Nagroda Sacharowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli
Ilustracja
Wręczenie nagrody Malali Yousafzai w 2013 roku
Nagroda za walka na rzecz prawa człowieka i wolności
Przyznawana przez Parlament Europejski
Lokalizacja  Unia Europejska
Strasburg, Francja
Pierwsze rozdanie 1988
Strona internetowa

Nagroda Sacharowa, pełna nazwa: Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli – wyróżnienie przyznawane dla jednej lub kilku osobistości, lub też grupy osób szczególnie zasłużonych w walce na rzecz praw człowieka i wolności. Nagroda ustanowiona w grudniu 1988 przez Parlament Europejski i nazwana na cześć radzieckiego naukowca oraz działacza politycznego Andrieja Sacharowa.

Nagroda Sacharowa przyznawana jest zwykle w październiku. Nominacji może udzielić grupa polityczna lub przynajmniej 40 posłów Parlamentu Europejskiego. Komisja do Spraw Zagranicznych i Komisja Rozwoju poprzez głosowanie wybierają trzech finalistów z listy nominowanych, następnie Konferencja Przewodniczących PE wybiera laureata.

Laureaci[edytuj | edytuj kod]

Rok Wyróżniony Kraj Uwagi
1988 Nelson Mandela-2008 (edit).jpg Nelson Mandela[1]  Południowa Afryka
Anatolij Marczenko[2]  ZSRR nagroda przyznana pośmiertnie
1989 Dubcek.jpg Alexander Dubček[3]  Słowacja
1990 Aung San Suu Kyi 2016.jpg Aung San Suu Kyi[4]  Mjanma wykluczona z grona laureatów we wrześniu 2020 r.[5]
1991 Adem Demaçi[6]  Kosowo
1992 Madres de Plaza de Mayo (1).jpg Matki z Plaza de Mayo[7]  Argentyna
1993 dziennik Oslobođenje[8]  Bośnia i Hercegowina
1994 Taslima Nasrin (1874907985).jpg Taslima Nasrin[9]  Bangladesz
1995 Zana (cropped).jpg Leyla Zana[10]  Turcja
1996 Wei Jingsheng par Claude Truong-Ngoc novembre 2013.jpg Wei Jingsheng[11]  Chińska Republika Ludowa
1997 Salima Ghezali par Claude Truong-Ngoc novembre 2013.jpg Salima Ghezali[12]  Algieria
1998 Ibrahim Rugova.jpg Ibrahim Rugova[13]  Kosowo
1999 Xanana 2011.jpg Xanana Gusmão[14]  Timor Wschodni
2000 ¡Basta Ya![15]  Hiszpania
2001 Nurit Peled-Elhanan.jpg Nurit Peled[16]  Izrael
Izzat Ghazzawi[17]  Palestyna
Zacarias Kamvenho par Claude Truong-Ngoc novembre 2013.jpg Zacarias Kamwenho[18]  Angola
2002 Oswaldo Payá[19]  Kuba
2003 Flag of the United Nations.svg Organizacja Narodów Zjednoczonych[20]
Kofi Annan 2012 (cropped).jpg Kofi Annan[20]  Ghana
2004 Belarusian Association of Journalists.jpg Białoruskie Stowarzyszenie Dziennikarzy[21]  Białoruś
2005 Damas de Blanco demonstration in Havana, Cuba.jpg Kobiety w Bieli[22]  Kuba
Reporters Without Borders.png Reporterzy bez Granic[23]
Hauwa Ibrahim human rights lawyer.jpg Hauwa Ibrahim[24]  Nigeria
2006 Alaksandar Milinkevich.jpg Alaksandr Milinkiewicz[25]  Białoruś
2007 Salih Mahmoud Mohamed Osman par Claude Truong-Ngoc novembre 2013.jpg Salih Mahmoud Osman[26]  Sudan
2008 Hu Jia China Humanright activist.jpeg Hu Jia[27]  Chińska Republika Ludowa
2009 Stowarzyszenie Memoriał[28]  Rosja
2010 Guillermo Fariñas 2014.jpg Guillermo Fariñas[29]  Kuba
2011 Mohamed Bouazizi[30]  Tunezja nagroda przyznana pośmiertnie
Asmaa Mahfouz.jpg Asma Mahfuz[31]  Egipt
Ahmed al-Senussi.jpg Ahmad as-Sanusi[32]  Libia
Razan Zaitouneh.jpg Razan Zajtuna[33]  Syria
Ali Ferzat.jpg Ali Farzat[34]  Syria
2012 Jafar Panahi, Cines del Sur 2007-1 (cropped).jpg Dżafar Panahi[35]  Iran
Sakharov Prize 2012 representatives visit the Group (8266873004).jpg Nasrin Sotude[36]  Iran
2013 Malala Yousafzai par Claude Truong-Ngoc novembre 2013 02.jpg Malala Yousafzai[37]  Pakistan
2014 Denis Mukwege par Claude Truong-Ngoc novembre 2014.jpg Denis Mukwege[38]  Demokratyczna Republika Konga
2015 Raif Badawi cropped.jpg Raif Badawi[39]  Arabia Saudyjska
2016 Nadia Murad 2017 (cropped).jpg Nadia Murad[40]  Irak
Lamija Adschi Baschar.jpeg Lamiya Aji Bashar[40]  Irak
2017 opozycja demokratyczna w Wenezueli[41]  Wenezuela
2018 Oleg Sentsov, Ukrainian political prisoner in Russia, 2015.JPG Ołeh Sencow[42]  Ukraina
2019 Professor Ilham Tohti.jpg Ilham Tohti[43]  Chińska Republika Ludowa
