Ibrahim Rugova

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ibrahim Rugova
Ibrahim Rugova.jpg
Data i miejsce urodzenia 2 grudnia 1944
Cerrcë (Kosowo)
Data i miejsce śmierci 21 stycznia 2006
Prisztina
Prezydent Kosowa
Okres od 24 maja 1992
do 21 stycznia 2006
Przynależność polityczna Partia Pracujących
Następca Fatmir Sejdiu
Ibrahim Rugova Signature.svg
Odznaczenia
Order Flagi Narodowej (Albania)

Ibrahim Rugova (ur. 2 grudnia 1944 w Cerrcë w Kosowie, zm. 21 stycznia 2006 w Prisztinie) – najbardziej znany przywódca kosowskich Albańczyków, prezydent Kosowa w latach 1992–2006.

Życiorys[edytuj]

Ukończył filologię albańską na uniwersytecie w Prisztinie i językoznawstwo na Sorbonie.

Był członkiem partii komunistycznej. Usunięto go z jej szeregów za żądanie wniesienia poprawek do jugosłowiańskiej konstytucji. Przez ponad 10 lat kierował pokojowym ruchem oporu kosowskich Albańczyków przeciwko rządom byłego prezydenta Jugosławii Slobodana Miloševicia.

W 1989 r., gdy Milošević odebrał prowincji autonomię, którą cieszyła się ona prawie 20 lat, założył Demokratyczną Ligę Kosowa. Początkowo dążyła ona do przyznania Kosowu statusu odrębnej republiki w ramach Federacji Jugosłowiańskiej, później zaczęła się domagać niepodległości dla prowincji.

W 1992 i 1998 roku wygrywał wybory na urząd prezydenta Republiki Kosowa, pod hasłem niepodległości i odłączenia się od Jugosławii. Belgrad nie uznał wyników tych wyborów, uznając je za nielegalne. Milošević tropił partyzantów z UÇK, którzy od 1996 roku, wbrew stanowisku Rugovy, atakowali Serbów.

Grób Rugovy na cmentarzu w Prisztinie

W lutym 1999 r. Rugova był jednym z członków kosowskiej delegacji podczas rozmów pokojowych kosowsko-serbskich, prowadzonych w Rambouillet pod Paryżem. Serbowie przystąpili do nich pod groźbą nalotów NATO. 18 marca podpisał w imieniu kosowskich Albańczyków układ zapewniający Kosowu autonomię, a kontrolę nad procesem pokojowym oddający korpusowi 28 tys. żołnierzy NATO (KFOR). Serbska delegacja odrzuciła te warunki[1][2].

Odrzucenie przez Miloševicia tego porozumienia stało się bezpośrednią przyczyną rozpoczętych 24 marca 1999 r. i trwających 79 dni nalotów lotniczych NATO na Jugosławię. Naloty nie uzyskały akceptacji Rady Bezpieczeństwa i obudziły protesty Rosji. Z Kosowa uciekło lub zostało wygnanych dziesiątki tysięcy uchodźców, które przybywały do Albanii i Macedonii.

W październiku 2000 r. partia Rugovy zdecydowanie pokonała w wyborach lokalnych w Kosowie Demokratyczną Partię Kosowa byłego przywódcy UÇK – Hashima Thaciego. W marcu 2002 r. parlament prowincji oficjalnie powierzył mu stanowisko prezydenta.

Rugova był dla większości Albańczyków największym autorytetem politycznym, a dla wszystkich, nawet swoich przeciwników – autorytetem moralnym. Stany Zjednoczone i Europa Zachodnia otwarcie go popierały w sporach z radykalnymi rywalami. W świecie popularność przyniosła mu pacyfistyczna postawa, a zwłaszcza potępianie stosowania przemocy, nawet przez własnych rodaków. Zmarł na raka płuc.

Dzień po śmierci Rugovy władze Kosowa wprowadziły 15 dni żałoby narodowej, począwszy od 23 stycznia 2006[3].

Wyróżnienia[edytuj]

  • Honorowy doktorat Université de Paris VIII (1996)
  • Nagroda Sacharowa Parlamentu Europejskiego (1998)
  • Nagroda Homo Homini – Člověk v tísni (Czechy, 1998)
  • Honorowy doktorat Uniwersytetu w Tiranie (2004)
  • Order Flagi Narodowej (Albania, 2006) – pośmiertnie
  • Medal „Bohater Kosowa” (Kosowo, 2007) – pośmiertnie

Przypisy

  1. T. Judah: Kosovo. War and Revenge. New Haven-London: Yale University Press, 2002, s. 200. ISBN 0-300-09725-5.
  2. M. Waldenberg: Rozbicie Jugosławii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, 2005, s. 285. ISBN 83-7383-154-1.
  3. Linda Karadaku-Ndou: Kosovë: 15 ditë zie për Presidentin Ibrahim Rugova (alb.). trepca.net, 2006-01-22. [dostęp 2014-10-24].