂ 37,6–41,7		 ♀ 38,5–44,1
♂ 41,3–45,3
U. l. dickeyi ♀ 91,9–101,2
♀ 92,3–104,3		 ♀ 51,1–57,4
♂ 53,6–59,8		 ♀ 27–31
♂ 27,9–33		 ♀ 25,5–27,7
♂ 25,2–28,2		 ♀ 38–40,8
♂ 37,9–41,4		 ♀ 39,4–43,8
♂ 40,3–45
U. l. littoralis ♀ 95–102,2
♂ 93,4–104,9		 ♀ 55,2–58
♂ 55,1–60,5		 ♀ 30,9–34,2
♂ 31,1–34,3		 ♀ 25,7–28,6
♂ 25,3–28,8		 ♀ 39,4–41,6
♂ 40,6–43		 ♀ 40,9–44,2
♂ 41,6–45
U. l. santacruzae ♀ 89,8–98,9
♂ 93,2–101,9		 ♀ 51,6–57
♂ 54,5–59,8		 ♀ 27,9–33,2
♂ 28,2–34,2		 ♀ 25,8–29,1
♂ 25,3–29,2		 ♀ 37,6–41,2
♂ 38–42,2		 ♀ 39,8–43,7
♂ 40,3–44,6
U. l. santarosae ♀ 88,6–100,8
♂ 92,2–102,9		 ♀ 51,1–57,5
♂ 54–59,7		 ♀ 27,5–34,1
♂ 28,4–35		 ♀ 25–28,5
♂ 25–29,3		 ♀ 39–42
♂ 39,7–42,6		 ♀ 39,8-43,8
♂ 40,8–45,8

Szara głowa ma na bokach pyska czarne plamy. Czerń występuje także w obrysie warg. Za ciemnymi plamami znajdują się plamy białe, biegnące do policzków i brzusznej powierzchni szyi, większości białej. Ponadto plamy takie występują także po bokach nosa. Uzębienie szczęki obejmuje 3 siekacze, pojedynczy kieł, 4 zęby przedtrzonowe i 2 trzonowe. Połówka żuchwy zawiera 3 siekacz, jeden kieł, 4 przedtrzonowce i 3 trzonowce. W efekcie daje to 42 zęby[16].

Urocjon wyspowy ma szare futro na głowie, rude po bokach, białe na brzuchu, gardle i dolnej części pyska, czarne pasy na górnej połowie ogona[15]. Ogólnie futro jest ciemniejsze i bardziej matowe niż u urocjona wirginijskiego. Urocjon wyspowy linieje raz w roku, między sierpniem a listopadem, przed pierwszym linieniem szczenięta są puchate i mają ciemniejszą sierść niż osobniki dorosłe. Brązowa faza, z szarym i czarnym futrem zastępowana przez piaskowobrązową i ciemnobrązową, może wystąpić w populacji wyspy San Clemente oraz San Nicolas Island. Nie jest jasne, czy jest to prawdziwa szata, zmiana która występuje wraz z wiekiem, czy możliwa zmiana, która występuje w wyniku interakcji z kolcami opuncji, które pozostają w futrze[17].

Taksonomia i ewolucja

[edytuj | edytuj kod]
Czaszka urocjona wyspowego (po prawej) i urocjona wirginijskiego (po lewej)

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1857 amerykański zoolog Spencer Fullerton Baird, umieszczając nowo opisany gatunek w rodzaju Vulpes i nadając mu epitet gatunkowy littoralis[2]. Miejsce typowe to San Miguel Island, w Kalifornii, w Stanach Zjednoczonych[18]. Okaz typowy (lektotyp) to czaszka i skóra dorosłego osobnika o nieznanej płci (sygnatura USNM:MAMM:1351) ze zbiorów National Museum of American History; okaz zebrał amerykański inżynier, oficer i przyrodnik William P. Trowbridge w styczniu 1856[19][20]. Urocjon wyspowy jest zaliczany do rodzaju Urocyon wraz ze swym przodkiem – urocjonem wirginijskim (Urocyon cinereoargenteus).

Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają 6 podgatunków[21]. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka[22]:

Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typowe Holotyp
U. l. catalinae Urocyon catalinæ C.H. Merriam, 1903 Catalina Island, Kalifornia, Stany Zjednoczone[19][23] Czaszka i skóra dorosłego samca (sygnatura USNM:MAMM:33223) ze zbiorów National Museum of American History; okaz typowy zebrał 14 kwietnia 1892 roku amerykański przyrodnik Clark Perkins Streator[19][23]
U. l. clementae Urocyon clementæ C.H. Merriam, 1903 San Clemente Island, Channel Islands, Kalifornia, Stany Zjednoczone[19][24] Czaszka i skóra dorosłego samca (sygnatura USNM:MAMM:92034) ze zbiorów National Museum of American History; okaz typowy zebrał 5 czerwca 1897 roku amerykański dentysta i kolekcjoner Horace Amidon Gaylord[19][24]
U. l. dickeyi Urocyon littoralis dickeyi J. Grinnell & Linsdale, 1930 San Nicolas Island, Hrabstwo Ventura, Kalifornia, Stany Zjednoczone[11][25] Czaszka i skóra dorosłego samca (sygnatura UCLA Mammals 15496) ze zbiorów Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles; okaz typowy zebrał 6 maja 1929 roku amerykański naukowiec Harold Horton Sheldon[11]
U. l. santacruzae Urocyon littoralis santacruzæ C.H. Merriam, 1903 Santa Cruz Island, Kalifornia, Stany Zjednoczone[19][26] Czaszka i skóra dorosłej samicy (sygnatura USNM:MAMM:34852) ze zbiorów National Museum of American History; okaz typowy zebrał 11 lipca 1892 roku amerykański przyrodnik Clark Perkins Streator[19][26]
U. l. santarosae Urocyon littoralis santarosae J. Grinnell & Linsdale, 1930 Santa Rosa Island, Kalifornia, Stany Zjednoczone[11][25] Czaszka i skóra dorosłego samca (sygnatura UCLA Mammals 13407) ze zbiorów Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles; okaz typowy zebrał 8 listopada 1927 roku amerykański naukowiec Harold Horton Sheldon[11]

Urocjony z każdej wyspy mogą się ze sobą krzyżować, ale istnieją między nimi genetyczne i fenotypowe różnice, np. podgatunki mają różną liczbę kręgów w ogonie.

Małe rozmiary urocjona są spowodowane niewielką ilością zasobów pożywienia i miejsca na wyspach. Gatunek prawdopodobnie „przydryfował” na północne wyspy między 10400 a 16000 lat temu[27]. Początkowo urocjony zadomowiły się na trzech północnych wyspach, do których był dobry dostęp podczas ostatniej epoki lodowej, prawdopodobnie Indianie przewieźli gatunek na wyspy południowe, być może jako zwierzęta domowe lub psy gończe[28].

W oparciu o ograniczoną liczbę skamieniałości oraz dystans genetyczny od swojego przodka – urocjona wirginijskiego – przypuszcza się, że urocjony z północnej wyspy są prawdopodobnie najstarszym podgatunkiem, podczas gdy urocjony z San Clemente Island żyją na wyspie od około 3400 – 4300 lat, a urocjony z San Nicolas Island stały się niezależnym podgatunkiem ok. 2200 lat temu. Potencjalnie najmłodszy ewolucyjnie podgatunek zamieszkuje Santa Catalina Island – od 800 – 3800 lat[27][29]. Urocjony nie występują na Anacapa Island, ponieważ jest tam za mało źródeł słodkiej wody, a także na Santa Barbara Island, która jest za mała, aby zapewnić urocjonom bazę pożywienia.

Etymologia

[edytuj | edytuj kod]
  • Urocyon: gr. ουρα oura ‘ogon’; κυων kuōn, κυνος kunos ‘pies’[30].
  • littoralis: łac. litoralis ‘przybrzeżny, nadbrzeżny’, od litus, litoris ‘brzeg, plaża’[31].
  • catalinae: Santa Catalina Island, Kalifornia, Stany Zjednoczone[32].
  • clementae: San Clemente Island, Kalifornia, Stany Zjednoczone[33].
  • dickeyi: Donald Ryder Dickey (1887–1932), amerykański zoolog, kolekcjoner, pionier fotografii przyrodniczej i twórca filmów przyrodniczych[34][35].
  • santacruzae: Santa Cruz Island, Kalifornia, Stany Zjednoczone[7].
  • santarosae: Santa Rosa Island, Kalifornia, Stany Zjednoczone[11].

