Wojciech Borzobohaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wojciech Borzobohaty
Jelita, Wojan
podpułkownik artylerii podpułkownik artylerii
Data i miejsce urodzenia 19 lipca 1908
Wilno
Data i miejsce śmierci 10 stycznia 1991
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 19261945
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki 36 Dywizja Piechoty (rezerwowa)
Stanowiska oficer operacyjny
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
powstanie antykomunistyczne
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Krzyż Armii Krajowej
Grób Wojciecha Borzobohatego na Cmentarzu Powązkowskim

Wojciech Stanisław Borzobohaty ps. „Jelita”, „Stanisław”, „Wojan” (ur. 19 lipca 1908 w Wilnie, zm. 10 stycznia 1991 w Warszawie) – podporucznik artylerii Wojska Polskiego, podpułkownik Polskich Sił Zbrojnych, pierwszy prezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy AK.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wojciech Stanisław Borzobohaty urodził się 19 lipca 1908 w Wilnie, w rodzinie Konstantego Franciszka herbu Jelita (1863-1927) i Marii Dominiki Szrejber (1873-1942). Miał dziewięcioro rodzeństwa m.in. brata Adama Borzobohatego i siostrę Kazimierę Radziszewską.

W latach 1927-1930 był słuchaczem Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu. 15 sierpnia 1930 roku Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1930 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów artylerii, a Minister Spraw Wojskowych Józef Piłsudski przydzielił do 3 pułku artylerii ciężkiej w Wilnie. W latach 1937–1939 był słuchaczem Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu studiów został przydzielony do dowództwa 12 Dywizji Piechoty w Tarnopolu. W sierpniu 1939 roku otrzymał przydział mobilizacyjny do dowództwa 36 Dywizji Piechoty (Rezerwowej) na stanowisko oficera operacyjnego. 7 września 1939 roku został ranny. 12 września został przydzielony do Oddziału III Sztabu Armii „Lublin”. Na tym stanowisku pełnił służbę do kapitulacji armii w dniu 20 września, po zakończonej „pierwszej” bitwie pod Tomaszowem Lubelskim.

27 września 1939 roku przybył do Warszawy, gdzie zastała go kapitulacja stolicy. Od pierwszych dni okupacji w Służbie Zwycięstwu Polski, następnie w ZWZ–AK. Pełni kolejno funkcje szefa Wydziału III Dowództwa SZP–ZWZ Okręgu Warszawa-Miasto, szefa Wydziału III Sztabu Komendy Obszaru Warszawskiego ZWZ-AK, a od jesieni 1943 roku, w stopniu majora, szefa sztabu-zastępcy komendanta Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK. We wrześniu 1944 roku awansował na podpułkownika.

Od kwietnia 1945 roku był szefem sztabu delegata Sił Zbrojnych na Kraj, płk. dypl. Jana Rzepeckiego. Ponownie ranny i aresztowany w czerwcu 1945 roku.

12 grudnia 1945 roku Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie skazał go na karę śmierci. Prezydent RP, Bolesław Bierut, w akcie łaski zamienił mu karę śmierci na karę 10 lat pozbawienia wolności[1]. Wolność odzyskał w 1953 roku, lecz dopiero 14 maja 1965 roku został zrehabilitowany przez Sąd Najwyższy.

Pracował społecznie w Kole Historycznym i w Podkomisji Weryfikacyjnej Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację do Spraw Odznaczeń Żołnierzy byłego Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK. Autor książki „Jodła” Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939–1945 (1984). Współtwórca Stowarzyszenia Żołnierzy AK. Wybrany w maju 1990 na prezesa Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej powołanego na Zjeździe zjednoczeniowym działających od marca 1989 krakowskiego Związku Żołnierzy AK i warszawskiego Stowarzyszenia Żołnierzy AK.

Żonaty z Danutą Zofią Pulwarską, sierżantem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, odznaczoną Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari[2], z którą miał syna Wojciecha.

Pochowany 17 stycznia 1991 roku w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 34-5-10)[3]. W uroczystościach pogrzebowych wziął udział ówczesny wiceminister Obrony Narodowej, a późniejszy Prezydent RP, Bronisław Komorowski.

Prezydent RP Lech Wałęsa mianował go pośmiertnie generałem brygady i uhonorował Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[4].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maria Turlejska, Te pokolenia żałobami czarne...Skazani na śmierć i ich sędziowie, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa,1990, s.135.
  2. Kawalerowie Orderu Virtuti Militari
  3. Adam Boryczka. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2019-10-31].
  4. Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 3-4 (137-138), Warszawa 1991, s. 368.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Niwiński, Okręg Wileński AK w latach 1944-1948, Oficyna Wydawnicza Volumen, 1999, ss. 178, 298, 337
  • Wojciech Borzobohaty, "Jodła" Okręg radomsko-kielecki ZWZ-AK 1939-1945, PAX, Warszawa 1988
  • Józef Zator-Przytocki, Pamiętniki z okresu 1939-1956, Związek Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego Oddział Wrocław, Wrocław-Gdańsk 1999, ss. 227-230