Zygmunt Wasserab

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zygmunt Wasserab
pułkownik intendent pułkownik intendent
Data i miejsce urodzenia 8 marca 1890
Stryj
Data i miejsce śmierci 8 kwietnia 1972
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 19141929
Siły zbrojne Legiony Polskie,
Wojsko Polskie
Jednostki 3 Pułk Piechoty,
Ministerstwo Spraw Wojskowych,
D. O. K. nr V
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Późniejsza praca bankowiec
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Zygmunt Jan Wasserab (ur. 8 marca 1890 w Stryju, zm. 8 kwietnia 1972 w Warszawie) – polski prawnik i wojskowy, doktor prawa, oficer Legionów Polskich, pułkownik intendent Wojska Polskiego. Inicjator, założyciel i działacz klubu piłkarskiego Legia Warszawa, działacz piłkarski i sportowy, bankowiec.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Piłkarze Pogoni Stryj w 1908. Piąty od lewej stoi Zygmunt Wasserab
Grób Zygmunta Wasseraba na Cmentarzu Powązkowskim

Urodził się 8 marca 1890 jako syn Romana i Wilhelminy. Ukończył C. K. Gimnazjum Klasyczne w Stryju[1]. W rodzinnym mieście był piłkarzem klubu Pogoń Stryj[2]. Rozpoczął studia prawa na Uniwersytecie Wiedeńskim, które kontynuował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie i w 1914 uzyskał absolutorium.

Po wybuchu I wojny światowej w 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Jako szeregowiec służył w 3 pułku piechoty w składzie II Brygady. Następnie przeszedł do intendentury i służył jako podoficer rachunkowy w Komendzie Legionów Polskich. Brał udział w formowaniu III Brygady. Od końca sierpnia 1915 przebywał w Szpitalu Garnizonowym nr 15 w Krakowie i Domu Ozdrowieńców w Kamieńsku. Mianowany chorążym rachunkowym 1 lipca 1915, następnie awansowany na podporucznika rachunkowego 18 sierpnia 1916. Służył w kancelarii rachunkowej Komendy Legionów Polskich. W marcu 1916 wraz z innymi legionistami był inicjatorem i założycielem zespołu piłkarskiego pod nazwą Drużyna Legionowa. Podczas pobytu w Warszawie od końca 1916 w funkcji wiceprezesa klubu organizował mecze drużyny. Po kryzysie przysięgowym wstąpił do Polskiego Korpusu Posiłkowego. Przy usiłowaniu przekroczenia frontu pod Rarańczą w połowie lutego 1918, został aresztowany przez Austriaków i następnie był sądzony w procesie oskarżonych legionistów w Marmarosz-Sziget od czerwca[3] do września 1918. W wyniku abolicji cesarskiej odzyskał wolność 2 października 1918 roku.

31 października 1918 roku został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika i przydzielony do Sekcji Gospodarczej Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie[4]. Następnie pełnił służbę na stanowisku szefa Sekcji Poborów Należności Departamentu IV Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wojskowych. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 15. lokatą w korpusie oficerów intendentów[5]. W 1923 był szefem wydziału w Departamencie VII Intendentury MSWojsk[6]. Do kwietnia 1924 roku służył jako zastępca szefa Szefostwa Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie, a następnie zastępcy szefa 5 Okręgowego Szefostwa Intendentury w Krakowie[7]. 1 grudnia 1924 roku awansował na pułkownika ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku i 8. lokatą w korpusie oficerów intendentów[8]. W Krakowie dokończył studia prawa na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego i uzyskał tytuł naukowy doktora prawa.

W okresie niepodległej Polski zaangażował się w działalność piłkarską. Wraz z grupą oficerów Wojska Polskiego (byłych legionistów) w 1920 powołał Wojskowy Klub Sportowy Warszawa, który w 1922 z inicjatywy Zygmunta Wassaraba i Jerzego Misińskiego został przemianowany na Wojskowy Klub Sportowy „Legia” Warszawa, Zasiadł w zarządzie klubu i pełnił funkcję wiceprezesa[9]. Poczynił starania utworzenia boiska Legii przy obecnej ulicy Myśliwieckiej. Na wiosnę 1926 stanął na czele specjalnej komisji boiskowej, w której udział miałyby wszystkie warszawskie kluby wojskowe, dzięki czemu Legia znów weszła w zarządzanie terenami na której miał zostać wybudowany reprezentacyjny Stadion Wojskowy. Wskutek pośrednictwa Wasseraba w 1926 prezesem Legii został jego były towarzysz legionowy, Roman Górecki. Ponadto był działaczem Polskiego Związku Piłki Nożnej (sprawował stanowisko wiceprezesa) i Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Był drugim w historii prezesem polskiej Ligi Piłki Nożnej od 8 stycznia 1928 do 19 stycznia 1929. Na przełomie lat 20./30. był wiceprezesem Polskiego Touring Klubu[10].

