Wieniec (powiat włocławski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°38′58″N 18°55′51″E
- błąd 38 m
WD 52°39'0"N, 18°56'0"E
- błąd 38 m
Odległość 190 m
Wieniec
wieś
Ilustracja
Kościół
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat włocławski
Gmina Brześć Kujawski
Liczba ludności (III 2011) 1196[1]
Strefa numeracyjna 54
Kod pocztowy 87-814
Tablice rejestracyjne CWL
SIMC 0859484
Położenie na mapie gminy Brześć Kujawski
Mapa konturowa gminy Brześć Kujawski, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Wieniec”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Wieniec”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Wieniec”
Położenie na mapie powiatu włocławskiego
Mapa konturowa powiatu włocławskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Wieniec”
Ziemia52°38′58″N 18°55′51″E/52,649444 18,930833

Wieniecwieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Brześć Kujawski.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Wieś duchowna, własność biskupstwa włocławskiego (klucz włocławski), położona była w II połowie XVI wieku w powiecie brzeskokujawskim województwa brzeskokujawskiego[2]. Do 1921 roku miejscowość była siedzibą gminy Pikutkowo, a do 1954 roku gminy Wieniec. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 1196 mieszkańców[1]. Jest największą miejscowością gminy Brześć Kujawski.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona jest bardzo blisko Włocławka. Odległość między Wieńcem a zachodnimi granicami administracyjnymi Włocławka wynosi około 7 km, aby dojechać z Wieńca do włocławskiego Śródmieścia trzeba pokonać około 10 km.

Pałac Kronenbergów
Pałacyk Miączyńskich

Historia[edytuj | edytuj kod]

Średniowiecze[edytuj | edytuj kod]

Przez wieki Wieniec znajdował się w posiadaniu biskupów włocławskich. W 1252 r. wzmianka o Wieńcu pojawia się w przywileju Kazimierza I kujawskiego. Co najmniej od II połowy XIII w. we wsi znajdował się młyn na rzece Zgłowiączce. W 1380 istniała już wieniecka parafia.

Do połowy XX wieku[edytuj | edytuj kod]

W 1796, po konfiskacie dóbr kościelnych przez pruskiego zaborcę Wieniec został przekazany generałowi von Hohenlohe-Ingelfingen. W późniejszym okresie właścicielem majątku był Józef Dąmbski, następnie Miączyńscy. Za Miączyńskich na terenie parku wybudowano neogotycki pałac, obecnie nazywany „starym pałacem”[3], pałacykiem. W 1868 majątek nabył warszawski bankier Leopold Stanisław Kronenberg. Folwarki wienieckie w 1871: Wieniec, Lipiny, Dziadowo, Kąty[4]. W 1873 Leopold Kronenberg utworzył szosę Wieniec - Brzezie, w 1877 zbudował most na Zgłowiączce[3]. Po śmierci Leopolda Kronenberga w 1878 majątkiem zarządzali jego synowie – najpierw Stanisław Leopold Kronenberg (do 1887), następnie Leopold Julian Kronenberg (do 1937)[potrzebny przypis]. Około 1880 rozebrano drewniany kościół i wybudowano murowany, neogotycki, wg projektu Artura Goebla. Na założonym w 1821 cmentarzu wzniesiono w 1898 neoromańską murowaną kaplicę. Kronenbergowie wybudowali również eklektyczny pałac (po roku 1890), zaprojektował go Artur Goebel. W 1904 Walerian Kronenberg poszerzył i przeprojektował park[3]. Syn Leopolda Juliana Kronenberga – Leopold Jan Kronenberg był ostatnim właścicielem majątku. W czasie wojny zginęła jego żona i dzieci, hitlerowcy rozebrali kościół. Komunistyczny dekret o reformie rolnej z 1944 r. pozbawił Leopolda Jana Kronenberga dorobku pokoleń, a komunistyczny aparat represji zmusił go do wyjazdu z kraju[potrzebny przypis].

W czasie kampanii wrześniowej stacjonowała tu 43 Eskadra Towarzysząca.[5]

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

W latach 1957–1964 zbudowano kościół. XIX-wieczny ołtarz pochodzi z katedry włocławskiej, podobnie jak część XIX-wiecznych rzeźb[3]. W latach 2008–2010, w trakcie archeologicznych badań ratowniczych poprzedzających budowę autostrady A1 odkryto w Wieńcu artefakty datowane na epokę brązu, wytworzone kilkaset lat przed naszą erą, oraz artefakty datowane na epokę żelaza, wytworzone między 350 a 150 rokiem p.n.e.[6]

Pałac w Wieńcu[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Pałac w Wieńcu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Zenon Guldon, Rozmieszczenie własności ziemskiej na Kujawach w II połowie XVI w., Toruń 1964, s. 55.
  3. a b c d Wanda Puget, Marian Paździor, Tadeusz Chrzanowski, Marian Kornecki, Włocławek i okolice, [w:] „Katalog zabytków sztuki w Polsce”, t. XI, z. 18, Warszawa 1988, s. 178-181.
  4. Wieniec, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 372.
  5. Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w wojnie obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1991, s. 388. ISBN 83-206-0795-7.
  6. Michał Wiśniewski, Leszek Kotlewski: Archeologia autostrady – Badania archeologiczne w pasie budowy Autostrady A1 w granicach województwa kujawsko-pomorskiego – Katalog zabytków (pol.). strona internetowa Centrum Archeologicznego Fundacji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2013. s. 43[45], 44[46], 77[79], 178[180]. [dostęp 2015-02-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-26)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]