Wei Jingsheng

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Wei.
Wei Jingsheng
Wei Jingsheng
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 魏京生
Pismo tradycyjne 魏京生
Hanyu pinyin Wèi Jīngshēng
Wade-Giles Wei Ching-sheng

Wei Jingsheng (ur. 20 maja 1950) – chiński dysydent, z zawodu elektryk.

W wieku 16 lat został członkiem Czerwonej Gwardii, w 1967 roku podczas walk frakcyjnych na kilka miesięcy znalazł się w więzieniu[1]. Po wyjściu na wolność pracował jako elektryk w pekińskim zoo[1].

5 grudnia 1978 roku na fali odwilży po rewolucji kulturalnej wywiesił słynne dazibao o „piątej modernizacji" (第五个现代化), czyli demokracji[2]. Następnie publikował w miesięczniku Tansuo. Za coraz ostrzejszą krytykę Deng Xiaopinga i atakowanie Mao Zedonga (obu nazwał tyranami) został aresztowany 29 marca 1979 roku i 16 października skazany na 15 lat więzienia[2].

Zwolniony w 1993 roku, pół roku przed końcem kary[2]. Aresztowany ponownie 21 listopada 1995 roku i 13 grudnia skazany na 14 lat więzienia[2].

W 1996 roku otrzymał Nagrodę Sacharowa[3]. Rok później zwolniony z więzienia „ze względów medycznych” i wydalony z kraju[2]. Obecnie mieszka w USA.

W swoich listach do Deng Xiaopinga często obrażał go, krytykował także prowadzoną przezeń politykę. W 1979 roku odrzucił propozycję spotkania z nim, twierdząc że Deng „nie ma żadnego prawa z nim rozmawiać”[1]. W liście z 1989 roku określał Denga jako człowieka „o ograniczonym umyśle” i „małych talentach”[4], zaś w 1992 roku zakwestionował historyczne związki Tybetu z Chinami, wysuwając jednocześnie postulat przyłączenia go do Indii[5]. Niepochlebnie wyraził się także o Pokojowej Nagrodzie Nobla dla innego chińskiego dysydenta, Liu Xiaobo, stwierdzając że był bardziej niż inni skory do współpracy z władzami, a w Chinach były dziesiątki lepszych kandydatów do nagrody Nobla[6].

Przypisy

  1. a b c Krzysztof Darewicz: Wei Jingsheng. Rzeczpospolita, 11 października 1996. [dostęp 16 stycznia 2010].
  2. a b c d e Jakub Polit: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004. ISBN 83-88542-68-0.
  3. Wei Jingsheng, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  4. WORD FOR WORD/Wei Jingsheng;Letters to Deng, From the Pit of Repression. nytimes.com. [dostęp 14 listopada 2009].
  5. Wei Jingsheng's letter to Deng Xiaoping in 1992. wikiwix.com. [dostęp 14 listopada 2009].
  6. Konrad Godlewski: Od Tiananmen do Nobla. polityka.pl, 23 października 2010. [dostęp 6 maja 2012].