2020 Лягатып Каардынацыйнае рады па забесьпячэньні трансфэру ўлады.svg Demokratyczna opozycja na Białorusi[44]  Białoruś Jako reprezentanta opozycji wskazano Radę Koordynacyjną ds. Przekazania Władzy na Białorusi[45].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. First Sakharov Prize Laureate Nelson Mandela 1918 - 2013, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  2. Anatoli Marchenko, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  3. Alexander Dubcek, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  4. Aung San Suu Kyi, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  5. Aung San Suu Kyi wykluczona spośród laureatów nagrody Sacharowa, RMF24, 10 września 2020 [dostęp 2020-09-10] (pol.).
  6. Adem Demaçi, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  7. Las Madres de Plaza de Mayo, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  8. Oslobodjenje, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  9. Taslima Nasrin, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  10. Leyla Zana, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  11. Wei Jingsheng, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  12. Salima Ghezali, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  13. Ibrahim Rugova, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  14. José Alexandre „Xanana” Gusmão, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  15. ¡BASTA YA!, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  16. Nurit Peled-Elhanan, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  17. Izzat Ghazzawi, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  18. Dom Zacarias Kamwenho, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  19. Oswaldo José Payá Sardiñas, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  20. a b UN Secretary General Kofi Annan and all the staff of the United Nations, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  21. The Belarusian Association of Journalists, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  22. Ladies in White, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  23. Reporters without Borders, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  24. Hauwa Ibrahim, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  25. Aliaksandr Milinkevich, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  26. Salih Mahmoud Mohamed Osman, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  27. Hu Jia, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  28. Memorial, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  29. Guillermo Fariñas, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  30. Mohamed Bouazizi, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  31. Asmaa Mahfouz, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  32. Ahmed El Zuber El Senussi, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  33. Razan Zaitouneh, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  34. Ali Ferzat, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  35. Jafar Panahi, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  36. Nasrin Sotoudeh, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  37. Malala Yousafzai receives 2013 Sakharov Prize for Freedom of Thought, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  38. Denis Mukwege, Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  39. Parlament Europejski uhonorował blogera, który „ośmieszył islam” (pol.). tvn24.pl, 29-10-2015. [dostęp 2017-11-01].
  40. a b Aleksandra Gresz (AIP): Nagroda Sacharowa 2016 dla Nadii Murady Basee Tahy i Lamii Aji Baszar - byłych niewolnic ISIS. polskatimes.pl, 27 października 2016. [dostęp 2016-10-27].
  41. Wenezuelska opozycja z Nagrodą Sacharowa (www.tvn24.pl), TVN24, 26 października 2017 [dostęp 2017-10-26] (pol.).
  42. Nagroda imienia Sacharowa. W tym roku odznaczono ukraińskiego reżysera Ołeha Sencowa, Gazeta.pl, 25 października 2018 [dostęp 2018-10-25] (pol.).
  43. Ilham Tohti laureatem Nagrody Sacharowa, wyborcza.pl, 24 października 2019 [dostęp 2019-11-15] (pol.).
  44. Białoruska opozycja z Nagrodą im. Sacharowa. Wyróżnienie za „obronę wolności myśli”, Wprost, 22 października 2020 [dostęp 2020-10-29] (pol.).
  45. Demokratyczna opozycja na Białorusi - 2020, Białoruś, Parlament Europejski [dostęp 2020-10-29] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]