Zhang Heng

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Zhang.
Zhang Heng
Zhang Heng
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 张衡
Pismo tradycyjne 張衡
Hanyu pinyin Zhāng Héng
Wade-Giles Chang Heng
Wymowa (IPA) [ʈʂáŋ xə̌ŋ]

Zhang Heng (ur. 78 w Nanyangu, zm. 139 w Luoyangu) – chiński astronom, matematyk, wynalazca, poeta i malarz.

Urodził się w rodzinie biednego właściciela ziemskiego. W młodości opuścił rodzinne strony i udał się do Xi’anu, a następnie do ówczesnej stolicy Chin Luoyangu, gdzie działał na będącej odpowiednikiem europejskiego uniwersytetu taixue.

Zhang Heng był zwolennikiem teorii o kulistości Ziemi w czasach, gdy w Chinach powszechnie uważano jej kształt za kwadratowy. Utrzymywał, że Księżyc nie emituje własnego światła, ale odbija światło słoneczne. Policzył gołym okiem gwiazdy na niebie i oszacował ich liczbę na 2500. Podzielił także dobowe równoleżniki ciał niebieskich na 365 i ¼ stopnia. Swoje obserwacje i teorie astronomiczne zawarł w pracach Huntianyituzhu (浑天仪图注, Adnotacje do mapy świata) i Lingxian (靈憲, Budowa wszechświata). Stworzył kilka przyrządów astronomicznych, m.in. „niebiański globus”, dzięki któremu można było odtwarzać ruchy planet, Słońca i Księżyca. Skonstruował także prototyp sejsmografu.

Zhang był także literatem i malarzem. Jego najsłynniejszym dziełem jest Erjingfu (二京賦) – Oda o dwu stolicach (Chang’anie i Luoyangu).

Planetoida (1802) Zhang Heng została nazwana jego nazwiskiem.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]