Zasiadł w prezydium komitetu organizacyjnego zjazdu byłych więźniów politycznych (ideowych) z lat 1914-1921, w dniu 13 listopada 1927[11]. 31 maja 1928 roku został przeniesiony z dyspozycji komendanta kadry oficerów służby intendantury w stan nieczynny na okres dwunastu miesięcy[12]. Pozostając w stanie nieczynnym został zatrudniony w Banku Gospodarstwa Krajowego na stanowisku dyrektora departamentu i zastępcy dyrektora banku[13]. Z dniem 31 maja 1929 roku został przeniesiony do rezerwy[14]. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III z 1. lokatą na liście starszeństwa oficerów rezerwy intendentów[15].

W 1937 roku zasiadał w Centralnej Komisji Oszczędnościowo-Oddłużeniowej, która działała m.in. na rzecz gmin miast Husiatyn[16], Niemirów[17], Kłobuck, Kozienice[18] oraz Powiatowego Związku Samorządowego w Ostrołęce[19]

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku był szefem Biura Cenzury Sprawozdań Rachunkowych[20]. Przedostał się na Węgry. Tam był internowany. Działał w tajnych strukturach Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej w ramach zgrupowania „Liszt”, zajmującego się przerzutem transgranicznym i organizowaniem kurierów. Po zajęciu Węgier przez Niemców był osadzony w obozie Eger, a po przewiezieniu na tereny niemieckie był przetrzymywany w niemieckich obozach Genshagen i Luckenwalde w ramach obozu Sachsenhausen.

Po zakończeniu wojny w 1945 powrócił do Polski. Działał w przy reaktywacji Banku Gospodarstwa Krajowego, a od końca 1945 był członkiem Komisji Likwidacyjnej Banku Emisyjnego w Polsce. Od połowy 1948 do 1950 pełnił funkcję radcy Finansowego przy Polskiej Misji Wojskowej w Berlinie.

Zmarł 8 kwietnia 1972 w Warszawie. Został pochowany w grobowcu rodziny Ciechomskich na Starym Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 52)[21].

Jego żoną była Anna z domu Ciechomska (1900-1949).

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stryju za rok szkolny 1906. Stryj: Fundusz Naukowy, 1906, s. 81.
  2. Piotr Chomicki, Leszek Śledziona Rozgrywki piłkarskie w Galicji do roku 1914, wyd. Nada, Mielec 2015, s. 217
  3. Proces byłych legionistów. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 123 z 5 czerwca 1918. 
  4. Dziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej Nr 3 z 4 listopada 1918 roku, poz. 21. Dziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej Nr 4 z 12 listopada 1918 roku, poz. 49.
  5. Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 337.
  6. a b c Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 22.
  7. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 52, 1155.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 731.
  9. Grzegorz Karpiński, Rafał Ślaski: Historia stadionu. Nasza Legia, 2008-09-17. [dostęp 2015-04-11].
  10. Janusz Umiński: Polski Touring Klub a Polskie Towarzystwo Krajoznawcze. [dostęp 2015-04-11].
  11. Zjazd byłych więźniów politycznych. „Ilustrowana Republika”, s. 7, Nr 302 z 3 listopada 1927. 
  12. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 24 lipca 1928 roku, s. 235.
  13. Ogłoszenia urzędowe. Firmy. „Gazeta Lwowska”, s. 6, Nr 23 z 29 stycznia 1930. 
  14. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 111.
  15. Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 203.
  16. Plan oddłużenia gminy miasta Husiatynia. „Tarnopolski Dziennik Wojewódzki”, s. 49, Nr 8 z 3 kwietnia 1937. 
  17. Plan oddłużenia gminy miasta Niemirów. „Tarnopolski Dziennik Wojewódzki”, s. 176, Nr 13 z 1 lipca 1937. 
  18. Plan oddłużenia związków samorządowych. „Kielecki Dziennik Wojewódzki”, s. 250, Nr 15 z 1 lipca 1937. 
  19. Postanowienie. „Białostocki Dziennik Wojewódzki”, s. 408, Nr 14 z 24 czerwca 1937. 
  20. Trojan 1942 ↓, s. 10.
  21. Cmentarz Stare Powązki. Ciechomscy. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2015-11-27].
  22. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 30.
  23. M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 411.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]