Fryderyk IX

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fryderyk IX
Król Danii
Frederick IX of Denmark.jpg
Król Danii
Okres panowania od 20 kwietnia 1947
do 14 stycznia 1972
Poprzednik Chrystian X
Następca Małgorzata II
Dane biograficzne
Dynastia Glücksburgowie
Urodziny 11 marca 1899
w Lyngby-Tårbæk
Śmierć 14 stycznia 1972
w Amalienborgu
Ojciec Chrystian X Glücksburg
Matka Aleksandra Mecklenburg-Schwerin
Żona Ingrid Bernadotte
Dzieci Małgorzata, Benedykta,
Anna Maria
Odznaczenia
Order Słonia (Dania) Wielki Komandor Orderu Danebroga (Dania) Odznaka Honorowa Orderu Danebroga (Dania) Link=Medal Wspomnieniowy 100-lecia od Narodzin Króla Chrystiana IX Link=Medal Wspomnieniowy 100-lecia od Narodzin Króla Fryderyka VIII Odznaka Honorowa za Dobrą Służbę Morską Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Order Białego Lwa I Klasy (Czechosłowacja) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży (Finlandia) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Świętych Jerzego i Konstantyna (Grecja) Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Krzyż Wielki Orderu Sokoła Islandzkiego (Islandia) Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Najwyższy Order Chryzantemy (Japonia) WendischeKrone.Order.gif Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru Order Czarnego Orła (Prusy) Krzyż Wielki Orderu Czerwonego Orła (Prusy) Order Świętego Andrzeja Apostoła Pierwszego Powołania (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny I klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława I klasy (Imperium Rosyjskie) Order of the Royal House of Chakri (Thailand) ribbon.png Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) UK Royal Victorian Order ribbon.svg King George VI Coronation Medal Order Królewski Serafinów (Szwecja) Konung Gustaf V:s jubileumsminnestecken 1948 Order Świętego Jana Jerozolimskiego (Wielka Brytania) Order Podwiązki (Wielka Brytania) Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Gwiazda Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem (1951-2001) Order Złotej Ostrogi Order Pahlawiego (Iran) Medal 2500-lecia Imperium Perskiego Krzyż Wielki Orderu Jerzego I (Grecja) Order Salomona (Etiopia) Wielka Wstęga Orderu Chula Chom Klao (Tajlandia) Królewski Łańcuch Wiktorii (Wielka Brytania) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Włoch
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Fryderyk IX (ur. 11 marca 1899 w pałacu Sorgenfri w gminie Lyngby-Tårbæk, zm. 14 stycznia 1972 w Amalienborgu) – król Danii w latach 1947-1972 z dynastii Glücksburgów, bocznej linii Oldenburgów. Syn króla Danii i Islandii Chrystiana X. Ojciec królowej Danii Małgorzaty II.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Został ochrzczony 9 kwietnia 1899 w pałacu Sorgenfri. Miał 21 rodziców chrzestnych, a wśród nich byli: król Danii Chrystian IX (pradziadek), car Rosji Mikołaj II Romanow, król Grecji Jerzy I, król Szwecji Oskar II, następca tronu Danii Fryderyk (jego dziadek), książę Walii Edward (przyszły król), i książę Meklemburgii-Schwerin Fryderyk Franciszek IV (jego wuj).

Fryderyk IX z żoną

Jego pradziadek zmarł w 1906 i królem został jego dziadek, a następcą tronu – jego ojciec. Fryderyk VIII rządził jedynie 6 lat, a wtedy królem został ojciec Fryderyka IX, a sam Fryderyk został następcą tronu. W przeciwieństwie do swoich poprzedników na tronie Fryderyk IX nie wybrał kariery w armii, lecz w marynarce wojennej. Przed wstąpieniem na tron, w 1945 został mianowany kontradmirałem. Jak przystało na wilka morskiego, był mocno wytatuowany. Kochał również muzykę, grał na fortepianie i był uzdolnionym dyrygentem.