Rozmieszczenie geograficzne

[edytuj | edytuj kod]

Urocjon wyspowy występuje endemicznie w południowej Kaliforni w południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych[21]. Zamieszkuje sześć największych wysp archipelagu Channel Islands[21]:

Rozmnażanie

[edytuj | edytuj kod]
Szczenię urocjona wyspowego ukryte w zaroślach

Urocjony wyspowe są zwykle monogamistami, najczęściej widywane razem od początku stycznia przez cały sezon godowy – od późnego lutego do początku marca. Ciąża trwa 33 – 50 dni. Urocjon wyspowy zwykle przychodzi na świat w norze, typowy miot to 1 – 5 szczeniąt, zazwyczaj 2 lub 3. Młode rodzą się na wiosnę i wychodzą z jamy wczesnym latem. Matka karmi je mlekiem przez 7 – 9 tygodni. Dojrzałość płciową osiągają w wieku 10 miesięcy, samice zwykle rodzą pierwsze młode w pierwszym roku życia. Urocjony wyspowe żyją na wolności 4 – 6 lat, w niewoli mogą dożyć 8 lat[15].

Tryb życia

[edytuj | edytuj kod]
Nocne zdjęcie urocjona wyspowego z trzema myszami w pysku

Ulubione środowisko urocjona wyspowego to piętrowy las z dużą ilością krzewów owocowych. Urocjony żyją we wszystkich biomach występujących na wyspach: w lasach strefy umiarkowanej, na otwartych terenach trawiastych i na formacjach chaparral, jednak żadnej z wysp nie zamieszkuje więcej niż 1000 osobników. Urocjony wyspowe jedzą owoce, owady, ptaki, jaja, kraby, jaszczurki i małe ssaki. Zwierzęta preferują życie samotnicze, aniżeli w grupach. Są raczej zwierzętami nocnymi, najbardziej aktywne o świcie i zmierzchu. Aktywność zależy także od pory roku; jest bardziej aktywny w ciągu dnia latem, niż zimą[15].

Urocjony wyspowe nie są niepokojone przez ludzi, choć początkowo mogą przejawiać agresję. Łatwo się jednak oswajają z obecnością człowieka i są zwykle łagodne[15]. Urocjony porozumiewają się ze sobą za pomocą sygnałów dźwiękowych, zapachowych i mowy ciała. Dominujący osobnik używa dźwięków oraz gestów takich jak patrzenie prosto w oczy, czy położenie uszu, aby podporządkować sobie inne osobniki. Oznaki dominacji i uległości są widoczne m.in. w wyrazie pyska, czy postawie ciała. Główne odgłosy, jakie wydaje to szczekanie i warczenie[36].

Zagrożenia dla gatunku

[edytuj | edytuj kod]

W latach 90. XX wieku zaobserwowany został znaczny spadek populacji urocjona wyspowego. Na San Miguel Island rozpoczął się on w 1994, liczba dorosłych osobników spadła z 450 do 15 w 1999. Podobne spadki wystąpiły na Santa Cruz Island, gdzie populacja zmniejszyła się z 2000 dorosłych w 1994 (historycznie na wyspie żyło ok. 3000 osobników[37]) do mniej niż 135 w 2000 i mniej niż 100 w 2001[37], i na Santa Rosa Island – z 1500 (1994) do 14 (2000)[38][39]. Prawdopodobną przyczyną spadku liczebności są polowania orła przedniego, odkryte podczas zakładania urocjonom radionadajników[40].

Orzeł przedni jest cztery razy większy od urocjona wyspowego i może z łatwością go upolować

Polowania orła przedniego są główną przyczyną wysokiej śmiertelności wśród urocjona wyspowego. Ptaki te przed latami 90. XX wieku sporadycznie zalatywały na wyspy archipelagu Channel Islands. Pierwsze gniazdo orła na wyspach znaleziono w 1999 na Santa Cruz Island. Biolodzy podejrzewają, że orły mogły przybyć na wyspy zainteresowane wzrostem liczby zdziczałych zwierząt domowych (np. świń), jak również zdziesiątkowaniem lokalnego gatunku – bielika amerykańskiego – przez środki DDT stosowane w latach 50. Bieliki mogły powstrzymywać orła przedniego przed zamieszkaniem wysp, podczas gdy same żywiły się rybami[40].

