Włostów (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Zobacz też: Włostów.
Włostów
Nieczynna cukrownia (stan z 2009)
Nieczynna cukrownia (stan z 2009)
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat opatowski
Gmina Lipnik
Liczba ludności (2006) 1800
Strefa numeracyjna (+48) 15
Kod pocztowy 27-540[1]
Tablice rejestracyjne TOP
SIMC 0797620
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Włostów
Włostów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Włostów
Włostów
Ziemia 50°44′47″N 21°26′27″E/50,746389 21,440833

Włostówwieś sołecka[2] w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Lipnik[3][4] przy drodze krajowej nr 9.

Przez wieś przechodzi szlak rowerowy zielony zielony oraz szlak rowerowy niebieski niebieski szlak rowerowy do Opatowa.

Do niedawna we Włostowie funkcjonowała cukrownia założona w 1913 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy nazwa Włostów pojawiła się w akcie z 1362, w którym to wymieniono dziedzica wsi, Bernarda[5]. Osada jest jednak znacznie starsza. Według tradycji miejscowy kościół ufundowany został przez Piotra Dunina i ochrzczono w nim Wincentego Kadłubka[5]. Na obszarze wsi mieściło się prawdopodobnie targowisko, czego pamiątką jest nazwa jednego z pól – Targowiska[5]. Stąd też tak wczesna fundacja miejscowego kościoła[5]. Znaczenie osadzie odebrał dopiero rozwój sąsiedniego Opatowa[5].

W połowie XV w. we Włostowie znajdował się już kościół murowany pw. św. Jana Chrzciciela. Dziedzicami wsi byli: Pełka, Jan Zbank i Iwon herbu Janina. Włostów miał 12 łanów kmiecych, oddających dziesięcinę archidiakonowi sandomierskiemu. Z niektórych pól dziesięcinę pobierał też miejscowy pleban. Do kościoła należały 4 łany, łąka, staw i trzy karczmy z rolą, oddające dziesięcinę archidiakonowi[5].

W 1578 Albert Wielicki płacił od 16 osadników, 8 łanów, 11 zagrodników z rolą, 2 zagrodników, 12 ubogich komorników i od jednego rzemieślnika. Pleban płacił od 1 osadnika, 1 łanu i 2 ubogich komorników. Hubliński płacił od 2 osadników, 1 łanu, 4 zagrodników z rolą, 5 ubogich komorników, 1 komornika oraz 1 rzemieślnika. Jan Pełka płacił od połowy łanu[5].

W XVII w. miejscowość związana z działalnością Braci Polskich. O związkach Włostowa z arianizmem świadczy zachowany do dziś zbór[6].

W 1827 Włostów miał 38 domów i 332 mieszkańców. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego z lat 80. XIX w. we Włostowie był murowany kościół parafialny, gorzelnia, młyn wodny, 48 domów i 613 mieszkańców. Dziedzicem dóbr Włostów w 1881 był Michał Karski[5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wpisany wraz z ogrodzeniem do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.522/1-2 z 2.10.1956, z 20.05.1966 i z 30.07.1982)[7].
  • Cmentarz parafialny z przełomu XVIII/XIX w. (nr rej.: A.523 z 14.06.1988)[7]:
    • kaplica rodziny Karskich z II połowy XIX w.,
    • kolumna z figurą Matki Boskiej,
    • ogrodzenie z bramą
  • Pałac rodziny Karskich z XIX wieku w ruinie z pozostałościami kaplicy i części narożnych budowli; rzeźby lwów przy bramie wjazdowej.
Zespół pałacowy (pałac, oficyna, brama parkowa, brama główna z lwami, park, lamus), wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.524/1-6 z 44 z 1.09.1947, z 26.10.1956, z 19.12.1957, z 1.03.1967 i z 8.02.1978)[7].
  • Zbór ariański z XVII w. usytuowany nieopodal pałacu. W późniejszym okresie przekształcony w przydworski lamus[6].

Zabytki Włostowa

Ruiny pałacu Karskich
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Kaplica cmentarna Karskich


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 11.04.2015].
  2. Jednostki organizacyjne gminy Lipnik. Urząd Gminy Lipnik. [dostęp 14.04.2015].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 14.04.2015].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 14.04.2015]. 
  5. a b c d e f g h Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIII. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski. Warszawa: 1880-1885, s. 719-720.
  6. a b Józef Szymański, Szlakiem Braci Polskich.Przewodnik turystyczny po Kielecczyźnie., Kielce 1962, s.161
  7. a b c Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 31 grudnia 2015. [dostęp 2015-11-26]. s. 37.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]