W 1922 zaręczył się z księżniczką grecką i duńską Olgą Glücksburg, która była jego kuzynką, córką księcia Mikołaja. Zamiast Olgi poślubił jednak księżniczkę szwedzką Ingrid Bernadotte, córkę przyszłego króla Szwecji Gustawa VI Adolfa. Ślub odbył się 24 maja 1935 w Storkyrkan w Sztokholmie. Para miała trzy córki:

Ponieważ Fryderyk IX nie miał męskiego potomka, parlament duński przez dłuższy czas rozważał możliwość zmiany konstytucji i uczynienie następcą tronu brata króla, księcia Kanuta. Z powodów formalnych decyzja taka nie zapadła i po śmierci Fryderyka IX w 1972 na tron wstąpiła jego córka Małgorzata II.

Krótko po przemówieniu noworocznym na rok 1972. Król Fryderyk IX rozchorował się. Objawy choroby były grypopodobne Po kilku dniach doszło do zatrzymania akcji serca i 3 stycznia 1972 król został przewieziony do szpitala. Po kilku dniach poprawy stanu zdrowia, doszło do kolejnego pogorszenia (11 stycznia). 14 stycznia o godzinie 7:50 król zmarł w obecności swojej najbliższej rodziny i przyjaciół, był nieprzytomny od poprzedniego dnia.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Lista pełna do 1950[1]

Duńskie

Zagraniczne

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

Fryderyk Wilhelm Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
(1785-1831)
∞1810
Luiza Karolina Hessen-Kassel
(1789-1867)

Wilhelm Heski
(1787-1867)
∞1810
Luiza Charlotta Oldenburg
(1789-1864)

Król Szwecji i Norwegii
Oskar I Bernadotte
(1799-1859)
∞1823
Józefina de Beauharnais
(1807-1876)

Wilhelm Fryderyk Oranje-Nassau
(1797-1881)
∞1825
Ludwika Hohenzollern
(1808-1870)

Wielki książę
Paweł Fryderyk Mecklenburg-Schwerin
(1800-1842)
∞1822
Aleksandra Pruska
(1803-1892)

Henryk LXIII Reuß
(1786-1841)
∞1819
Eleonora Stolberg-Wernigerode
(1801-1827)

Car Rosji
Mikołaj I Romanow
(1796-1855)
∞1817
Charlotta Pruska
(1798-1860)

Wielki książę
Leopold Badeński
(1790-1852)
∞1819
Zofia Wilhelmina von Holstein-Gottorp
(1801-1865)

Pradziadkowie

Król Danii
Chrystian IX Glücksburg
(1818-1906)
∞1842
Luiza Hessen-Kassel
(1817-1898)

Król Szwecji i Norwegii
Karol XV Bernadotte
(1826-1872)
∞1851
Ludwika Orańska
(1828-1871)

Wielki książę
Fryderyk Franciszek II Mecklenburg-Schwerin
(1823-1883)
∞1849
Augusta Reuß zu Schleiz-Köstritz
(1822-1862)

Wielki książę
Michał Mikołajewicz Romanow (1832-1909)
∞1875
Cecylia Badeńska
(1839-1891)

Dziadkowie

Król Danii
Fryderyk VIII Glücksburg
(1843-1912)
∞1869
Luiza Bernadotte (1851-1926)

Wielki książę
Fryderyk Franciszek III Mecklenburg-Schwerin
(1851-1897)
∞1879
Anastazja Michajłowna Romanowa (1860-1922)

Rodzice

Król Danii i Islandii
Chrystian X (1870-1947)
∞1898
Aleksandra Mecklenburg-Schwerin (1879-1952)

Fryderyk IX Glücksburg (1899-1972), król Danii

Przypisy

  1. Louis Bobé: De Kongelige Danske Ridderordener og Medailler. T. I. Kopenhaga: Arthur Jensens Forlag, 1950, s. 104-105.
  2. 2,0 2,1 Lars Stevnsborg: Kongeriget Danmarks ordener , medaljer og hæderstegn, Frederiksberg: Syddansk Universitetsforlag 2005, s. 46
  3. The Gazette
  4. King Frederik IX of Denmark
  5. Anfragebeantwortung 2012, s. 134
  6. S.M. Federico IX Re di Danimarca - Decorato di Gran Cordone
  7. Hyginus Eugene Cardinale: Orders of Knighthood Awards and The Holy See – A historical, juridical and practical Compendium. Londyn: Van Duren, 1983, s. 42.
  8. 8,0 8,1 Celebraciones de Persépolis 1971 - IV