Zdziczałe świnie na Santa Rosa zostały wytępione przez National Park Service na początku lat 90. XX w., usuwając jednocześnie jedno ze źródeł pożywienia orła przedniego. Orzeł zaczął wtedy polować na populację urocjona na wyspie. Świnie i owce na wyspie Santa Cruz oraz mulaki i łosie na wyspie Santa Rosa wprowadzono prawie 70 lat przed rozpoczęciem zmniejszania się populacji urocjona, więc orzeł najprawdopodobniej nie szukał tych zwierząt jak alternatywnej ofiary[41].

Stało się tak prawdopodobnie w wyniku procesu znanego jako „pozorna konkurencja”. W procesie tym, drapieżnik, jak orzeł przedni, żywi się co najmniej dwoma ofiarami, na przykład, urocjonem wyspowym i świniami. Jedna ofiara jest przystosowany do wysokiej presji ze strony drapieżnika i obsługuje populację drapieżników (np. świnie), natomiast druga ofiara (np. urocjon wyspowy) jest słabo przystosowana do drapieżnictwa i jej populacja spada w wyniku presji drapieżników. Zaproponowano więc, że jedynym sposobem na uchronienie trzech podgatunków urocjona wyspowego przed wyginięciem jest całkowite usunięcie orła przedniego z Channel Islands (Kalifornia)[42]. Jednakże świnie w Santa Cruz Island zostały zabite przez Nature Conservancy, uznano bowiem, że doprowadziły one orły do urocjonów[43].

Zawleczone na wyspy choroby lub pasożyty mogą zniszczyć populację urocjona wyspowego. Ponieważ urocjon wyspowy jest odizolowany, nie wykształcił odporności na pasożyty i choroby zawleczone na wyspy kontynentu i są szczególnie podatne na te, które może przenosić pies domowy. Nosówka zdziesiątkowała w 1998 roku urocjony na Catalina Island, zabijając około 90% tamtejszej populacji[36].

Siedlisko urocjona wyspowego na Channel Islands

Po kilku latach starannego odłowu urocjonów wyspowych oraz szczepienia przeciwko nosówce i wściekliźnie, ich populacja osiągnęła 1542 osobniki, przekraczając 1300 osobników, czyli liczbę odnotowaną przed spustoszeniem wywołanym przez chorobę, która zdaniem naukowców została wprowadzona przez psy domowe lub szopy z kontynentu, które dostały się tu „na gapę” na łodziach lub barkach[44].

Skurczenie się zasobów pożywienia i ogólna degradacja środowiska przez gatunki zawleczone, np.: koty, świnie, owce, kozy i bizony (te ostatnie przywiezione na Catalina Island w latach 20. XX wieku przez hollywoodzką ekipę filmową kręcącą western[45]) także wpływają negatywnie na populację urocjona.

Na San Clemente urocjon wyspowy stanowi zagrożenie dla rzadkiej populacji miejscowego podgatunku dzierzby siwej – Lanius ludovicianus mearnsi. Negatywny wpływ na populację urocjona na tej wyspie miało zastawianie sideł oraz usuwanie lub usypianie ich przez Marynarkę Wojenną Stanów Zjednoczonych, w celu ochrony ptaków. Od roku 2000 marynarka stosowała inne metody, np. chwytała i więziła urocjony podczas sezonu lęgowego dzierzb, instalowała płoty pod napięciem ogradzające tereny, na których żyją ptaki, czy instalowała na szyjach urocjonów nadajniki radiowe pod napięciem[46]. Wraz ze stopniowym wzrostem populacji dzierzb na San Clemente Island marynarka przestała kontrolować urocjony.

Populacje urocjona wyspowego na Santa Cruz, San Miguel i Santa Rosa znacząco się zwiększyły: z 70 do 1300 osobników na Santa Cruz oraz z 15 do kilkuset osobników na pozostałych dwóch wyspach[47].

Ochrona prawna

[edytuj | edytuj kod]

W marcu 2004 cztery podgatunki urocjona wyspowego zostały zakwalifikowane jako prawnie chroniony gatunek zagrożony: urocjony z Santa Cruz Island, Santa Rosa Island, San Miguel Island i Santa Catalina Island[48]. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) nadal (stan na 2013) określa je jako gatunek mało zagrożony[12].

National Park Service uruchomił program rozrodczy urocjonów na czterech wyspach archipelagu. Na zdjęciu jedno z takich centrów, na Santa Rosa

National Park Service wdrożył program rozmnażania urocjonów w niewoli na San Miguel Island, Santa Rosa Island i Santa Cruz Island, dzięki któremu wzrosła liczba przedstawicieli gatunku. W 2004 na San Miguel Island było 38 urocjonów, wszystkie w niewoli, na Santa Rosa Island 46 w niewoli i 7 na wolności (ataki orłów przednich nie pozwalają na wypuszczenie urocjonów na wolność), Santa Cruz Island – 25 osobników w niewoli i stabilna populacja około 100 urocjonów na wolności[39]. Program wdrożono także na Catalina Island – w 2002 uczestniczyło w nim 17 schwytanych urocjonów przy 161 na wolności[49]. Służba ochrony na Catalina Island, Catalina Island Conservancy, ustaliła, że w 2012 na wyspie żyło 1500, i że populacja ta jest stabilna[50].

Kluczem do odbudowania populacji urocjona wyspowego jest usunięcie orła przedniego z Channel Islands, odnowa ekosystemu i zapobieganie chorobom. W tym celu orły są przenoszone z wysp północnych na stały ląd. Pracuje się także nad powiększeniem populacji bielika amerykańskiego, aby chronił wyspy przed orłem przednim. Jednak program jest bardzo kosztowny i istnieje ryzyko jego anulowania. Przeprowadzane jest także usuwanie zdziczałych świń z Catalina Island i Santa Cruz Island – przez co elimuje się jednocześnie konkurencję dla urocjona wyspowego, ale też źródło pożywienia orła przedniego. Aby wyeliminować ryzyko chorób, zwierzęta domowe nie są wpuszczane do Parku Narodowego Channel Islands. Na Catalina Island przeprowadzany jest program szczepień, by chronić urocjony przed nosówką[51].

Ponieważ Channel Islands są prawie w całości kontrolowane przez organizacje ekologiczne Catalina Island Conservancy i The Nature Conservancy lub rząd federalny, urocjony mają szansę na odpowiednią ochronę, włączając w to regularny nadzór przez odpowiednie urzędy bez trwałego niebezpieczeństwa wtargnięcia ludzi do ich środowiska.

Według raportu Santa Cruz Island Fox Recovery Program, na wyspie Santa Cruz pomiędzy 2009 a 2011, szacunkowa liczba urocjonów (nie licząc szczeniąt) wzrosła z 798 do 950 osobników[37].

Choć przyjęto, że urocjon wyspowy żył na tych wyspach na długo przed osiedleniem się tutaj pierwszych tubylców, archeolodzy dyskutują nad tą teorią. Rene Vellanoweth uważa, że urocjony zostały sprowadzone na wyspę wraz z pierwszymi osadnikami i że nie było tam urocjonów w momencie ich pojawienia się na wyspach. Vellanoweth uważa również, że urocjony były przenoszone z wyspy na wyspę z ludźmi, co spowodowało krzyżowanie się podgatunków. Twierdzi on, że kluczem do odrodzenia się populacji urocjonów jest zrobienie tego, co niegdyś rdzenni mieszkańcy: zmieszać ich populacje i przenieść je z wyspy na wyspę, tworząc większą różnorodność genetyczną i pomagając im w odtworzeniu liczebności[52].

14 września 2012 US Fish and Wildlife Service opublikowała projekt planu naprawczego dla urocjonów z wysp San Miguel, Santa Rosa, Santa Cruz i Santa Catalina[53].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Kombinacja nazw.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Urocyon littoralis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 S.F. Baird: Mammals. W: United States. War Department: Reports of explorations and surveys, to ascertain the most practicable and economical route for a railroad from the Mississippi River to the Pacific Ocean. Made under the direction of the secretary of war, in 1853-1857. T. 8. Cz. 1: General report upon the zoology of the several Pacific Railroad routes. Washington: A.O.P. Nicholson, Printer, 1857, s. 143. (ang.).
  3. ↑ A. Murray: The Geographical Distribution of Mammals. London: Day and Son, 1866, s. 327. (ang.).
  4. ↑ J.E. Gray: Catalogue of carnivorous, pachydermatous, and edentate Mammalia in the British museum. London: The Trustees, 1869, s. 209. (ang.).
  5. ↑ F.W. True. A provisional list of the mammals of North and Central America, and the West Indian islands. „Proceedings of the United States National Museum”. 7, s. 610, 1884. (ang.).
  6. ↑ Merriam 1903 ↓, s. 74.
  7. 1 2 3 Merriam 1903 ↓, s. 75.
  8. 1 2 D.G. Elliot. A Check List of Mammals of the North American Continent the West Indies and the Neighboring Seas. „Publication. Field Columbian Museum. Zoological series”. 6, s. 388, 1905. (ang.).
  9. ↑ J. Grinnell. A distributional list of the mammals of California. „Published in Proceedings of the California Academy of Sciences”. Fourth sereis. 3, s. 288, 1913. (ang.).
  10. 1 2 J. Grinnell. Review of the Recent mammal fauna of California. „University of California Publications in Zoology”. 40 (2), s. 112, 1933. (ang.).
  11. 1 2 3 4 5 6 7 J. Grinnell & J.M. Linsdale. Two new foxes from the southern Californian islands. „Proceedings of The Biological Society of Washington”. 43, s. 154, 1930. (ang.).
  12. 1 2 T. Coonan, K. Ralls, B. Hudgens, B. Cypher, C. Boser, Urocyon littoralis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2013, wersja 2026-1 [dostęp 2026-10-12] (ang.).
  13. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 150. ISBN 978-83-88147-15-9.
  14. ↑ Rebecca L Grambo: The World of the Fox. Vancouver: Greystone Books, 1995, s. 102. ISBN 0-87156-377-0. (ang.).
  15. 1 2 3 4 5 6 7 Moore, C.M. and Collins, P.W.. Urocyon littoralis. „Mammalian Species”. 489, s. 1–7, 1995. (ang.).
  16. ↑ 21. Island Fox, s. 433, w: C. Sillero-Zubiri, Family Canidae (Dogs), [w:] D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.), Handbook of the Mammals of the World, t. 1. Carnivores, Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 352–447, ISBN 978-84-96553-49-1 (ang.).
  17. ↑ Sillero-Zubiri, Claudio; Hoffman, Michael; and MacDonald David W. Canids: Foxes, Wolves, Jackals, and Dogs: Status Survey and Conservation Action Plan. Gland, Switzerland and Cambridge, UK: IUCN; 2004. s. 98.
  18. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: Urocyon littoralis. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.5) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-10-01]. (ang.).
  19. 1 2 3 4 5 6 7 R.D. Fisher & C.A. Ludwig. Catalog of type specimens of recent mammals: Orders Carnivora, Perissodactyla, Artiodactyla, and Cetacea in the National Museum of Natural History, Smithsonian Institution. „Smithsonian Contributions to Zoology”. 646, s. 16–17, 2016. (ang.).
  20. ↑ USNM 1351. [w:] Collections [on-line]. National Museum of Natural History. [dostęp 2026-01-29]. (ang.).
  21. 1 2 3 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 424. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  22. ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Urocyon littoralis w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 24 października 2009]
  23. 1 2 USNM 33223. [w:] Collections [on-line]. National Museum of Natural History. [dostęp 2026-01-29]. (ang.).
  24. 1 2 USNM 92034. [w:] Collections [on-line]. National Museum of Natural History. [dostęp 2026-01-29]. (ang.).
  25. 1 2 G.S. Miller & R. Kellogg. List of North American Recent mammals. „Bulletin - United States National Museum”. 205, s. 691, 1955. (ang.).
  26. 1 2 USNM 34852. [w:] Collections [on-line]. National Museum of Natural History. [dostęp 2026-01-29]. (ang.).
  27. 1 2 Wayne, R.K. et al.. A morphological and genetic-study of the Island fox, Urocyon littoralis. „Evolution”. 45 (8), s. 1849–1868, 1991. DOI: 10.2307/2409836. (ang.).
  28. ↑ Collins, P.W.. Interaction between the island foxes (Urocyon littoralis) and Indians on islands off the coast of southern California. I Morphologic and archaeological evidence of human assisted dispersal. „Journal of Ethnobiology”. 11, s. 51–82, 1991. [dostęp 2015-04-16]. (ang.).
  29. ↑ Gilbert, D.A. et al.. Genetic fingerprinting reflects population differentiation in the California Channel Island fox. „Nature”. 344 (6268), s. 764–767, 1991. DOI: 10.1038/344764a0. PMID: 1970419. (ang.).
  30. ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 701, 1904. (ang.).
  31. ↑ The Key to Scientific Names ↓, littoralis [dostęp 2026-10-01].
  32. ↑ The Key to Scientific Names ↓, catalinae [dostęp 2026-10-01].
  33. ↑ The Key to Scientific Names ↓, clementae [dostęp 2026-10-01].
  34. ↑ B. Beolens, M. Watkins & M. Grayson: The Eponym Dictionary of Mammals. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2009, s. 111. ISBN 978-0-8018-9304-9. (ang.).
  35. ↑ The Key to Scientific Names ↓, dickeyi [dostęp 2026-10-01].
  36. 1 2 Island Fox. [w:] Channel Islands National Park [on-line]. National Park Services. [dostęp 2013-01-18].
  37. 1 2 3 Christina Boser: Santa Cruz Island Fox Recovery Program. June 2009-December 2011. Sacramento, Kalifornia: State of California Natural Resources Agency: Department of Fish and Game Wildlife Branch, 2011, s. 18. (ang.).
  38. ↑ G.W. Roemer, D.K. Garcelon, T.J. Coonan, C. Schwemm, The Fourth California Islands Symposium: update on the status of resources, Santa Barbara, California: Santa Barbara Museum of Natural History, 1994, s. 387–400 (ang.).
  39. 1 2 Coonan, T.J. et al. (2004) Island fox recovery program 2003 Annual Report. National Park Service, Channel Islands National Park
  40. 1 2 Roemer, G.W., C.J. Donlan & F. Courchamp. Golden eagles, feral pigs and insular carnivores: How exotic species turn native predators into prey. „Proceedings of the National Academy of Sciences, USA”. 99 (2), s. 791–796, 2002. DOI: 10.1073/pnas.012422499. PMID: 11752396. (ang.).
  41. ↑ Collins, P.W., B.C. Latta. 2006. Nesting Season Diet of Golden Eagles on Santa Cruz and Santa Rosa Islands, Santa Barbara County, California. Santa Barbara Museum of Natural History Technical Reports— No. 3.
  42. ↑ Franc Courchamp, Gary Roemer Rosie Woodroffe, Removing protected populations to save endangered species, „Science”, 5650, 302, 2003, DOI: 10.1126/science.1089492, PMID: 14645839 (ang.).
  43. ↑ Karen Dawn: Thanking the Monkey: Rethinking the Way We Treat Animals. Wyd. 1st. HarperCollins, 2008, s. 300. (ang.).
  44. ↑ Louis Sahagun: Catalina Island fox makes astounding comeback. 2012-01-19. [dostęp 2012-01-21]. (ang.).
  45. ↑ Alicia Chang, Study: Catalina bison aren't purebred, [w:] USA Today [online], Associated Press, 21 września 2007 [zarchiwizowane 2018-11-06] (ang.).
  46. ↑ United States Navy: San Clemente Loggerhead numbers on the increase. [w:] San Clemente Island Range Complex Environmental Impact Study [on-line]. 2000. [dostęp 2012-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-02-06)]. (ang.).
  47. ↑ Gillian Flaccus: Rare island fox on the rebound from near-extinction. 20 maja 2013. [dostęp 2013-07-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (7 stycznia 2014)]. (ang.).
  48. ↑ Endangered and Threatened Wildlife and Plants; Proposed Designation of Critical Habitat for the San Miguel Island Fox, Santa Rosa Island Fox, Santa Cruz Island Fox, and Santa Catalina Island Fox [online], U.S. Environmental Protection Agency, 2004.
  49. ↑ S. G. Kohlmann et al. 2003. Island fox recovery efforts on Santa Catalina Island, California, October 2001–October 2002, Annual Report. Ecological Restoration Department, Santa Catalina Island Conservancy, Avalon, California.
  50. ↑ Catalina fox population stabilizes, still endangered. [w:] abc7.com [on-line]. KABC-TV/DT, 25 marca 2013. [dostęp 2013-04-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (27 marca 2013)]. (ang.).
  51. ↑ Recovery of the Catalina Island Fox [online], Catalina Island Conservancy [zarchiwizowane z adresu 2016-01-26].
  52. ↑ Levy, Sharon. Island Fox Paradox. „BioScience”. 60 (5), s. 332–336, 2010. DOI: 10.1525/bio.2010.60.5.3. (ang.).
  53. ↑ Draft Recovery Plan for Four Subspecies of Island Fox (Urocyon littorialis), U.S. Fish and Wildlife Service [zarchiwizowane 2017-03-03] (ang.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Urocjon_wyspowy&oldid=80961752”